له افغانستان او سیمې څخه د داعش د ګواښونو په اړه د امنیت شورا غونډه جوړېږي

د ملګرو ملتونو راپور کاږي، چې پاکستان د ۲۰۲۳ کال له سپتمبر راهیسې له دغه هیواد ۸۲۵،۶۰۰ څخه ډیر افغان وګړي افغانستان ته ستانه کړي دي.

په دغه راپور کې ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی، چې په جبري توګه د افغانانو په زور ستنولو پراخې نړۍوالې اندیښنې راپورته کړي دي.

د ریلیف ویب په نوم ویب‌پاڼې د خبر له مخې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ زیاته کړې: «هغه څه چې د رضاکارانه راستنیدو پروګرام په توګه پیل شوي وو، په زیاتیدونکي توګه د جبري ستنېدا په هڅه بدل شوي، او پاکستاني چارواکو په وروستیو میاشتو کې د نیولو او په زور ستنولو لړۍ لا ګړندۍ کړې ده.»

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې، د ۲۰۲۵ کال په جنوري کې د ښځو او ماشومانو په ګډون ۱۸،۳۰۰ تنه افغانان له پاکستان څخه افغانستان ته ستانه شوي، چې شاوخوا ۱۰۰۰ یې په جبري ډول ستانه کړل شوي دي.

د ځینو راپورونو پر بنسټ په دې وروستیو اونیو کې د پاکستان په اسلام اباد او راولپنډۍ کې د افغانوګړو نیول زیات شوي، او همداشان د دوی د قانوني حیثیت په پام کې له نیولو پرته بندیان شوي هم دي.

په داسې حال کې چې له دوی یې ځینې د ملګرو ملتونو د پناه غوښتنې معتبر اسناد او په پاکستان کې د استوګنې جوازونه هم لري چې دې چارې د بشري حقونو د ډلو ترمنځ اندېښنې راپورته کړې دي.

په یاده موده کې، له ۹۰۰ څخه ډیر افغانان چې په زوره ایستل شوي وو یوازې د اسلام اباد او راولپنډۍ له دوو ښارونو څخه وو.

د دوی تر منځ ښځې او ماشومان هم وو، چې په زور افغانستان ته ستانه کړل شوي دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ د کډوالو د بیرته ستنولو د زیاتوالي په اړه اندیښنه څرګنده کړې او له پاکستاني چارواکو یې غوښتي چې د افغان کډوالو خپلسري نیونې او په زوره شړل ودروي.

د ملګرو ملتونو وروستي معلومات دا ښیي چې د ۲۰۲۴ کال په جنوري کې ۱۲۴۵ افغان کډوال نیول شوي وو، چې د ۲۰۲۵ کال په جنوري کې ثبت شوي شمېر دوه چنده زیات دی.

د نیولو او ستنولو په کچه کې چټک زیاتوالي په پاکستان کې پاتې افغان کډوالو کې ویره زیاته کړې ده.

د پاکستان حکومت تر اوسه پورې د ملګرو ملتونو د جبري ستنولو د ځنډولو غوښتنې ته په رسمي ډول کوم ځواب نه دی ویلی.

هغه د پنټاګون له کارکوونکو سره په یوه غونډه کې وویل: «موږ به له افغانستان څخه د ځواکونو د وتلو بیاکتنه وکړو ترڅو پوه شو چې څه تېروتنې دي او ولې یې مسوولیت نه دی اخیستل شوی.»

پېټ هېګسټ په افغانستان کې ناکامه جګړه، پر اوکراین د روسیې یرغل او پر اسراییل د حماس ناڅاپي برید هغه پیښې وبللې چې د امریکا ځواک یې په نړۍواله کچهکمزوری ښودلی دی.

هغه د افغانستان جګړې د حساب ورکولو ژمنه وکړه، چې په ۲۰۲۱ کال کې په ګډوډۍ پای ته ورسېده او په کابل کې د امریکا ملاتړی حکومت په چټکۍ سره وپرځېده.

د امریکا د دفاع وزیر د جمعې په ورځ، د سلواغې ۱۹مه د پنټاګون د کارکوونکو سره په یوه غونډه کې وویل، «موږ هوډ لرو چې هغه څه وګورو چې په افغانستان کې پیښ شوي او چارواکيیې مسوول وګڼو، نه د غچ اخیستلو لپاره، بلکې په دې باید پوه شو، چې تیروتنې څه وې او ولې یې مسوولیت نه دی اخیستل شوی.»

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ مخکې ویلي وو چې هغه به له هغو پوځي چارواکو څخه د استعفا غوښتنه وکړي چې له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو د وتلو مدیریت یې کاوه. ټرمپ وویل: «زه د دوی د سملاسي استعفا غوښتنه کوم.»

ټرمپ په وار وار د امریکا پخوانی ولسمشر جو بایډن او مرستیاله ولسمشره کمالا هریس له افغانستان څخه د امریکا د ناکامه وتلو پړه ګڼلي دي.

هغه پر جو بایډن نیوکه وکړه چې له افغانستان څخه د ګډوډۍ له وتلو وروسته یې هیڅوک مسوول ونه ګڼل.

ټرمپ همدارنګه له افغانستان څخه د امریکا وتل«له ناورین ډک شاتګ» بللی او ویلي یې دي چې دا د امریکا په تاریخ کې «سپکوونکې» پیښه وه.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلینکن وویل، که امریکا له افغانستان څخه نه وای وتلې، نو طالبانو به پر امریکايي ځواکونو برید کړی وای. بلینکن وویل چې بایډن باید په افغانستان کې د جګړې د دوام او پای ته رسولو ترمنځ انتخاب کړی وی.

د جمعې په ورځ، د سلواغې۱۹مه، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې د جاپان له لومړي وزیر شیګیرو ایشیبا سره ولیدل او د خبریالانو پوښتنو ته یې ځوابونه وویل.

د جاپان د پوځ په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې او دا چې ایا د دغه هیواد د پوځي لګښتونو زیاتوالی د چین او شمالي کوریا په وړاندې د مخنیوي په توګه عمل کولی شي، هغه وویل: «زه تمه لرم چې موږ به په نړۍ کې تر ټولو پیاوړی پوځ ولرو. د چین په پرتله ډېر پیاوړی او د بل هر چا پرتله ډېر پیاوړی.»

د امریکا ولسمشر په خپله وینا کې یو ځل بیا په افغانستان کې پاتې شویو امریکايي پوځي تجهیزاتو ته اشاره وکړه او ویې ویل چې په افغانستان کې د دغو تجهیزاتو د پریښودو لپاره هیڅ دلیل نه شته او دا په میلیاردونو ډالره لګښت لري.

خو ښاغلي ټرمپ ټینګار وکړ چې دغه تجهیزات د هغه پوځ یوه کوچنۍ برخه وه چې هغه د خپلې لومړۍ دورې پر مهال یې بیا رغولې وه. هغه وويل: «زه غواړم چې زموږ پوځ تر ټولو غښتلی وي. زه پر پوځ د دې ټولو پیسو په لګولو کې هم کومه ستونزه نه لرم.»

ډونالډ ټرمپ تر دې مخکې ویلي و چې په افغانستان کې به پاتې امریکایي وسلې له طالبانو څخه بیرته واخلي. هغه وویل، تر هغه چې طالبان د امریکا پوځي تجهیزات بیرته ورنه ورکړي، پر هغوی به پیسې بندې کړي.

ټرمپ په وار وار ویلي چې په افغانستان کې د پاتې امریکایي پوځي تجهیزاتو ارزښت ۸۵ میلیارده ډالره دی. طالبان وايي چې په افغانستان کې وسلې په کلکه څارل او ساتل کېږي.

د هېکرانو دغې ډلې چې تېره چهارشنبه یې د طالبانو پر ادارو سایبري برید کړی و، افغانستان انټرنشنل ته د اېمېلونو اړوند له یو ګېګابایټ ډېر معلومات استولي دي.

د طالبانو د دفترونو اړوند اسناد د هېکرانو د یوې ناڅرګندې ډلې له‌خوا خپاره شوي او ادعا یې کړې چې د دغې ډلې معلوماتي شبکه یې هېک کړې ده.

هېکرانو د طالبانو د بېلابېلو وزارت‌خونو او څانګو اړوند اسناد د «طالب‌لیکس» په نوم وېب‌پاڼه کې خپاره کړي دي.

«طالب‌لیکس» د طالبانو ادارو د اېمېلونو یوه لویه برخه افشا کړې چې د دغې ډلې په اداري سېسټم کې د هېکرانو پراخ او ژور نفوذ په ګوته کوي.

د یادونې ده چې وړمه شپه د هېکرانو یوې ناپېژانده ډلې د طالبانو پر معلوماتي شبکو سایبري برید وکړ او د دغې ډلې د ۲۱ وزارت‌خونو او خپلواکو ریاستونو سندونه یې په انټرنېټ کې خپاره کړل.

د طالبانو د بهرنیو چارو، مالیې، عدلیې، اطلاعاتو او کولتور، مخابراتو، کانونو، امربالمعروف وزارت‌خونې او ستره محکمه هغه مهم بنسټونه بلل کېږي چې هېکرانو یې اسناد خپاره کړي دي.

د دې پېښې پر سبا د طالبانو د مخابراتو او ټکنالوژۍ وزارت ومنله چې د دغې ډلې یو شمېر اسنادونه افشا شوي او په وینا یې، د دغو سندونو کمپيوټرونو امنیتي تدابیر نه لرل.

د پاکستان د تحریک انصاف ګوند پلویانو دا ورځ د «رایو غلا» په نوم یاده کړې او ټاکل شوې چې سبا (شنبه n سلواغې ۲۰مه) د دغه هېواد د عمومي ټاکنو د کلیزې لمانځلو په مناسبت ستر لاریون وکړي.

د نوموړي ګوند پلویان به په خېبرپښتونخوا او ځینو نورو سیمو کې په لاریون کې ګډون وکړي. همداراز یاد ګوند په ټول پاکستان کې له خپلو پلویانو غوښتي چې په دغه لاریون کې ورسره برخه واخلي.

ټاکل شوې وه دا لاریون په لومړیو کې د پاکستان په لاهور ښار کې وشي، خو د دغه هېواد چارواکو د امنیتي اندېښنو له امله د تحریک انصاف غوښتنه رد کړه.

له دې وروسته، د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ د یوې ویناپاڼې په خپرولو سره په پاکستان کې له مېشتو افغان کډوالو غوښتي چې د دغه هېواد قوانین او مقررات رعایت او ورته درناوی وکړي.

دغه‌راز، ملګرو ملتونو ټینګار کړی چې افغانان باید د عامه نظم د ساتنې په برخه کې د ټاکل شویو تدابیرو منلو ته غاړه کېږي.

په دې ویناپاڼه کې راغلي: «د کوربه هېواد پر وړاندې له سیاسي فعالیتونو څخه ډډه وکړئ. ښايي دا فعالیتونه جرم وي او کولای شي په پاکستان کې د افغانانو په اړه د خلکو پر نظرونو مستقیم او منفي اغېزې ولري.»

په دې ویناپاڼه کې چې په، پښتو، فارسي، اردو او انګلیسي ژبو خپره شوې، ټینګار شوی چې افغان کډوال باید د ځان او خپلو ماشومانو د ساتنې لپاره په «نامناسب» فعالیتونو کې له ښکېلتیا ډډه وکړي.