مسکو: د ۲۰۲۵ کال په دویمه ربع کې به امریکایي شرکتونه بېرته روسیې ته ستانه شي
د روسیې د ملي شتمنیو صندوق رییس کیریل دیمیترییف ویلي چې تمه لري یو شمېر امریکایي شرکتونه د ۲۰۲۵ کال په دویمه ربع کې بېرته روسیې ته ورستانه شي.
د روسیې د ملي شتمنیو صندوق رییس کیریل دیمیترییف ویلي چې تمه لري یو شمېر امریکایي شرکتونه د ۲۰۲۵ کال په دویمه ربع کې بېرته روسیې ته ورستانه شي.
د ۲۰۲۲ کال په فبرورۍ کې چې ولسمشر ولادیمیر پوتین زرګونه سرتیري اوکراین ته واستول، دمکډونالډز او کاترپیلر په ګډون ګڼ شمېر لویدیز شرکتونه له روسیې ووتل، چې ځینې یې د خپلو شتمنیو د پلورلو پر مهال له درندو مالي زیانونو سره مخ شول.
اوس د ولسمشر ډونالډ ټرمپ اداره د لویدیز پالیسۍ بدلوي، د اوکراین او اروپایي هېوادونو له ګډون پرته له روسیې سره خبرې کوي او د نفتو د بیې راټیټولو په اړه غږیږي، چې روسیه یې یو مهم صادروونکی دی.
دیمیترییف تاس اژانس ته ویلي، « موږ تمه لرو چې یو شمېر امریکایي شرکتونه به د ۲۰۲۵ کال په دویمه ربع کې بېرته روسیې ته راشي».
خو هغه خبرداری ورکړ چې بېرته راستنېدنه به اسانه نه وي، ځکه « ډېرې سوداګریزې ساحې لا دمخه ډکې شوې دي».
دیمیترییف، چې د هارورډ او سټانفورډ فارغ التحصیل دی او پخوا یې د ګولډمین ساکس او مکنزي په څېر امریکایي شرکتونو کې کار کړی، وویل چې امریکایي شرکتونو د روسیې پریښودو له امله ۳۲۴ میلیارد ډالره تاوان کړی دی.
هغه رویټرز ته وویل، « ډېری شتمنۍ په بېخي ارزانه بیو وپلورل شوې، یو لوی تخفیف ورکړل شو».
د اوکراین له اشغال وروسته لویدیزو هېوادونو پر مسکو سخت بندیزونه ولګول، خو روسیې هڅه وکړه چې د دغو محدودیتونو پر وړاندې حللارې پیدا کړي. دیمیترییف وویل چې روسي تولیدوونکو د هغو نړیوالو شرکتونو ځای ونیو، چې بازار یې پریښود.
دیمیترییف باور لري چې د نفتو لوی امریکايي شرکتونه، چې «پخوا یې په روسیه کې ډېر بریالی تجارت درلود، یوه ورځ به بېرته راشي».
ډونالډ ټرمپ وایي چې غواړي د نفتو بیې راټیټې کړي او دا کار به یوازې د سعودي عربستان او روسیې، چې د نړۍ دوه ستر نفت صادروونکي دي، د همکارۍ له لارې ممکن وي.
په ریاض کې د امریکا او روسیې د خبرو پایله دا شوه چې دواړه هېوادونه د راتلونکو مذاکراتو لپاره ځانګړي ټیمونه جوړ کړي او په واشنګټن او مسکو کې د سفارتي ماموریتونو عادي کولو ته کار وکړي.
د امریکا د کانګرس غړي جیک اوکنکلاس وویل، « روسیې د مذاکراتو لومړی پړاو وګاټه. کرملین په داسې دوه اړخیزو خبرو کې رسمي حیثیت ترلاسه کړ چې اوکراین او ناټو پکې نه وو شامل ».
دواړو لوریو تر څلورو ساعتونو ډېر بحث وکړ. دا خبرې وروسته له هغه ترسره شوې چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د تېرې اونۍ په اوږدو کې ټیلیفوني وغږېدل. د ټرمپ ټیم هڅه کوي چې ژر تر ژره جګړه پای ته ورسوي.
د امریکا استازي مایک والټز ټینګار وکړ چې په اروپا کې د پای ته نه رسېدونکې جګړې دوام د منلو وړ نهدی.
روبیو دغه خبرې د یوې اوږدې او سختې لارې لومړی ګام وبللې او ټینګار یې وکړ چې « هرهغه اړخ چې د اوکراین د جګړې برخه دی، باید د حللاره ومني».
نوموړي زیاته کړه چې اروپایي اتحادیه به باید په راتلونکو پړاوونو کې شامله شي.
امریکا او روسیه د اقتصادي همکارۍ پر راتلونکي بحث کوي
د اوکراین د جګړې ترڅنګ، د امریکا او روسیې چارواکو د اقتصادي همکاریو پر راتلونکي هم خبرې وکړې، چې د انرژۍ نړیوالو بیو ته پکې پاملرنه شوې. د روسیې استازي کیریل دیمیتریف وویل، که څه هم د هوکړې لپاره لا وختي ده، خو «دواړو خواوو یو بل واورېدل، یو بل ته یې درناوی وکړ او د مساوي شراکت په توګه یې چلند وکړ».
په ورته وخت کې، د روسیې د بهرنیو چارو وزیر لاوروف د سعودي له ولیعهد محمد بن سلمان سره هم وکتل، چې دا د سعودي عرب د نړیوالې ډیپلوماسۍ په وده کې د رول زیاتوالي ښکارندويي کوي.
د امریکا لوړپوړو چارواکو د سې شنبې تر خبرو وروسته وویل، چې د اوکراین د درې کلنې جګړې پای ته رسولو لپاره باید ټولې خواوې امتیازونه ورکړي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وویل: « نن د یوې اوږدې او سختې لارې لومړی ګام واخیستل شو، خو دا یو مهم ګام دی».
د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت سلاکار مایک والټز، چې د امریکا د پلاوي غړی و، خبریالانو ته وویل، چې د ټرمپ او پوتین ترمنځ د ناستې لپاره لا کومه نېټه نه ده ټاکل شوې.
د امریکا پلاوي وویل، چې مذاکرات به د خاورې او د اوکراین لپاره د امنیتي تضمینونو پر سر روان وي. روسیه دا مهال د اوکراین شاوخوا ۲۰ سلنه خاوره تر کنټرول لاندې لري.
روبیو وویل، ټرمپ غواړي ژر تر ژره جګړه پای ته ورسوي، او هدف « یوه عادلانه، دوامداره او پایښت لرونکې هوکړه» ده.
اوکراین او اروپا غبرګون ښيي
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي وار له مخه ویلي چې د اوکراین له ګډون پرته هیڅ هوکړه نهشي ترسره کېدای.
هغه تېره اونۍ وویل: « موږ، د یوه خپلواک هېواد په توګه، هیڅ داسې هوکړه نه شو منلای چې موږ پکې نه وو».
اروپایي مشرانو هم د دوشنبې په ورځ جلا ناسته وکړه، څو د دفاعي لګښتونو د زیاتوالي پر سر بحث وکړي.
دوی اندېښنه څرګنده کړه چې د امریکا او روسیې ترمنځ ممکن داسې هوکړه وشي چې د اروپا امنیتي ګټې له پامه وغورځوي. د فرانسې ولسمشر اېمانوېل مکرون په پاریس کې یوه غونډه رابللې وه، چې د اروپایي چارواکو د یوهګډ پور اخیستلو میکانیزم ته د ودې ورکولو پر پلان خبرې وکړې او دا به د اوکراین د نظامي مرستو د تمویل لپاره وکارېږي.
که څه هم د ریاض خبرې یوه مهمه دیپلوماتیکه لاسته راوړنه ګڼل کېږي،خو امریکايي چارواکو ومنله چې « یوه ټیلیفوني اړیکه او یوه غونډه د دوامدارې سولې لپاره بسنه نه کوي».
دواړو غاړو توافق وکړ چې لوړپوړي ټیمونه به د جګړې د پای ته رسولو لپاره یو تفصیلي نقشه جوړه کړي.
د ټرمپ ځانګړي استازي کیت کیلګ نن ماښام کیېف ته سفر کوي، چې دا د دې ښکارندويي کوي چې واشنګټن د اوکراین له حکومت سره خپلو اړیکو ته دوام ورکوي.
خو، داسې ښکاري چې د اوکراین لپاره د ناټو غړیتوب موضوع له خبرو ایستل شوې، چې دا د کیف لپاره د یوې ناڅرګندې راتلونکې نښه ده.
د اروپایي کمېسیون مشرې اورسولا فون در لاین د سې شنبې په ورځ د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ځانګړي استازي کیت کیلګ سره وکتل او ورته یې وویل چې اروپا غواړي له امریکا سره یوځای د اوکراین د جګړې د پای ته رسولو لپاره کار وکړي.
فون در لاین له دې لیدنې وروسته پر خپل اېکس ولیکل، « موږ غواړو له امریکا سره همکاري وکړو، چې د اوکراین لپاره یوه عادلانه او دوامداره سوله تضمین کړو».
هغې ټینګار وکړ چې له « مالي او نظامي لحاظه، اروپا تر ټولو زیات ملاتړ کړی او موږ به لا نور هم ګامونه پورته کړو».
د فون در لاین دفتر ویلي، هغې "داسې هر ډول حللاره بیا تکرار کړه چې د اوکراین خپلواکي، ملي حاکمیت او د خاورې بشپړتیا ته درناوی ولري او له پیاوړو امنیتي ضمانتونو سره مل وي».