د کابل ـ کندهار پر لویه لار په ترافیکي پېښه کې د یوې کورنۍ ۷ تنه مړه شوي

د طالبانو لوی درستيز فصیح الدین فطرت په کابل کې د سردار محمد داود خان کمپلکس روغتون کې د طبي مرکزونو د پرانيستې په مراسمو کې وویل، چې د اتریش په پلازمېنه ویانا کې د وروستۍ ناستې ګډونوال د ملت له خوا رد شوي او هيڅ وخت به خپلو موخو ته ونه رسيږي.

فطرت ويلي، چې دغه کسان د «کفارو په شتون کې» له وطنه تښتيدلي او اوس د دوی په وړاندې توطيې جوړوي.

نوموړي زياته کړې: « د ویانا د غونډي کسان له طالبانو وروسته د افغانستان په اړه فکر کوي، زه یقین لرم، چې دغه خلک په ملت کې ځای نه لري، دوی باید پوه شي، چې له طالبانو وروسته افغانستان وجود نه لري».

د طالبانو لوی درستیز وایي، چې د دوی په منځ کې واک، څوکۍ او قدرت مهم نه دی او هغه کسان ډېر پرمختګ کوي، چې د خلکو خدمت وکړي.

نوموړي ویلي، چې د طالبانو په منځ کې اختلاف نشته او هر څوک چې د امنیت ګډولو هڅه کوي ځواکونه به یې پر وړاندې دريږي.

هغه زياته کړه: « هر څوک چې د افغانستان په هره برخه کې د امنیت د ګډوډولو هڅه او فکر کوي دوی به یې مخه نیسي، امنيتي ځواکونه کمزوري نه دي، دا هغه ځواکونه دي، چې ۲۰ کاله له لویو قدرتونو سره وجنګيدل او اوس امنيت هم ساتلی شي».

فصیح الدین فطرت خپلو مخالفو ته په خطاب کې وویل، چې د افغانستان نيول د هغوی لپاره یو خوب او خيال دی او هيڅ وخت به بریالي نه شي.

د طالبانو مخالفانو پرله پسې دوه ورځې په ویانا کې غونډه وکړه او د یوې اعلامیې په خپرولو سره یې اعلان وکړ، چې د افغانستان د راتلونکي لپاره یې مهم سندونه تصویب کړي دي.

د دې غونډې ګډونوالو وويل، چې د افغانستان د راتلونکي لپاره یې د ډیموکراتیک نظام جوړښت، نړیوالو اړیکو، بشري حقونو او اقتصادي برخو په اړه ارزښتناک سندونه تصویب کړي.

نوموړي په خپل پیغام کې ټینګار کړی چې د ویانا پروسې او ملي هڅو سره د افغانستان د راتلونکي لپاره یو قوي فکري اشتراک لري.

د غونډې له پای ته رسېدو وروسته د پنجشنبې په ورځ اتمر پر خپل اېکس ولیکل، « موږ ټول غواړو ملي حاکمیت بېرته د افغانستان خلکو ته را ستون شي او یو داسې سیاسي نظام رامنځته شي چې د خلکو د ازادې ارادې پر بنسټ ولاړ وي، د ټولو افغانانو، ښځو، نارینه‌وو او ماشومانو، اساسي حقوقو ته ژمن وي».

اتمر وویل چې دا ډول نظام نه یوازې د افغانستان د دوامدارې سولې بنسټ دی، بلکې د سیمه‌ییز ثبات او نړیوال امنیت لپاره هم حیاتي ارزښت لري.

نوموړي د ویانا پروسې هڅې د ملي اجماع د رامنځته کولو لپاره وستایلې او هیله یې څرګنده کړه چې دا پروسه وکولای شي د سیاسي او مدني جریانونو له پراخو مشورو سره یوه هر اړخیزه لارنقشه او مهم اسناد چمتو کړي.

خو اتمر د دې پروسې د لا پیاوړتیا لپاره یو شمېر وړاندیزونه هم کړي دي.

اتمر د ملي مشورتي پروسې پراخول او د هغې ټول‌ شموله کول مهم ګڼي او ټینګار کوي، چې نور سیاسي جریانونه هم ورته پایلې ته رسېدلي دي، نو باید ګډ کار ته لومړیتوب ورکړل شي.

هغه وايي، « که سیاسي او لوژستیکي محدودیتونه د ګډو غونډو مخنیوی کوي، باید له نوښتګرو لارو کار واخیستل شي، استازي واستول شي او د ملي همکارۍ لپاره ګډ تفکر رامنځته شي».

اتمر زیاتوي، « موږ باید یو بل ته د دوستۍ او همکارۍ لاس ورکړو او هغه اختلافات شاته پرېږدو چې زموږ د جمهوریت د سقوط لامل شول».

هغه دغه راز ویلي، چې لومړی باید پر هغو ټکو ملي همکاري پیل شي، چې ټولیز توافق پرې موجود دی.

د اتمر په باور، د مشروع نظام رامنځته کول او د بین‌الافغاني سیاسي مذاکراتو ترسره کول د ټولو لپاره د منلو وړ دي، نو باید ژر تر ژره پرې کار وشي.

اتمر په پای کې یو ځل بیا خپل او د خپلو همکارانو تعهد څرګند کړی او ډاډ یې ورکړی، « موږ چمتو یو چې له هر هغه افغان سره همکاري وکړو چې د دې اصولو ملاتړ کوي او موږ به د یو هدفمند او اصولي ګډ کار لپاره هېڅ ډول هڅه ونه سپموو».

هغه وویل، چې په ایران کې د بهرنیو وګړو شمېر د دوی له وسې لوړ دی، چې ځینې کاري فرصتونه یې له منځه وړي دي.

یاد ایراني چارواکي دې ناستې ته ویلي، چې « لومړی ګام، د غیرقانوني اتباعو [افغانانو] ایستل دي، خو باید داسې اقدام ونه کړو چې د دوو ګاونډیانو [افغانستان او ایران] ترمنځ درز رامنځته شي».

د ایران د کورنیو چارو وزیر سکندر مومني په دې ناسته کې ټینګار کړی، چې په دې برخه کې ستونزې یوازې د یو بل په ملامتولو نه‌ حل کېږي.

مؤمني وايي، «یوازې فزیکي دیوال جوړول مطلق حل نه‌دی، بلکې دا کار د تګ راتګ سرعت ورو کوي او کنټرول یې اسانه کوي، خو له بلې خوا باید د هغو کسانو لپاره لګښتونه لوړ شي چې د غیرقانوني اتباعو کارګر ځواک څخه استفاده کوي».

نوموړي ویلي، ددوی ټینګار دا دی چې والیان باید اجازه ورنه‌کړي چې ټولنیزې ستونزې امنیتي بڼه غوره کړي.

د طالبانو د ریاست‌الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر اخوند، چې ددې ډلې د دفاع وزیر او نورو چارواکو یې ملتیا کوله، په کابل کې د سردار محمد داوود خان روغتون د لیدنې پرمهال څو پروژې ګټې اخستنې ته وسپارلې.

د سردار محمد داود خان کمپلکس روغتون کې د څلورو طبي څانګو د پرانيستې په دغو مراسمو کې د طالبانو د دفاع وزیر ملایعقوب وویل، چې پخوا په دغو روغتيايي مرکزونو کې «د افغانانو د وژلو پلانونه» جوړېدل، خو له دې وروسته به همدلته د افغان ناروغانو ژوند ژغورل کېږي.

د طالبانو دفاع وزارت وايي، دوی د سردار محمد داود خان کمپلکس روغتون کې د ناټو د پخوانۍ قوماندانۍ په ودانۍ کې څلور طبي مرکزونه پرانیستل.

په دغه روغتون کې د نظامیانو ترڅنګ د یو شمېر سختو ملکي ناروغانو درملنه هم کيږي.

ملامحمد یعقوب د سردار محمد داود کمپلکس روغتون کې د خبرو پر مهال ويلي، چې اوس مهال روغتيايي خدمات ښه شوي او په همدغه روغتون کې پیچلي روغتيایي عملیات تر سره کيږي.

هغه وايي هڅه کوي، چې په کور دننه د ناروغانو درملنه وشي.

د طالبانو جګپوړي چارواکي پر یوه ورځ داسې مهال د دوو پروژو په پرانېستغونډو کې ګډون کوي او د رسنیو پر وړاندې راڅرګندیږي، چې ددې ډلې د کورنیو چارو وزیر له یوې میاشتې ډېر وخت راهیسې په دوبۍ کې میشت دی او د بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال یې هم له کابل نه وتلی دی.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ددې ډلې د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي استعفا ور کړې، خو استعفا یې نه ده منل شوې او اوس په دوبۍ کې میشت دی.

طالبانو ویلي، چې عبدالحکیم شرعي ددرملنې لپاره دوبۍ ته تللی او بېرته به زر راستون شي.

د طالبانو د رییس الوزرا اقتصادي مرستیال، چې د قطر له سفره ناڅاپي زر راستون شوی، په کابل کې یوې غونډې ته د لیکلي متن له مخې وویل، چې له امیر نه به «اطاعت په هر حالت کې دوام کوي».

تېره اونۍ د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادی معاونیت پر خپله اېکسپاڼه لیکلي و، چې عبدالغني برادر د قطر د بهرنیو چارو له وزیر سره کتلي.

قطر ته د ملا برادر تر سفر وروسته د ملګرو ملتونو امنیت شورا وویل، چې پر نوموړي یې د یوې میاشتې لپاره د سفر بندیز لرې کړی.

ملا برادر تر یوې اونۍ غیابت وروسته په کابل کې یوې غونډې ته په خبرو کې د طالبانو د مشرتابه ترمنځ اختلافات «د مغرضو رسنیو خبرونه» وبلل او ویې ویل، چې «اطاعت او احترام د اسلامي امارت یو ذاتي اصل دی چې په هر حالت کې به دوام کوي».

هغه د یوه سوداګریز ګروپ د پروژو په پراانېستغونډه کې وویل، « د اسلامي امارت ټول فکر یوازې د شریعت پر تطبیق، د هېواد پر ابادۍ او د ملت پر سوکالۍ متمرکز دی.»

ملا برادر د خپلې وینا پر مهال وویل، چې اقتصادي او سیاسي فشارونه د هېڅ لوري په ګټه نه دي او نړیوال دې ورسره مثبت تعامل وکړي.

په دې وروستیو کې د نجونو او ښځو پر زده کړو او کار د بندیزونو په اړه د طالبانو ترمنځ مخالفتونه را پیدا شوي او د دې ډلې د بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال شیرمحمد عباس ستانکزی لومړنۍ طالب چارواکی و، چې پر ملا هبت الله تر توندو نیوکو وروسته متحده عربي اماراتو ته وتښتید. د دې ډلې د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني هم له ډیرې مودې راهیسې له افغانستان نه بهر دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي هم په یوه غږیز فایل کې وايي، چې ملا هبت الله ته یې خپله استعفا وړاندې کړې، خو منلې یې نه ده.