امنیتي ادارې د مروتو د هغه قومي مشر د نیولو هڅې کوي چې پاکستان کې یې «جهاد فرض» بللی

خلیلزاد د پنجشنبې په ورځ (فېبرورۍ ۲۰مه) د خپلې اېکس‌پاڼې له لارې په یو بیان کې ویلي چې جنرال عاصم منیر د «اسلام‌اباد قصاب» په نوم پېژندل کېږي او په وینا یې، هغه په خپل هېواد کې د خلکو ملاتړ نه‌لري او ان ډېری پاکستانیان ترې منفور دي.

نوموړي همداراز، پر خپلې اېکس پانې د بندي او له واکه پرځېدلي لومړي وزیر عمران خان د خوشې‌کېدو غوښتنه کړې او د هشتګ په کارونې سره یې لیکلي دي: «عمران ‌خان خوشې کړئ.»

د افغانستان په چارو کې د امریکا مخکېنی استازی زلمی خلیلزاد دا څرګندونې داسې مهال کوي چې د پاکستان پوځ مشر عاصم منیر د بریټانیا په شاهي پوځي اکاډمۍ، «سنډ هورسټ» کې د سیمه‌ییز ثبات په اووم کنفرانس کې د ګډون په موخه دغه هېواد ته بلل شوی دی.

ټاکل شوې چې منیر په دغه کنفرانس کې «نړۍوال نظم د ظهور په حال کې او د پاکستان راتلونکي وړاندوینې» تر سرلیک لاندې وینا وکړي.

دغه کلنی کنفرانس پاکستان او بریټانیا ترمنځ د پوځي خبرو اترو یو مهم پلېټ‌فارم بلل کېږي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د همکارۍ د پیاوړتیا په برخه کې مهم رول لري.

اېم‌اېس‌اېن (MSN) نړۍوالې رسنۍ د پنج‌شنبې په ورځ (د فېبرورۍ ۲۰مه) د حماس ډلې ویاند طاهر النونو په حواله ویلي، چې د اسراییل له‌خوا د دایمي اوربند د ټینګښت په صورت کې د ۲۰ کلن امریکايي-اسراییلي عیدان الېکسندر په ګډون پاتې ۵۹ یرغمل شوي اسراییلیان خوشې کوي.

د حماس ویاند زیاته کړې ده: «مونږ منځګړو ته ویلي، چمتو یو چې د تړون په دویم پړاو کې پر یو وخت ټول یرغمل شوي کسان خوشې کړو، نه د اوسني لومړني پړاو په څېر.»

ټاکل شوې د اوربند لومړی پړاو د مارچ په لومړۍ نېټه د ۳۳اسراییلي یرغمل شویو کسانو له خوشې کېدو وروسته پای ته ورسېږي او وروستي یرغمل شوي کسان د راتلونکې شنبې په ورځ خوشې کېږي.

دا په داسې حال کې ده، چې حماس د روانې اوونۍ د شنبې په ورځ د غزې اوربند د هوکړې پر بنسټ د بندیانو د تبادلې په شپږم پړاو کې د ۳۶۹ فلسطینیانو په بدل کې ۳ اسراییلیان خوشې کړل.

د یادونې ده، چې د اسراییل او حماس ترمنځ د یوې اوږدې او مرګونې جګړې په پایله کې شاوخوا ۴۸ زره او ۲۳۹ فلسطینيان وژل شوي او ۱۱۱ زره او ۶۷۶ نور یې ټپیان دي.

همداراز، د اسراییل له خوا د ځپونکونو هوايي او ځکمني بریدونو له امله د غزې ښار پر یوې کنډوالې بدل شوی او کابو ۹۰ سلنه اوسېدونکي یې له خپلو کورونو بې‌ځایه شوي دي.

ټرمپ د چهارشنبې په ورځ (د فېبرورۍ ۱۹مه) د ټروټ ټولنیزې شبکې له لارې په یوه خپاره شوي پیغام کې ویلي، چې زېلېنسکي په اوکراین کې ډېر کم محبوبیت لري او له همدې امله نوموړی د ټاکنو له ترسره کولو څخه ډډه کوي.

د امریکا ولسمشر لیکلي دي: «زه له اوکراین سره مینه لرم، خو زېلېنسکي ډېر ناسم روان دی، هېواد یې ویجاړ شوی او مېلیونونه خلک یې بې‌دلیله وژل شوي او دا لړۍ همداسې روانه ده.»

نوموړي همداراز، د اوکراین په جګړه کې د امریکا پر لګښتونو شدیدې نیوکې کړي او زیاتوي، چې هېواد یې د اروپا په پرتله په دې جګړه کې ډېر لګښتونه لګولي، په داسې حال کې چې اروپا د امریکا په پرتله دغو لګښتونو ته ډېره اړتیا درلوده.

هغه د اروپا لپاره د روسیې ګواښ ته په اشارې څرګنده کړې، چې امریکا د یوه لوی واټن په توګه ښکلی سمندر لري.

ده له اوکراین سره د بایډن ادارې پر مرستو د نیوکې ترڅنګ ادعا کړې او زیاتوي، زېلېنسکي اعتراف کړی چې د متحده‌ایالاتو له خوا لېږل شوې نیمایي پیسې نادرکه شوې دي.

ټرمپ پر ټروټ ټولنیزه پاڼه لیکلي دي: «ولادیمیر زېلېنسکي چې یو نسبتاً بریالی کُمېډین دی، امریکا یې قانع کړه، څو په یوې داسې جګړه کې ۳۵۰ مېلیارډ ډالر ولګوي چې په‌کې بری ناشونی دی. داسې جګړه چې هېڅکله باید پیل شوې نه وای او له امریکا او ټرمپ پرته به حل نه شي.»

ټرمپ خبرداری ورکړی، چې زېلېنسکي باید ژر تر ژره راپورته شي ګنې نوموړی به نور د حکومت کولو لپاره هېواد ونه‌لري.

د امریکا ولسمشر له روسیې سره د اوکراین جګړې په تړاو روانو مذاکراتو ته په اشارې وویل: «ټول پر دې اعتراف کوي، چې یوازې زما حکومت د دې جګړې د پای ته رسولو وس لري.»

دا په داسې حال کې ده، چې له دې مخکې د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي اې‌ار ډي (ARD) ټلوېزیوني شبکې سره په مرکه کې خبرداری ورکړی و، چې ښايي هېواد یې د افغانستان په څېر له برخلیک سره مخ شي.

د یادونې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د تېرې اوونۍ د چهارشنبې په ورځ په یوه خبري کنفرانس کې ویلي و، چې د اوکراین لپاره په ناټو کې د غړیتوب ترلاسه‌کول د عملي‌کېدو نه دی او په وینا یې، دغه هېواد به ونه شي کړای څو له روسیې سره په جګړه کې خپلې بایللې سیمې بېرته ترلاسه کړي.

ټرمپ ویلي، چې ممکن نوموړی په دې میاشت کې له پوتین سره وګوري او د اوکراین او هغه اندیښنه یې رد کړه چې په سعودي عربستان کې د امریکا او روسیې ترمنځ خبرو څخه بهر پاتې کیږي.

د کریملین ویاند دیمیتري پیسکوف وايي، چې په ریاض کې د امریکايي او روسیې چارواکو ترمنځ غونډه تر ډیره د دواړو هېوادونو په دوه اړخیزو اړیکو متمرکزه وه، خو د روسیې او اوکراین ترمنځ د جګړې د درېیم کال په پای ته رسیدو سره دا د اوکراین د جګړې په اړه د جوړجاړي په لور یو «ډیر، ډیر مهم ګام و.»

پیسکوف وایي:«خو دا لومړی ګام دی... په طبیعي ډول دا ناشونې ده چې هرڅه په یوه ورځ یا یوه اونۍ کې سم شي. اوږده لاره پاتې ده.»

د دې پوښتنې په ځواب کې چې په دې میاشت کې به پوتین او ټرمپ سره وګوري، پیسکوف وویل:« شاید هو، شاید نه.»

پوتین او د امریکا پخواني ولسمشر جوبایډن د وروستي ځل لپاره د ۲۰۲۱ کال په جون میاشت کې په جینوا کې په یوه سرمشریزه کې سره لیدلي او له هغه وروسته بیا د دواړو هېوادونو مشرانو مخامخ لیدنه نه ده کړې.

دا په داسې حال کې چې د امریکا ولسمشر ټرمپ د روسیې او اوکراین په اړه د لویدیځ پالیسي بدله کړې ده، له اوکراین یا اروپایي قدرتونو پرته یې له روسیې سره د خبرو اترو امر کړی او له پوتین سره یې د تیلو د بیو د راټیټولو په اړه خبرې کړې دي.

د ۲۰۲۲ کال په فبرورۍ کې چې ولسمشر ولادیمیر پوتین زرګونه سرتیري اوکراین ته واستول، دمکډونالډز او کاترپیلر په ګډون ګڼ شمېر لویدیز شرکتونه له روسیې ووتل، چې ځینې یې د خپلو شتمنیو د پلورلو پر مهال له درندو مالي زیانونو سره مخ شول.

اوس د ولسمشر ډونالډ ټرمپ اداره د لویدیز پالیسۍ بدلوي، د اوکراین او اروپایي هېوادونو له ګډون پرته له روسیې سره خبرې کوي او د نفتو د بیې راټیټولو په اړه غږیږي، چې روسیه یې یو مهم صادروونکی دی.

دیمیترییف تاس اژانس ته ویلي، « موږ تمه لرو چې یو شمېر امریکایي شرکتونه به د ۲۰۲۵ کال په دویمه ربع کې بېرته روسیې ته راشي».

خو هغه خبرداری ورکړ چې بېرته راستنېدنه به اسانه نه وي، ځکه « ډېرې سوداګریزې ساحې لا دمخه ډکې شوې دي».

دیمیترییف، چې د هارورډ او سټانفورډ فارغ التحصیل دی او پخوا یې د ګولډمین ساکس او مکنزي په څېر امریکایي شرکتونو کې کار کړی، وویل چې امریکایي شرکتونو د روسیې پریښودو له امله ۳۲۴ میلیارد ډالره تاوان کړی دی.

هغه رویټرز ته وویل، « ډېری شتمنۍ په بېخي ارزانه بیو وپلورل شوې، یو لوی تخفیف ورکړل شو».

د اوکراین له اشغال وروسته لویدیزو هېوادونو پر مسکو سخت بندیزونه ولګول، خو روسیې هڅه وکړه چې د دغو محدودیتونو پر وړاندې حل‌لارې پیدا کړي. دیمیترییف وویل چې روسي تولیدوونکو د هغو نړیوالو شرکتونو ځای ونیو، چې بازار یې پریښود.

دیمیترییف باور لري چې د نفتو لوی امریکايي شرکتونه، چې «پخوا یې په روسیه کې ډېر بریالی تجارت درلود، یوه ورځ به بېرته راشي».

ډونالډ ټرمپ وایي چې غواړي د نفتو بیې راټیټې کړي او دا کار به یوازې د سعودي عربستان او روسیې، چې د نړۍ دوه ستر نفت صادروونکي دي، د همکارۍ له لارې ممکن وي.

په ریاض کې د امریکا او روسیې د خبرو پایله دا شوه چې دواړه هېوادونه د راتلونکو مذاکراتو لپاره ځانګړي ټیمونه جوړ کړي او په واشنګټن او مسکو کې د سفارتي ماموریتونو عادي کولو ته کار وکړي.

د امریکا د کانګرس غړي جیک اوکنکلاس وویل، « روسیې د مذاکراتو لومړی پړاو وګاټه. کرملین په داسې دوه اړخیزو خبرو کې رسمي حیثیت ترلاسه کړ چې اوکراین او ناټو پکې نه وو شامل ».