د هسپانیا فوټبال فدراسیون پخواني مشر ته د یوې نجلۍ ښکولول ډېر ګران پرېوتل

نوموړي د پنجشنبې په ورځ (د فېبرورۍ ۲۰مه) له جي‌بي نیوز سره په یوې مرکه کې زیاته کړې، چې د ټرمپ ټولې څرګندونې باید جدي ونیول شي او په وینا یې، ځیني ښايي ډېرې ناسمې وي.

هغه په خپلې مرکه کې ویلي چې که څه هم اوکراین سملاسي د ټاکنو ترسره‌کولو ته اړتیا نه‌لري، خو زیاتوي چې د سولې او اوربند تړون وروستۍ بڼې له ټاکل کېدو وروسته د دغه هېواد خلک کولای شي څو د خپل راتلونکي په هکله فکر وکړي.

نابجل فراج ټینګار کړی چې د اوکراین د راتلونکي په تړاو یوازې او یوازې د دغه هېواد خلک حق لري پرېکړه وکړي او باید تر بهرني فشارونو یا ګواښونو لاندې ونه نیول شي.

د بریټانیا د اصلاحاتو ګوند مشر ویلي، د سولې موضوع باید د مذاکراتو پر میز روښانه شي او اروپایي هېوادونه باید د دفاعي لګښتونو لپاره پوره مسوولیت پر غاړه واخلي او په اند یې، د امریکا متحده‌ایالات د اروپايي هېوادونو لپاره د لوړو دفاعي لګښتونو له ورکړې څخه ستړي شوي دي.

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د متحده‌ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ټروټ شبکې له لارې په یوه توند پیغام کې د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي «له ټاکنو پرته دېکتاتور» وباله او په وینا یې، هغه امریکا په جګړه کې ښکېله کړه.

ټرمپ ویلي و، چې زېلېنسکي په اوکراین کې ډېر کم محبوبیت لري او له همدې امله نوموړی د ټاکنو له ترسره کولو څخه ډډه کوي.

دغه لیدنه داسې مهال کیږي، چې ټرمپ د اوکراین ولسمشر زیلینسکي ته د «دیکتاتور» او کمیډین خطاب کړی و.

د اوکراین او روسیې لپاره د ټرمپ استازي کیت کیلوګ د چارشنبې په ورځ کېیف ته د رسیدو پر مهال وویل، چې هغه اوکراین ته د اوریدلو لپاره ورغلی دی.

نوموړي نن له زیلینسکي سره ولیدل خو د دواړو ترمنځ د خبرو د پایلو په اړه نور جزئیات نه دي خپاره شوي.

د ټرمپ مرستیال جي ډي وینس د پنجشنبې په ورځ وویل، چې هغه باور لري د شخړې پای ته رسیدو ته نږدې دي او له روسیې سره له خبرو کولو پرته د جګړې بندول ناممکن دي.

د راپورونو له مخې، ټرمپ هڅه کوي له مسکو سره اړیکې بیا ورغوي او د اوکراین د کانونو په سرچینو کې پانګونه وکړي.

خو اوکراین د امریکا لومړنی پلان رد کړ ځکه امنیتي ضمانتونه پکې شامل نه دي.

پر همدغه مهال د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت سلاکار مایک والټز ویلي، اوکراین باید د امریکا په اړه خپلې نیوکې کمې کړي او د کانونو تړون سره موافقه وکړي.

هغه فاکس نیوز سره په خبرو کې وویل:«دوی باید خپل غږ نرم کړي او په دقت سره وګوري او دا تړون لاسلیک کړي.»

بل خوا د اروپايي هېوادونو مشرانو د اوکراین په اړه د ټرمپ د دریځ په ځواب کې د دفاع په برخه کې د لګښتونو د زیاتوالي ژمنه کړې ده او ځینې د اروپایي سوله ساتو ځواکونو د ځای پر ځای کولو په اړه غور کوي.

کرملین بیا وایي، دا پلان د اندیښنې یو لوی لامل دی خو زیلینسکي او ناټو یې هرکلی کړی دی.

د ناټو عمومي منشي مارک روټ وايي: « دا خورا مهمه ده چې روسیه بیا هیڅکله هڅه ونه کړي چې د اوکراین یو مربع کیلومتره ځمکه ونیسي.»

نوموړي په ​​براتیسلاوا کې خبریالانو ته وویل:«که څه هم ډېر څه شته چې باید پریکړه وشي، خو په دې کې هیڅ شک نشته چې اروپا په اوکراین کې د سولې په تامین کې مهم رول لوبولی شي.»

ګنډاپور ویلي، چې یو شمېر هېوادونو په سیمه کې د وسلو او چاودېدونکو توکو په برابرولو سره په کورمه کې د قبیلوي جګړو اور ګرم ساتلی دی.

نوموړي دغه څرګندونې په پېښور کې خبریالانو ته کړې دي.

ګنډاپور زیاته کړې، چې په سیمه کې یو شمېر کسان د بهرنیو هېوادونو ملاتړ سره د دغه جګړې د پراخولو لګښتونه ترلاسه کوي.

هغه وویل: « د ځمکو اختلافات په ډېرو سیمو کې پېښېږي؛ خو ایا ټولې سیمې ورسره نا امنه کېږي؟».

د خېبر پښتونخوا سر وزیر ویلي، ښايي ځیني سیمه‌ییز کسان او قبیلې د دغې جګړې پراخول غواړي؛ خو اصلي لاملونه یې هغه هېوادونه دي، چې دغه سیمې ته وسلې او چاودېدونکي توکي لېږي.

علي‌ امین ګنډاپور د هغو هېوادونو چې کورمې ته وسلې لېږي نومونه نه دي په ډاګه کړي؛ خو پخوا هم داسې راپورنه لاس په لاس کېده، چې د ایران له لوري ځايي شیعه مذهبو ته د وسلو تر څنګ مالي مرستې هم کېږي.

سر وزیر خبریالانو ته یادونه کړې، چې د سیمې د امنیت ټینګښت لپاره یې ځانګړي پلانونه جوړ کړي او نږدې دوه میلیارده روپۍ یې کورمې ولسوالۍ ته ځانګړې کړي؛ څو هلته پرې امنیتي تدابیر ټینګ کړي.

د ګنډاپور په خبره، په سیمه کې به د غوره امنیت د رامنځته کولو لپاره څارونکې کامرې او ځینې تازه دمې پوستې جوړې کړي؛ څو حالات په سمه توګه مدیریت کړي.

د خېبر پښتونخوا حکومت همدا راز اعلان کړی، چې په کورمه کې د جګړې د ښکېلو کسانو د نیول کېدو لپاره یې هم ځیني اقدامات کړي؛ څو په دې برخه کې عدالت پلی کړي او مجرمین د قانون منګولو ته وسپاري.

هغه زیاته کړې:« زموږ پېغام روښانه دی، هر هغه کس چې د توندلارو فعالیتونو برخه وي، بې سزا به پاتې نشي. که نن وي یا سبا ؛خو حتمي به ورسره حساب کېږي».

د پاکستان د کابینې د راپور له مخې، د تېرې اکټوبر میاشتې راهیسې ۱۸۹ کسان په کورمه کې د شخړو قرباني شوي او د حکومت د هڅو له برکته د سولې یو تړون هم لاسلیک شوی.

تر اوسه پورې په بشري مرستو بار نهه کاروانونه چې ۷۱۸ موټر پکې شامل وو، سیمې ته استول شوي دي.

د ټل- پاړه چنار سړک چې د پېښور او کورمې ترمنځ یوازینۍ لاره ده، د تاوتریخوالي له کبله د څلور میاشتو لپاره تړل شوې وه.

دا سړک په سیمه کې د سني مذهبو او شیعه قبیلو ترمنځ د وسله‌والو نښتو له کبله تړل شوی و، چې له کبله یې نږدې ۱۴۰ کسان چې پکې ښځې او ماشومانې هم شاملې وې مړه شول.

په کورمه کې د سنیانو او شعیه ګانو ترمنځ شخړه له کلونو راهیسې د ځمکو او غرونو کې د ځنګلونو د وېش پر سر روانه ده؛ خو په دې وروستیو کې دا ناورین تر بل هر وخته ډېر خونړی شو.

د راپورنو له مخې، په سیمه کې شیعه مذهبي د ایران هېواد له لوري ملاتړ کېږي او ان د وسلو مرستې هم ورسره کېږي.

د ده نیوز په راپور کې د ځايي پولیسو د مشر وقار رفیق له قوله لیکل شوي، چې دغه پېښه د چهارشنبې په ورځ د واړه ماموند تحصیل اړوند په مېنې سیمه کې رامنځته شوې ده چې بیا د نجلۍ مړی تر خاورو لاندې شوی و.

د پولیسو د مشر په وینا؛ یاده نجلۍ په ډبرو تر وژل کیدو وروسته تر خاورو او ډبرو لاندې کړل شوې وه، چې د پولیسو له لوري یې جسد موندل شوی او را ایستل شوی.

ځايي امنیتي ادارې په دې تړاو د څېړنو د پیل کیدو خبر هم ورکړی دی.

ویل کېږي د نجلۍ پر بدن د تاوتریخوالي سختې نښې هم څرګندې دي؛ خو د عاملینو په تړاو یې لا هم کره معلومات نه شته.

په راپور کې د نجلۍ د هویت په تړاو څه نه دي ویل شوي او لا تر اوسه پورې د دغې پېښې د ترسره کیدو انګیزه هم څرګنده نه ده.

په باجوړ کې د پاکستاني طالبانو له فعالیتونو ډېریدو سره هم مهاله د تاوتریخوالي پېښې هم مخ په ډېریدو ښکاري.

د سلګونه خلکو په منځ کې روان یوه کس پر خپل سر سپین پاج تړلی او پرې یې د «کفن» کلیمه هم لیکلې ده.

دا سړی انعام الله خان نومېږي او د خېبرپښتونخوا د لکي مروت ولسوالۍ د قومي خوځښت مشر دی.

هغه د سلګونه خلکو په منځ کې اعلان وکړ، چې «نور د پاکستان له لوري له پښتنو سره روان ظلمونه د زغم وړ نه دي او پر هر پښتانه فرض دي، څو د پاکستان پر ضد د جهاد لپاره وسله پورته کړي.»

دا تر پاکستاني طالبانو وروسته د ملتپالو خوځښتونو له ډلې یوازینی هغه دی چې په یاد هېواد کې د عدم تشدد پر ځای پر وسله واله مبارزه ټینګار کوي.

د لکي مروت د قومي خوځښت دې مشر په یوې خپرې شوې ویډیو کې اندېښنه څرګنده کړې چې د پاکستان څارګرې شبکې یې د نیولو هڅې پیل کړي دي.

هغه په دې پېغام کې ویلي، د پاکستان پوځ له لوري له پښتنو سره لوی ظلم روان دی او نور یې ورته زغم پای ته رسیدلی دی.

هغه زیاته کړې: «د پاکستان فوج دې زما نیولو پسې نه راځي، جنګ ته دې راشي‌، یا به زما وینه تویه کړي او یا به یې زه وینه تویه کړم.»

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتین هم د انعام الله خان د نیول کیدو د روانو هڅو په تړاو غبرګون ښودلی او د ګواښ یې کړی که د هغه په ګډون د مروتو او بېټینو قوم هر مشر ته زیان ورسیدو؛ نو د پاکستان پوځي ادارې به یې ذمه وارې وي.

هغه غوښتنه کړې چې د پاکستان پوځ دې د انعام الله خان د نیول کیدو او محاصرې له پرېکړې څخه په شاه شي.

د منظور پښتین په وینا؛ له دې سربېره د پاکستان پوځ له لوري د اپریدو قومي مشر ملک نصیر کوکي خیل او د بنوڅیو قومي مشر حاجي عبدالصمد خان په «وحشیانه ډول په زندانونو کې ساتل کېږي.»

له دې ورهاخوا د ملي جمهوري غورځنګ مشر محسن داوړ هم د پاکستان د پوځ هغه اقدامات غندلي چې د انعام الله خان د نیول کیدو لپاره یې ترسره کړي دي.

هغه خبرداری ورکړی چې د انعام الله خان په نیول کیدو سره به په لکي مروت کې کې روانې نا امنۍ لا پراخې شي او په لوی لاس به یو لوی ناورین ته لاره هواره شي.

دا په داسې حال کې ده چې په خېبر پښتونخوا کې ورځ تر بلې د نا امنۍ پېښې ډېرېږي او په وار وار سیاستوالو اندېښنې څرګندې کړي چې د پاکستان حکومت د بې غورۍ له کبله په دغه ایالت کې د پاکستاني طالبانو فعالیتونه مخ په پراخیدو دي.

تر دې مخکې اندېښنې دا وې، چې د خېبر پښتونخوا په ځینو سیمو کې د ورځي د پاکستاني پوځیانو حکومت وي او د شپې مهال بیا د «ټي ټي پي» واکمني‌ چلېږي.

پر افغانستان د طالبانو له واک ته رسیدو وروسته خېبر پښتونخوا هم ښه ورځ نه ده لیدلې او هره ورځ ترې د پاکستاني پوځیانو او پاکستاني طالبانو ترمنځ د جګړو خبرونه ترلاسه کېږي.