د اسوشیېټیډ پریس خبري اژانس د راپور له مخې، حماس به راتلوونکې اوونۍ د اسراییل شپږ ژوندي یرغمل شوي او څلور مړي تل ابیب ته وسپاري. خبر زیاتوي، چې اسراییل به یې په بدل کې غزې تړانکې ته ګرځنده کورنه او د ساختماني وسایلو د لېږد اجازه ورکړي.
د اسراییل د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د فتر هم دا خبر تایید کړی، چې یرغمل شوي اسراییلي وګړي به د راتلونکې شنبې په ورځ له غزې تړانګې راووځي.
د هغه دفتر وویل، چې د یرغمل شویو خوشې کول په مصر کې د غیر مستقیم خبرو اترو وروسته شوي.
د اسوشیېټیډ پریس په راپور کې راغلي، چې د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو، د حماس ډلې دا غوښتنه منلې او ویلي دي: «موږ به اجازه ورکړو، چې د غزې تړانګې ته ګرځنده کورونه او ساختماني وسایل ننوځي ترڅو د یرغمل شویو وګړو د خوشې کولو لړۍ ګړندۍ شي.»
د حماس ډلې مشر خلیل الحیا تېره ورځ په یوه خپره شوې ویډیو کې، چې له مخکې ثبت شوې وه ویلي، چې په وژل شویو کې د «بیباس کورنۍ» هم شامل ده، چې د مور په ګډون یې دوه ځوانکي هلکان دي.
لا تر اوسه پورې اسراییل د «بیباس کورنۍ» وژل کېدل نه دي تایید کړي، خو د حماس ډلې له اعلان څخه وروسته د لومړي وزیر دفتر له خلکو غوښتي چې د «بیباس کورنۍ» انځورونه، نومونه او اوازې دې نه خپروي.
د «بیباس کورنۍ» په اوس وخت کې د اسراییلي وګړو لپاره د نیول شیو کسانو د حالت سمبول په توګه کارول کېږي.
واشنګټن هم پر حماس فشارونه زیات کړي چې یرغمل شوي کسان خوشې کړي.
د فلسطین روغتیا وزارت وایي، چې په روانه جګړه کې تر دې دمه ۴۸۰۰۰ فلسطیني وګړي وژل شوي، خو نه وایي چې د وژل شویو له ډلې یې څو د حماس جنګیالي دي
د اسراییل حکومت لا هم غواړي چې حماس په غزې کې د نظامي او حکومتي ځواک په توګه له منځه یوسي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وړاندیز کړی و چې د غزې ۲ میلیونه اوسېدونکي په دایمي ډول له دې سیمې وباسي او سیمه به بیا ورغوي، خو د عرب نړۍ او فلسطینیانو لهخوا دغه خبره رد شوې ده.
داسې ګنګوسې هم شته چې مصر د فلسطینیانو له لېږد پرته د بیا رغونې پر پلان کار کوي.
د اوربند د هوکړې له مخې، اسراییل اوس هم مکلف دی چې سلګونه فلسطینیان خوشې کړي، چې ځینې یې په عمري بند محکوم دي.
دواړو لوریو تر څلورو ساعتونو ډېر بحث وکړ. دا خبرې وروسته له هغه ترسره شوې چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د تېرې اونۍ په اوږدو کې ټیلیفوني وغږېدل. د ټرمپ ټیم هڅه کوي چې ژر تر ژره جګړه پای ته ورسوي.
د امریکا استازي مایک والټز ټینګار وکړ چې په اروپا کې د پای ته نه رسېدونکې جګړې دوام د منلو وړ نهدی.
روبیو دغه خبرې د یوې اوږدې او سختې لارې لومړی ګام وبللې او ټینګار یې وکړ چې « هرهغه اړخ چې د اوکراین د جګړې برخه دی، باید د حللاره ومني».
نوموړي زیاته کړه چې اروپایي اتحادیه به باید په راتلونکو پړاوونو کې شامله شي.
امریکا او روسیه د اقتصادي همکارۍ پر راتلونکي بحث کوي
د اوکراین د جګړې ترڅنګ، د امریکا او روسیې چارواکو د اقتصادي همکاریو پر راتلونکي هم خبرې وکړې، چې د انرژۍ نړیوالو بیو ته پکې پاملرنه شوې. د روسیې استازي کیریل دیمیتریف وویل، که څه هم د هوکړې لپاره لا وختي ده، خو «دواړو خواوو یو بل واورېدل، یو بل ته یې درناوی وکړ او د مساوي شراکت په توګه یې چلند وکړ».
په ورته وخت کې، د روسیې د بهرنیو چارو وزیر لاوروف د سعودي له ولیعهد محمد بن سلمان سره هم وکتل، چې دا د سعودي عرب د نړیوالې ډیپلوماسۍ په وده کې د رول زیاتوالي ښکارندويي کوي.
د امریکا لوړپوړو چارواکو د سې شنبې تر خبرو وروسته وویل، چې د اوکراین د درې کلنې جګړې پای ته رسولو لپاره باید ټولې خواوې امتیازونه ورکړي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وویل: « نن د یوې اوږدې او سختې لارې لومړی ګام واخیستل شو، خو دا یو مهم ګام دی».
د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت سلاکار مایک والټز، چې د امریکا د پلاوي غړی و، خبریالانو ته وویل، چې د ټرمپ او پوتین ترمنځ د ناستې لپاره لا کومه نېټه نه ده ټاکل شوې.
د امریکا پلاوي وویل، چې مذاکرات به د خاورې او د اوکراین لپاره د امنیتي تضمینونو پر سر روان وي. روسیه دا مهال د اوکراین شاوخوا ۲۰ سلنه خاوره تر کنټرول لاندې لري.
روبیو وویل، ټرمپ غواړي ژر تر ژره جګړه پای ته ورسوي، او هدف « یوه عادلانه، دوامداره او پایښت لرونکې هوکړه» ده.
اوکراین او اروپا غبرګون ښيي
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي وار له مخه ویلي چې د اوکراین له ګډون پرته هیڅ هوکړه نهشي ترسره کېدای.
هغه تېره اونۍ وویل: « موږ، د یوه خپلواک هېواد په توګه، هیڅ داسې هوکړه نه شو منلای چې موږ پکې نه وو».
اروپایي مشرانو هم د دوشنبې په ورځ جلا ناسته وکړه، څو د دفاعي لګښتونو د زیاتوالي پر سر بحث وکړي.
دوی اندېښنه څرګنده کړه چې د امریکا او روسیې ترمنځ ممکن داسې هوکړه وشي چې د اروپا امنیتي ګټې له پامه وغورځوي. د فرانسې ولسمشر اېمانوېل مکرون په پاریس کې یوه غونډه رابللې وه، چې د اروپایي چارواکو د یوهګډ پور اخیستلو میکانیزم ته د ودې ورکولو پر پلان خبرې وکړې او دا به د اوکراین د نظامي مرستو د تمویل لپاره وکارېږي.
که څه هم د ریاض خبرې یوه مهمه دیپلوماتیکه لاسته راوړنه ګڼل کېږي،خو امریکايي چارواکو ومنله چې « یوه ټیلیفوني اړیکه او یوه غونډه د دوامدارې سولې لپاره بسنه نه کوي».
دواړو غاړو توافق وکړ چې لوړپوړي ټیمونه به د جګړې د پای ته رسولو لپاره یو تفصیلي نقشه جوړه کړي.
د ټرمپ ځانګړي استازي کیت کیلګ نن ماښام کیېف ته سفر کوي، چې دا د دې ښکارندويي کوي چې واشنګټن د اوکراین له حکومت سره خپلو اړیکو ته دوام ورکوي.
خو، داسې ښکاري چې د اوکراین لپاره د ناټو غړیتوب موضوع له خبرو ایستل شوې، چې دا د کیف لپاره د یوې ناڅرګندې راتلونکې نښه ده.
د اروپایي کمېسیون مشرې اورسولا فون در لاین د سې شنبې په ورځ د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له ځانګړي استازي کیت کیلګ سره وکتل او ورته یې وویل چې اروپا غواړي له امریکا سره یوځای د اوکراین د جګړې د پای ته رسولو لپاره کار وکړي.
فون در لاین له دې لیدنې وروسته پر خپل اېکس ولیکل، « موږ غواړو له امریکا سره همکاري وکړو، چې د اوکراین لپاره یوه عادلانه او دوامداره سوله تضمین کړو».
هغې ټینګار وکړ چې له « مالي او نظامي لحاظه، اروپا تر ټولو زیات ملاتړ کړی او موږ به لا نور هم ګامونه پورته کړو».
د فون در لاین دفتر ویلي، هغې "داسې هر ډول حللاره بیا تکرار کړه چې د اوکراین خپلواکي، ملي حاکمیت او د خاورې بشپړتیا ته درناوی ولري او له پیاوړو امنیتي ضمانتونو سره مل وي».