• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د هنګري لومړی وزیر: اوکراین د اروپايي ټولنې پر «افغانستان» بدلیدونکی دی

۲۷ سلواغه ۱۴۰۳ - ۱۵ فبروری ۲۰۲۵، ۰۶:۱۷ GMT+۰

د هنګري لومړي وزیر ویکتور اوربان خبرداری ورکړی چې د اوکراین جګړه ښايي د اروپایي ټولنې لپاره د افغانستان په څېر اوږده، ستړې کوونکې او له لګښتونو ډکه شي چې د «وتلو لپاره به هېڅ لاره ونه لري.»

اوربان دغه خبرې د امریکا د فاکس نیوز پخواني ویاند ټکر کارلسن سره د تېرې جمعې په ورځ د (سلواغې ۲۶مه) په دوبۍ کې د یوې مرکې پر مهال کړي دي.

هغه وویل، اروپایي ټولنې تر اوسه پورې په اوکراین د روسیې د یرغل پر ضد سلګونه میلیارده یورو لګولې دي.

نوموړي زیاته کړه: «که د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دې جګړې د ختمولو لاره پیدا نه کړي، نو دغه جګړه به د اروپایي ټولنې لپاره د افغانستان جګړې ته ورته شي.»

له هغه مهاله چې روسیې پر اوکراین برید کړی، ډېری څېړونکي دا جګړه د «پوتین افغانستان» بولي.

هغوی وايي، دغه جګړه د پخوانۍ شوروي د افغانستان جګړې ته ورته ده.

په ۲۰۰۱ کال کې د امریکا پوځونه افغانستان ته ننوتل چې جګړه یې شل کاله وغځېده او په ۲۰۲۱ کې د امریکایي ځواکونو له ناڅاپي وتلو سره پای ته ورسېده.

دا د امریکا تر ټولو اوږده جګړه بلل شوې.

د هنګري لومړي وزیر د خپلې پرتله ییزو خبرو د دوام په ترڅ کې وویل: «بې پایه جګړه کې بې پایه وینه توییږ.ي په دغه ډول جګړو کې د بریا څرک نه لیدل کېږي او نه هم پکې د وتلو لار وي. د‌پیسو لګښت او د انسانانو وژل د اروپايي ټولنې عادي ژوند ته زیان رسوي او له ګواښ سره یې مخ کوي.»

اوربان د هغو لږو اروپایي مشرانو له ډلې دی چې لا هم له ولادیمیر پوتین سره نېږدې اړیکې لري.

هغه د کرملین دا ادعا بیا تکرار کړه چې روسیې د اوکراین د ناټو غړیتوب د مخنیوي لپاره یرغل کړی دی.

دی چې تل د پوتین د پلوي په تور نیوکې پرې کېږي وویل: «زه د پوتین پلوی نه یم، زه هنګري پلوی یم».

هغه دا هم وویل چې لویدیځ هېوادونه اوکراین ته تلپاتې ملاتړ نه شي ورکولی، او زیاته یې کړه: «زما زړه له اوکراینیانو سره دی، خو هغوی له لوی ناورین سره مخ دي.»

اوربان پخوا هم د اوکراین د ولسمشر ولادیمیر زلنسکي پر ضد سخت دریځ نیولی او د اروپایي ټولنې د مالي مرستو د بندولو ګواښ یې کړی و، خو تر څرګندونو وروسته یې ډېر وخت په خپلو خبرو کې بدلون راوستی دی.

د اوربان تازه څرګندونې داسې مهال دي چې ډونالډ ټرمپ له اوربان سره نېږدې اړیکې لري او غواړي د روسیې-اوکراین ترمنځ د روانې شخړې د پای ته رسیدو لپاره ترې د فشار د الې په توګه کار واخلي.

ټرمپ د چهارشنبې په ورځ له پوتین سره ۹۰ دقیقې ټیلیفوني خبرې وکړې چې دې چارې په کییف او اروپایي هېوادونو کې اندېښنې پیدا کړي دي.

ځینې شنونکي وايي، امریکا او روسیه ښايي د اوکراین د راتلونکي په اړه د دې هېواد له ګډون پرته پرېکړه وکړي.

ترویج لرونکی

هبت الله اخوندزاده؛ د کچلاغ د الحاج جومات له امامته د طالبانو تر امارته
۱

هبت الله اخوندزاده؛ د کچلاغ د الحاج جومات له امامته د طالبانو تر امارته

۲

طالبان د افغانستان خلاف لاس موټرو شټرینګونه بدلوي

۳

لينډسي ګراهم: د سعودي، قطر او پاکستان له لوري د ابراهیمي تړون نه منل به جدي پایلې ولري

۴

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت له ۸۲ ډېر کارکوونکي ګوښه کړل

۵

د پاکستاني طالبانو تحریک د لوی اختر د درېو ورځو لپاره د اوربند اعلان وکړ

•
•
•

نور کیسې

ټرمپ: روسیه دې بېرته د «جي ۷» هېوادونو ډلې ته راستنه شي

۲۷ سلواغه ۱۴۰۳ - ۱۵ فبروری ۲۰۲۵، ۰۵:۳۱ GMT+۰

د رویټرز خبري اژانس د خبر له مخې د امریکا ولسمشر ټرمپ تېره ورځ د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره له ټیلیفوني خبرو وروسته خبریالانو ته ویلي، چې روسیه باید د «جي ۷» هېوادونو ډلې د غړي په توګه بېرته راستنه شي.

ټرمپ استدلال وکړ چې «جي ۷» هېوادونو ډلې ته د روسیې بېرته راګرځول به په ګڼو نړېوالو مسلو کې غوره نړېوالې اړیکې او ګډې همکارۍ ته وده ورکړي.

ټرمپ وویل چې دا «ډیر ممکنه ده چې که روسیه د «جي ۷» هېوادونو له ډلې څخه نه وای ایستل شوې، په اوکراین کې به هیڅکله بشپړه جګړه نه وای پیل شوې روسیه باید د «جي ۷» برخه وي. موږ باید د دوی د جلا کولو پرځای ورسره یو ځای پاتې شو.»

هغه ټینګار وکړ چې د مهمو مسلو په حل کې په ځانګړې توګه د اقلیم بدلون، نړیوال امنیت او اقتصادي ثبات کې همکاري اړینه ده.

د یوې پوښتنې په ځواب کې چې «ایا هغه باور لري چې پوتین سوله غواړي» ټرمپ وویل: «د روسیې ولسمشر سوله غواړي او که یې نه غوښتل نو ماته به یې ویلي و.»

ټرمپ دا څرکندونې په داسې حال کې کوي چې د لویدیځو هیوادونو او روسیې تر منځ تاوتریخوالی په ځانګړې توګه په اوکراین کې جګړه د جیوپولیتیک اړخ له مخې دوام لري.

په جي ۷ ډله کې د روسیې د شاملیدو لپاره د ټرمپ غوښتنه د هغه اوږدمهاله نظر منعکس کوي چې د ویش پرځای خبرې اترې د سولې او سوکالۍ لپاره خورا ممهمې دي.

د ولسمشر ټرمپ دغه دریځ په امریکا کې ګډ غبرګونونه راپارولي دي. ملاتړ کوونکي استدلال کوي چې د روسیې بیرته راوستل کولی شي رغنده بحثونه او د نړیوالو ننګونو لپاره یو ډیر متحد چلند رامنځته کړي.

خو منتقدان خبرداری ورکوي چې د روسیې کړنې ښايي په نړیواله کچه د جي ۷ هیوادونو ارزښتونو او هدفونو سره سمون ونه لري.

د ختیځ ترکستان وسله والې ډلې مشر له کابل څخه په سوریه کې خپلو جنګیاليو ته لارښوونې کوي

۲۷ سلواغه ۱۴۰۳ - ۱۵ فبروری ۲۰۲۵، ۰۵:۰۱ GMT+۰

د لانګ وار ژورنال د راپور له مخې عبدالحق ترکستانی د ختیځ ترکستان اسلامي غورځنګ مشر چې د القاعدې د رهبري شورا غړی هم دی او اوس په افغانستان کې مېشت دی، د دې ډلې جنګیالي په سوریه کې رهبري کوي. دا معلومات د ملګرو ملتونو د بندیزونو د څارنې او څېړنیز ملاتړ ډلې له‌خوا خپاره شوي.

د ختيځ ترکستان اسلامي غورځنګ جنګیالي د تحریر الشام وسله والې ډلې تر قوماندې لاندې فعالیت کوي.

دغه ډله له القاعدې سره اړیکې لري او د تېر کال په وروستیو کې یې د دمشق کنټرول تر لاسه کړ او حکومت یې جوړ کړ.

د ملګرو ملتونو د څارنې ډلې په خپل تازه ۱۲۶۷ راپور کې چې د «فبرورۍ په ۱۳مه» خپور شو څرګنده کړې چې عبدالحق ترکستانی په کابل کې اوسیږي او د دغې ډلې د سوریې څانګه اداره کوي.

په راپور کې راغلي: «که څه هم د (اي ټي ای ایم) عمومي امیر عبدالحق په کابل کې دی، خو لا هم د دې ډلې د سوریې څانګې بشپړ کنټرول په لاس کې لري.»

دغه راپور (ټي ای پي) د دې ډلې له بل نوم، د ختیځ ترکستان اسلامي تحریک (اي ټي ای ایم) سره هم یاد کړی.

د ملګرو ملتونو یوه غړي هېواد راپور ورکړی چې عبدالحق ترکستانی «په مکرر ډول د جنګیالیو لېږد د افغانستان او منځني ختیځ تر منځ تنظیمموي» خو یو بل هېواد ویلي چې د دې ادعا لپاره شواهد نه شته.

د راپور له مخې د ترکستان اسلام ګوند جنګیالي په سوریه کې د «کایوسیر» تر مشرۍ لاندې فعالیت کوي.

د ملګرو ملتونو د جولای ۲۰۲۴ راپور ویلي وو چې د هغه مرستیالان «زاهد قاري او شیخ طوبی» د ۲۰۲۴ په مارچ میاشت کې د عبدالحق ترکستاني له خوا ټاکل شوي وو.

د ترکستان اسلامي ګوند د سوریې څانګې «ډېر شمېر جنګیالي په سوریه کې ساتلي او اصلي مرکز یې افغانستان دی.»

د دې ډلې جنګیالي په سوریه کې د «۸۰۰ څخه تر ۳۰۰۰» ترمنځ اټکل شوي او د تحریر الشام د نظامي عملیاتو له امله دا شمېر ښایي ډېر شي.

د ترکستان اسلامي ګوند او القاعده اړیکې

د ترکستان اسلامي ګوند د القاعده له کلیدي متحدانو څخه دی او له لسیزو راهیسې یې په افغانستان او سوریه کې له دې شبکې سره همکاري کړې.

دغه ډله له ۲۰۰۱ څخه مخکې د القاعده ترڅنګ جنګېدلې او په ۲۰۱۶ کې یې د ازبکستان اسلامي تحریک د وېش پر مهال د القاعده ملاتړ کړی.

د ټي ای پي جنګیالي د سوریې د جګړې له پیل سره سم د ۲۰۱۱ په لومړیو کې سوریې ته ولاړل او د القاعده سوریایي څانګې جبهه النصره سره یو ځای شول.

دغه ډله د بشارالاسد د رژیم د سقوط لپاره مهمه ګڼل شوې او د تحریر الشام ترڅنګ یې په جګړو کې فعاله ونډه اخیستې چې دا یې په پراخه توګه د خپلو تبلیغاتو برخه کړې ده.

عبدالحق ترکستانی چې د «مایمایتیمینگ مایمایتي» په نوم هم پېژندل کېږي یو پیاوړی جګړه ییز کس بلل کېږي چې د ۲۰۰۳ په وروستیو کې دغه وسله والې ډلې ټي ای پي بنسټګر حسن محسوم له وژل کېدو وروسته یې مشري ترلاسه کړه.

عبدالحق له ۲۰۰۱ مخکې د د ننګرهار پچیراګام ولسوالۍ د تورې بورې په غرونو کې د ټي ای پي د روزنیز کمپ د مدیریت چارې ترسره کولې.

دغه کمپ د اسامه بن لادن تر ملاتړ لاندې و او ابتدایي نظامي روزنه یې ورکوله. د ګوانټنامو یو شمېر زندانیانو عبدالحق ترکستانی د دې کمپ اصلي روزونکی بللی دی.

د د لانګ وار ژورنال په راپور کې زیاته شوې چې د طالبانو له سقوط وروسته عبدالحق ترکستانی د خپلې ډلې د روزنیزو کمپونو د بیا فعالولو لپاره پاکستان ته ولاړ.

عبدالحق ترکستان د القاعده د مشرتابه په ډله کې

د ۲۰۰۵ په کال کې د امریکا د خزانې وزارت اعلان وکړ چې عبدالحق د القاعده د مشورتي شورا غړی شوی.

د امریکا دوه استخباراتي چارواکو لانګ وار ژورنال ته ویلي چې عبدالحق ترکستانی لا هم دا مقام لري.

د ۲۰۰۹ کال په نومبر کې هغه د امریکا د خزانې وزارت لخوا د القاعده اړوند ترهګرو په نوملړ کې شامل شو.

دغه وزارت وویل چې نوموړی د مالي ملاتړ، د جنګیالیو جذب، تبلیغاتو او د ترهګریزو بریدونو د تنظیمولو او ترسره کولو چارې پر مخ وړي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا هم عبدالحق ترکستانی د القاعده د بندیزونو په لېسټ کې شامل کړی.

ویل کېږي عبدالحق دومره مهم و چې د طالبانو د مختلفو ډلو ترمنځ د مخالفتونو پر مهال د منځګړیتوب لپاره وټاکل شو او د القاعده شورا لخوا د نظامي مسایلو استازولي یې هم وکړه.

په ۲۰۱۰زېږدیز کال کې امریکا ګومان کاوه چې عبدالحق ترکستانی یې په پاکستان کې د بې ‌پیلوټه الوتکې په برید کې وژلی؛ خو نوموړی په ۲۰۱۴ کال کې د خپلې وسله والې ډلې په یوه تبلیغاتي ویډیو کې بیا څرګند شو. داسې اټکل کېږي چې هغه په دغه برید کې ټپي شوی و.

د ۲۰۲۲ کال د مئ په میاشت کې عبدالحق ترکستانی د افغانستان د نیولو له امله د طالبانو بریا ونمانځله.

د نوموړي دوامداره حضور په افغانستان کې د طالبانو هغه ادعاوې ننګوي، چې ویل یې افغانستان به د ترهګرو ډلو لپاره په خوندي پټنځای بدل نه شي.

طالب لیکس؛ طالبان له پاکستانه د افغانستان پر فضا د درې کلونو د الوتنو پیسې غواړي

۲۷ سلواغه ۱۴۰۳ - ۱۵ فبروری ۲۰۲۵، ۰۴:۲۳ GMT+۰

د هېکرانو یوې ډلې «طالب لیکس» له لوري د طالبانو یو افشا شوی رسمي لیک، ښيي چې د دغې ډلې د بهرنيو چارو وزارت له پاکستاني حکومت غوښتي، چې د خپلو پوځي الوتکو د درې کلونو «حق‌العبور» ژر تر ژره ورکړي. د لیک له مخې طالبانو د ۶۲ الوتنو په بدل کې د ۴۳ زره او ۴۰۰ ډالرو غوښتنه کړې.

د طالبانو له اسنادو ښکاري چې د بهرنيو چارو وزارت یې د «۱۴۰۳ کال د لیندۍ په درېیمه» نېټه په اسلام ‌اباد کې خپل سفارت ته یو لیک استولی چې د پاکستان له چارواکو سره د دې پیسو د ورکړې په اړه خبرې وکړي.

 له پاکستان څخه د هوايي حق العبور د غوښتنې مکتوب
100%
له پاکستان څخه د هوايي حق العبور د غوښتنې مکتوب

د اسنادو له مخې، د پاکستان پوځ له ۱۴۰۰ «کال د زمري میاشتې څخه تر ۱۴۰۳ د تلې شپږمې» نېټې پورې د افغانستان له فضا څخه الوتنې کړې دي.

د طالبانو د ټرانسپورټ وزارت وايي، دوی د پاکستان د هرې پوځي الوتنې لپاره ۷۰۰ ډالره ټاکلي دي.

د دې معلوماتو پر بنسټ د طالبانو سفارت په اسلام‌اباد کې د پاکستان له پوځ غوښتي چې د درې کلونو د الوتنو پیسې ورکړي. خو لا تر اوسه پورې روښانه نه ده چې پاکستاني چارواکو دې غوښتنې ته څه ځواب ویلی دی.

د راپورونو پر بنسټ طالبان لا هم د افغانستان د فضا بشپړ کنټرول په واک کې نه لري نه لري.

د مخکیني جمهوري حکومت له پرځېدو وروسته د افغانستان د هوايي ټرافیکو سېسټم هم له کاره غورځیدلی او کار نه کوي.

طالبانو دا غوښتنه په داسې حال کې کړې چې د نړۍوالو اصولو له مخې دا ډول حسابونه باید هر کال تصفیه شي، خو طالبانو نه‌ دي ویلي، چې ولې یې دا موضوع درې کاله ځنډولې وه.

تر دې وړاندې افغانستان انټرنشنل د طالبانو د افشا شويو اسنادو له مخې راپور ورکړی و چې د دې ډلې د بهرنيو چارو وزارت ادعا کړې وه چې د پاکستان بې‌ پیلوټه الوتکو د ۱۴۰۳ «کال د مرغومي له ۱۴مې تر ۲۱مې» نېټې پورې لږ تر لږه ۱۱ ځله د افغانستان فضا ته داخلې شوې دي.

د راپورونو له مخې دا الوتکې د هلمند، کندهار، ننګرهار او پکتیکا پر فضا ګرځېدلې دي.

لا هم معلومه نه ده چې طالبان د افغانستان د هوايي حریم څومره کنټرول لري.

د طالبانو د دفاع وزارت یوه غړي مخکې ویلي و، چې دوی هڅه کوي د روسیې په مرسته د افغانستان پر فضا کنټرول ترلاسه کړي، خو وروسته دا طالب چارواکی له دندې ګوښه کړل شو.

اسلام اباد د ټرمپ او مودي د غونډې په ګډه خبرپاڼه کې د پاکستان یادونه یو اړخیزه وبلله

۲۷ سلواغه ۱۴۰۳ - ۱۵ فبروری ۲۰۲۵، ۰۳:۴۲ GMT+۰

تېره ورځ د هند لومړي وزیر نریندرا مودي په سپينه ماڼۍ کې د امریکا له ولسمشر ټرمپ سره کتلي، د دې لیدنې په ترڅ کې د امریکا ولسمشر هند د (ایف-۳۵) جنګي جیټ الوتکو په ګډون د عصري دفاعي وسایلو د ورکړې اعلان هم کړی. په دغې ناسته کې پاکستان له ترهګرۍ په ملاتړ هم تورن شوی.

سربېره پردې، د امریکا د ولسمشر او د هند لومړي وزیر تر منځ له لیدنې وروسته په خپره شوې ګډه خبرپاڼه کې ویل شوي چې پاکستان باید د ممبۍ او پټانکوټ بریدونو مسوولان عدالت ته راکاږي او اجازه ورنه کړي چې خپله خاوره د پولې هاخوا د ترهګرۍ لپاره وکاروي.

پاکستان د ټرمپ او مودي د غونډې ګډې خبرپاڼې ته غبرګون ښودلی او په ګډه اعلامیه کې یې د پاکستان یادونه یو اړخیزه، ګمراه کوونکې، حیرانونکې او د ډیپلوماتیکو اصولو خلاف بللې ده.

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویاند شفقت علي خان، په يوې خبري غونډه کې خبریالانو ته وویل، چې پاکستان، هند ته د پرمختللو ټیکنالوژیو د لیږد په اړه جدي اندېښنې لري.

د بهرنیو چارو وزارت ویاند زیاته کړه، چې: «د ترهګرۍ پر وړاندې د پاکستان او امریکا له همکاریو سره سره، دا د حیرانتیا خبره ده چې په ګډه اعلامیه کې داسې منفي تبلیغات راځي.»

شفقت علي خان وویل، په ګډه خبرپاڼه کې د داسې یوې حوالې په شاملولو سره، هند نه شي کولی چې د ترهګرۍ خوندي ځایونو او له خپلو پولو هاخوا د ناقانونه وژنو ملاتړ پټ کړي.

هغه وويل چې د هند او امريکا ګډه اعلاميه «بې بنسټه، ناسمه او د ارزښتونو خلاف بولو. ګډه اعلاميه د هند له خوا د عامه حقونو د سرغړونې په ځواب کې پاتې راغلې. د ترهګرۍ څخه د اغېزمن شوي هېواد په توګه، پاکستان په نړۍ کې د سولې او ثبات د ودې لپاره هڅه کوي.»

مونیخ کې د اوکراین او امریکا تر منځ د کانونو د استخراج پر مهمې موضوع هوکړه ونه شوه

۲۷ سلواغه ۱۴۰۳ - ۱۵ فبروری ۲۰۲۵، ۰۳:۳۶ GMT+۰

د رویټرز اژانس د راپور له مخې د اوکراین د ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي او د امریکا مرستیال ولسمشر جي ډي وینس تر منځ خبرې اترې د جمعې ورځ د (سلواغې ۲۶مه) د جرمني په مونیخ کې پای ته ورسېدې، خو دواړو لوریو د مهمو کانونو د استخراج پر تړون هوکړه ونه کړه.

دغه تړون د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ملاتړ د ترلاسه کولو لپاره د اوکراین لپاره مهم ګڼل کېږي.

اوکراین مخکې له دې واشنګټن ته د دغه تړون یوه اصلاح شوې نسخه لېږلې وه، چې له مخې یې امریکايي پانګوالو ته د اوکراین د مهمو کانونو د استخراج زمینه برابروي.

دا اقدام وروسته له هغه وشو چې اوکراین د امریکا له لوري د چهارشنبې په ورځ د وړاندې شوې مسودې ځینې برخې د خپل هېواد لپاره نامناسبې وګڼلې.

زیلنسکي د اېکس ټولنیزې شبکې په یوه یادښت کې لیکلي: «زموږ ټیمونه به د دغه سند کار ته دوام ورکړي.»

نوموړي زیاته کړې چې له وینس سره یې ګټورې خبرې درلودې او اوکراین «چمتو دی چې ژر تر ژره د یوې واقعي او تضمین شوې سولې پر لور حرکت وکړي.»

د اوکراین د پلاوي غړو رویټرز ته ویلي، چې لا هم ځینې «مهم جزیات» پاتې دي چې باید پرې بحث وشي.

د نظر اختلافات او د اوکراین اندېښنې

د خبرو اترو د ناکامۍ اصلي لامل لا روښانه نه دی؛ خو اوکراین غواړي چې له اروپا او امریکا څخه قوي امنیتي ضمانتونه ترلاسه کړي، څو که د سولې هوکړه هم وشي او د روسیې له احتمالي ګواښونو خوندي پاتې شي.

زیلنسکي تېره اوونۍ رویټرز ته په یوه مرکه کې د دې تړون عمومي جزیات تشریح کړي وو. نوموړي د اوکراین د مهمو کانونو د زېرمو نقشه هم وړاندې کړې وه او ویلي یې و چې اوکراین غواړي له امریکا سره د «برابر مشارکت تړون وکړي» نه دا چې دا طبیعي زېرمې وپلوري.

په دې مهمو کانونو کې نادره ځمکني فلزات، ټایټانیوم، یورانیم، لیتیم او نور قیمتي معدني مواد شامل دي.

د ټرمپ ۵۰۰ میلیارده ډالري غوښتنه

د امریکا پخواني ولسمشر ډونالډ ټرمپ چې لا یې هم د اوکراین لپاره د نظامي مرستو د دوام ژمنه نه ده کړې ویلي، که واشنګټن له اوکراین سره مرسته کوي؛ نو باید د دغه هېواد له طبیعي زېرمو ۵۰۰ میلیارده ډالر ترلاسه کړي.

کله چې د امریکا له مرستیال ولسمشر وینس وپوښتل شول، چې ایا د جمعې په ورځ کومه هوکړه شوې؟ هغه وویل: «وبه وینو». امریکا د چهارشنبې په ورځ د دې تړون یوه مسوده د امریکا د خزانې د وزیر سکاټ بسنټ له لارې اوکراین ته د سفر پر مهال سپارلې وه.

زیلنسکي ویلي، اوکراین به دا مسوده و ارزوي، څو د مونیخ په ناسته کې پرې هوکړه وشي.

بسنټ د جمعې په ورځ فاکس بیزنس ته ویلي، چې د ټرمپ اداره غواړي د اوکراین اقتصاد له امریکا سره مدغم کړي او واشنګټن به «د خصوصي‌سازۍ غوره تجربې» دغه هېواد ته وړاندې کړي.

نوموړي ویلي: «دا طرحه د اوکراین د اقتصاد د امریکا له اقتصاد سره د لا زیات ادغام څخه پیلېږي، ترڅو ډاډ ترلاسه شي، چې د امریکا مالیه ورکونکي له خپلو پانګونو څخه مناسب عاید ترلاسه کړي.»

یو اړخیز تړون؟

زیلنسکي د ۹۰ دقیقو لپاره د امریکا د دواړو سیاسي ګوندونو له سناتورانو سره ولیدل او د چهارشنبې په ورځ د امریکا له لوري د وړاندې شوې مسودې په اړه یې خپلې اندېښنې شریکې کړې.

د دې ناستې درېیو سرچینو رویټرز ته ویلي، زیلنسکي داسې احساس کاوه، لکه له ده غوښتنه شوې وي، چې پرته له دې چې ښه فکر پرې وکړي، سند لاسلیک کړي.

یوه سرچینه، چې نه یې غوښتل نوم یې یاد شي، ویلي: «هغه داسې احساس کاوه، لکه غوښتل شوي وي، چې یو سند بې له دې چې ولولي، لاسلیک کړي. داسې نه ښکارېده چې هغه دې له دې چلند څخه خوشحاله وي.»

زیلنسکي په دې ناسته کې امریکا ته خپله طرحه وړاندې کړه او ټینګار یې وکړ چې دا وړاندیز د اوکراین له اساسي قانون سره سم برابر شوی دی.

د سناتورانو دوو نورو سرچینو د امریکا له لوري وړاندې شوې مسوده «یو اړخیزه» بللې، خو د نورو جزیاتو له ورکولو یې ډډه کړې.

د ډېموکراټ ګوند سناتور برایان شاتز له دغې ناستې وروسته د هغې پوښتنې په ځواب کې چې ایا زیلنسکي د امریکا وړاندیز «یو اړخیز» بولي؟ هغه وویل: «زه فکر کوم دا مناسبه تشریح ده.»

شاتز زیاته کړه، چې د ټرمپ وړاندیز باید اصلاح شي، خو د نورو جزیاتو له ورکولو یې ډډه وکړه.