مارکو روبیو د شنبې په شپه د (سلواغې ۲۷مه) د امریکا د بهرنیو چارو د وزیر په توګه منځني ختیځ ته خپل لومړی سفر پیل کړ او په دې لړ کې اسراییل ته ورسېد. دا سفر داسې مهال ترسره کېږي، چې په غزه کې د فلسطینیانو د بې ځایه کولو یوه جنجالي طرحه وړاندې شوې ده.
روبیو د تل ابیب هوایي ډګر ته له رسېدو سره سم د خپل اسراییلي سیال لهخوا له تود هرکلي سره مخ شو.
ټرمپ وړاندیز کړی، چې امریکا باید د غزې کنټرول واخلي او د مصر په ګډون اردن دې فلسطینیان ومني؛ خو دواړو هېوادونو د دغه وړاندیز پر وړاندې مخالفت کړی.
ټرمپ چې دا طرحه یې د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره تر لیدو وروسته اعلان کړه، غواړي غزه په یوه نړۍوال ساحلي زون بدله کړي.
نوموړي وړاندې ویلي، فلسطینیان به د دې طرحې له مخې غزې ته د بېرته ستنېدو حق ونلري.
د امریکا د ولسمشر دغې خبرې په پراخه کچه اندېښنې راپارولې او دغه چاره د فلسطینیانو دایمي بې ځایه کېدو ته لاره هواروي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یوه چارواکي تېره اونۍ ویلي و، چې روبیو به په دې سفر کې د غزې او د حماس د بریدونو پایلو په اړه بحثونه وکړي او د ټرمپ سیمهییز سیاست ته به دوام ورکړي.
د روبیو له سفر سره هممهاله بنیامین نتنیاهو د شنبې په ورځ د ټرمپ له «بشپړ ملاتړ» مننه وکړه.
دغه څرګندونې د غزې د اوربند له شپږم پړاو وروسته هغه وخت وشوې، چې د برمته شویو اسراییلیانو او فلسطیني بندیانو تبادله ترسره شوه.
د شنبې په ورځ درې اسراییلي برمته شوي کسان د ۳۶۹ فلسطیني بندیانو په بدل کې خوشې شول.
د نتنیاهو دفتر وویل:« د ټرمپ قوي دریځ د دې لامل شو، چې درې اسراییلي برمته شوي کسان خوشې شي؛ په داسې حال کې چې حماس مخکې د دوی له ازادولو ډډه کړې وه».
روبیو په داسې وخت کې اسراییل ته تللی، چې د "المانیتور" رسنۍ د جمعې په ورځ د یوه لوړپوړي اسراییلي ډیپلومات له قوله راپور ورکړی چې ټرمپ او نتنیاهو د ایران اسلامي جمهوریت په اړه «بشپړ تفاهم» ته رسېدلي دي.
دغې سرچینې ویلي، که د ایران د اټومي تړون لپاره هوکړه ونشي «دوزخ به د ایران پر مخ پرانیستل شي».
دغې سرچینې زیاته کړې، دغه هوکړه داسې راتلونکو ګامونو ته هم لاره اواروي چې که ایران نوی اټومي تړون رد کړي؛ نو اسراییل او امریکا به یې پر ضد سخت اقدامات وکړي.
ټرمپ تېره اونۍ د نتنیاهو تر څنګ اعلان وکړ، چې د خپلې ولسمشرۍ د لومړي پړاو د سختو بندیزونو بېرته لګولو امر یې کړی او ټینګار یې وکړ چې د ده اداره به هېڅکله ایران ته اجازه ورنکړي چې اټومي وسلې ترلاسه کړي.
کله چې له نتنیاهو وپوښتل شول، چې د دغو څرګندونو په اړه څه فکر لري؛ نو ځواب یې ورکړ: «تر ټولو مهمه دا ده، چې ټرمپ روښانه کړه؛ ایران باید اټومي وسلې ترلاسه نه کړي».
د "المانیتور" د راپور له مخې، په لومړیو کې داسې انګېرل کېده چې ټرمپ د ایران پر ضد د پوځي اقدام یادونه نه ده کړې او دا د اسراییلي چارواکو لهخوا د نتنیاهو غوښتنې ته د منفي ځواب په توګه تعبیر شوې وه.
خو د ټرمپ وروستیو څرګندونو روښانه کړې، چې نوموړی د ایران اوسني کمزوري حالت ته پام دی او د احتمالي برید د بریا امکان یې زیات کړی دی.
