• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

یو افغان پانګوال کابل کې د ۵۰۰ میلیونه ډالرو په ارزښت روغتایي ښارګوټی جوړوي

۳ کب ۱۴۰۳ - ۲۱ فبروری ۲۰۲۵، ۰۵:۰۴ GMT+۰تازه شوی: ۳ کب ۱۴۰۳ - ۲۱ فبروری ۲۰۲۵، ۰۶:۰۸ GMT+۰

یوه افغان سوداګر میرویس عزیزي د (کب دویمه) ویلي، چې د سرطان ناروغۍ د درملنې روغتون په ګډون یې په کابل کې د یوه لوی روغتیایي ښارګوټي د جوړولو تابیا کړې. نوموړي دغه روغتیايي ښارګوټی د خپلې لور «فرشته عزیزي» په نوم کړی، چې د سرطان په ناروغۍ تېر کال مړه شوې وه.

دغه افغان سوداګر، چې کابل ته یې یو ورځنی سفر درلود په همدې تړاو یوې غونډه کې د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر تر څنګ د یو شمېر لوړ پوړو طالبانو سره یو ځای رسنیو ته راښکاره شو.

میرویس عزیزي ویلي چې د ده لوري جوړیدونکی روغتیایي ښارګوتی به د ۵۰۰ میلیونه ډالرو په ارزښت جوړ شي چې د سرطان ناروغۍ ۴۰۰سوه بستریز روغتون به هم په کې شامل وي. هغه زیاته کړې چې په دغه روغتیايي ښارګوټي کې به ۲۰۰سوه بستریز زېږنتون، د لس زرو یتیمو ماشومانو پالنځای، ښوونځی، طبي پوهنتون،‌ د نرسنګ او قابله ګۍ ښوونځی، د زده کړیالانو د استوګنې لپاره لیلیه او د ډاکټرانو په ګډون د استادانو لپاره به یې د اوسیدو کمپلېکس هم په دغه پروژه کې شامل وي.

د دغه افغان سوداګر په خبره، دغه روغتیايي ښارګوټي به د کابل ښار اړوند اتمه ناحیه کې په ۳۵۰ جریبه ځمکه کې جوړ شي او نوم به یې د ده د لور «فرشته عزیزي طبي ښارګوټي» په نامه وي چې د سرطان د ناروغۍ له کبله تېر کال مړه شوې ده.

میرویس عزیزي همدا راز په یاده غونډه کې خپله یوه پخوانۍ ژمنه بیا تازه کړې، چې له مخې یې غواړي په راتلونکو پنځه کلونو کې د افغانستان دننه د انرژۍ د تولید د سکټور په برخه کې «لس میلیارده» ډالره پانګونه وکړي.

د هغه په وینا؛ د دې پروژې په لومړۍ برخه کې به د کابل ښار لپاره د ۲۰۰سوه میګاواټه لمریزې برېښنا د جوړیدو پلان لري چې په وینا یې د «کب په دریمه» نن د جمعې په ورځ به پیل شي او په راتلوکو اتو میاشتو کې به بشپړه شي.

د عزیزي ګروپ مشر وايي، پلان لري چې په راتلونکو پنځو کلونو کې د دغه پروژې په بشپړیدو سره د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې د برېښنا د تولید لسګونه مرکزونه جوړ کړي چې د شاوخوا «لس زره» میګاواټه برېښنا د تولید ظرفیت به ولري.

افغانستان یو له هغو هېوادونو ګڼل کېږي چې د سرطان ناروغۍ تر څنګ د بېلابېلو ناروغیو لپاره ځانګړي روغتونونه نه لري او په روغتیايي برخه کې افغانان له ګڼو ستونزو سره مخ دي.

کارپوهان باور لري که رښتیا هم دغه پروژه عملي شي؛ نو د هېواد په روغتیايي سکټور کې به د پام وړ بدلون رامنځته کړي او د ناروغانو لپاره به د درملنې غوره زېری وي.

همدا راز په کور دننه د برېښنا د تولید په برخه کې لویې ستونزې سره مخ دی او همدا اوس د کابل په کډون په بېلابېلو ولایتونو کې له ازبکستان او ترکمنستان هېواد له وارداتي برېښنا څخه ګټه اخیستل کېږي.

که څه هم په کور دننه د لمریزې برېښنا او اوبو بندونو جوړیدو پراخ فرصتونه شته؛ خو دې برخې ته نه هم پخوانیو حکومت او نه هم پر افغانستان اوسنیو واکمنو چندان پاملرنه نه ده کړې.

میرویس عزیزي تر دې مخکې د هرات له زلزله ځپلو سره هم مرستې کړې وې او هغه مهال یې هم د لس میلیارده ډالرو د پانګونې یادونه کړې وه.

که څه هم په خواله رسنیو کې یو شمېر افغانان د میرویس عزیزي دغو ژمنو ته د شک په سترګه ګوري ؛خو وبه لیدل شي چې نوموړی دا ځل د دغو ژمنو عملي کولو کې څومره ثابت پاتې کېږي.

ترویج لرونکی

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي
۱

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي

۲
تازه خبر

داعش- خراسان ډلې د مولانا محمد ادریس د وژنې مسوولیت ومانه

۳

مولانا محمد ادریس څوک و؟

۴

ناپېژاندو وسله‌والو د خیبرپښتونخوا په چارسده کې مولانا محمد ادریس په ډزو وژلی دی

۵

د شیخ ادریس وژنه؛ په خیبر پښتونخوا کې مذهبي مشران ولې په نښه کېږي؟

•
•
•

نور کیسې

اورګنایزر هندي مجله: داعش په روژه کې د افغانستان او هند دننه د لویو بریدونو پلان لري

۳ کب ۱۴۰۳ - ۲۱ فبروری ۲۰۲۵، ۰۴:۲۳ GMT+۰

هندي مجلې اورګنایزر د (کب دویمه) په خپلو استخباراتي ارزونو کې خبرداری ورکړی، چې داعش په راتلونکې روژې میاشت کې په افغانستان او هند کې د لویو بریدونو پلانونه لري. افغانستان کې د داعش ډله د ملګرو ملتونو له لوري د نړۍ له خطرناکو ترهګرو ډلو شمېرل شوې.

دغه ډله اوس مهال د طالبانو د کمزوري کولو لپاره جګړه کوي.

اورګنایزر مجلې لیکلي، د روژې میاشتې په رانږدې کېدو استخباراتي ادارو خبرداری ورکړی، چې داعش خراسان (ISK) به په افغانستان او هند کې پراخ بریدونه ترسره کړي.

دغې ترهګرې ډلې په وروستیو میاشتو کې خپل فعالیتونه ډېر کړي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ له شته اختلافاتو ګټه اخلي.

اورګنایزر زیاتوي چې د پاکستان څارګره اداره (ISI) له داعش ډلې ملاتړ کوي، څو د طالبانو پر ضد یې وکاروي.

داعش خراسان په تېرو میاشتو کې د طالبانو لوړپوړي چارواکي په نښه کړي.

یادې مجلې د خپلو شنوونکو په باور لیکلي، چې دغه بریدونه د پاکستان د هڅو یوه برخه ده، څو طالبان کمزوري کړي.

د داعش وروستي تازه بریدونه

د فبرورۍ ۱۱مه – کندوز: د داعش یوه ځانمرګي بریدګر «ابوالانصاري» د کابل بانک څانګې مخې ته برید وکړ، چیرې چې د طالبانو جنګیالي د خپلو معاشونو د ترلاسه کولو لپاره راټول شوي وو.

په دغه برید کې ۲۵ کسان چې طالب نظامیان او ملکي وګړي په کې شامل وو، وژل شوي او له ۵۰ تنو ډېر ټپیان شوي دي.

د فبرورۍ ۱۳مه – کابل: یو بل ځانمرګي بریدګر «ابو یوسف» د طالبانو د ښاري پراختیا او کور جوړولو وزارت ته دننه شو.

د طالبانو او بریدګر تر منځ جګړه وشوه چې طالبان ادعا کوي بریدګر یې هدف ته تر رسېدو وړاندې وژلی.

د دغه برید پر مهال د طالبانو د همدغه وزارت مالي او اداري چارو مرستیال ارسلا خروټی سخت ټپي شو.

دغه بریدونه ښيي، چې داعش خراسان نه یوازې دا چې د دقیقو بریدونو وړتیا لري، بلکې د مهمو دولتي موخو د په نښه کولو توان هم لري.

دغه راز دا بریدونه د طالبانو کمزوري څرګندوي او خلکو ته دا پیغام ورکوي، چې طالبان د هېواد امنیت نه ‌شي ساتلی.

له روژې مخکې د بریدونو د زیاتوالي اټکل

داعش خراسان له ۲۰۲۲ کال راهیسې پر ځانمرګو بریدونو تمرکز کړی. په ۲۰۲۲ او ۲۰۲۳ کلونو کې، دغې ډلې ګڼ شمېر خونړي ترهګریز بریدونه ترسره کړل.

د دغو بریدونو موخه دا وه چې خپل ځواک وښيي او طالبان کمزوري کړي.

اورګنایزر وړاندې لیکي استخباراتي ادارې خبرداری ورکوي، چې داعش به د روژې میاشتې تر مخه پراخ بریدونه ترسره کړي.

د دغې هندۍ مجلې په باور د داعش تګلاره دا ده چې د روژې په میاشت کې خپل فعالیتونه زیاتوي.

شنوونکي وايي، چې داعش به نوي پلانونه عملي کړي، چې په کې د دولتي ودانیو، لوړپوړو طالب چارواکو ځایونه، رواني جګړې او دولتي فعالیتونو ته زیان رسول په کې شامل دي.

هند ته د امنیتي ګواښونو زیاتوالی

دغه راپور کې راغلي، د هند حکومت له طالبانو سره مذاکرات پیل کړي، چې پاکستان او داعش خراسان پرې مخالفت څرګند کړی.

هند ویلي چې دا خبرې به دوام وکړي او غواړي، چې د افغانستان په بیارغونه کې ونډه واخلي.

اورګنایزر مجله باور لري، که داعش په افغانستان کې خپل فعالیتونه زیات کړي، دا به د هند په ګډون د سیمې امنیت اغېزمن کړي.

داعش خراسان پخوا ویلي چې هند یې د بریدونو اصلي هدف دی.

ملګرو ملتونو هم ویلي، چې داعش د هند لپاره لوی امنیتي ګواښ دی او دغه هېواد باید کلک امنیتي تدابیر ونیسي.

خو راپورونه ښيي چې داعش تر اوسه پورې په هند کې خپل هدفونه نه ‌دي ترلاسه کړي.

د هند حکومت د «صفر زغم» پالیسي غوره کړې چې په پایله کې یې د «مجاهدین هند» په نوم ډله له منځه تللې او «جبهه محبوب هند» (PFI) باندې سخت بندیزونه لګېدلي دي.

داعش به د هند او افغاستان امنیت وګواښي

د اورګنایزر مجلې په راپور کې ټینګار شوی چې د داعش احتمالي بریدونه د هند او افغانستان امنیت له جدي ستونزو سره مخ کولی شي.

طالبان چې ادعا کوي پر افغانستان بشپړ واک لري، لا هم د داعش پر وړاندې کمزوري دي. دا مسله نه یوازې د سیمې امنیت ته زیان رسوي، بلکې د طالبانو سیاسي راتلونکی هم له ګواښ سره مخ کولی شي.

مسعوده جلال: طالبانو پر افغانستان توره تیاره راوسته نو ځکه ترې راوتښتېدو

۳ کب ۱۴۰۳ - ۲۱ فبروری ۲۰۲۵، ۰۳:۲۶ GMT+۰

افغانستان کې د پخواني حکومت د ښځو چارو وزیره وايي، د طالبانو له بیا واک ته رسېدو وروسته افغانستان له تیارو سره مخ شوی او د کورني کړکېچ تر څنګ له نړۍوالو ننګونو سره هم مخ دی. مسعوده جلال ټینګار کوي چې دغه ستونزه «د حل وړ» ده.

مسعوده جلال چې د افغانستان د ښځو چارو پخوانۍ وزیره او د دغه هېواد د تاریخ لومړنۍ ښځه ده، چې د ولسمشرۍ لپاره نومانده شوې وه، له فرانس پرېس اژانس سره په مرکه کې ویلي: «کله چې طالبان د ۲۰۲۱ په اګسټ کې بېرته واک ته ورسېدل هر څه له لاسه ووتل.»

هغې زیاته کړه: «طالبانو پر افغانستان بېرته توره تیاره راوسته چې مونږ له ډېرې سختۍ سره مخ شوو او ترې وتښتېدلو.»

د طالبانو له دغو ژمنو سره سره چې ګواکې دوی به د ۹۰یمې لسیزې د سخت دریځۍ سیاست ته بېرته ستانه نه شي، یادې ډلې د اسلامي شریعت په نوم سخت قوانین وضع کړي دي چې په کې پر ښځو توندلاري بندیزونه، په دار ځړونې او په عامه ځایونو کې د صحرایي محکومو د سزاګانو سربېره وژنې هم شاملې دي.

ښځې او نجونې له ۱۲ کلنۍ وروسته د زده‌ کړو، ښځینه دندو، او عامه ځایونو ته له تګ راتګ څخه منعه کړل شوې دي، هغه محدودیتونه چې ملګري ملتونه یې د «جنسیتي اپارټایډ» په نوم یادوي.

د تیارو ختمولو لارې شته؟

مسعوده جلال، چې ۶۱ کلنه ډاکټره ده او له ۲۰۰۴ څخه تر ۲۰۰۶ پورې افغانستان کې د ښځو چارو وزیره وه ټینګار کوي: «د دې تیارو پر روښنایي د بدلولو لپاره لاره شته.»

هغې دا خبرې د سویس جینیوا ښار کې وکړې، چیرې چې د ښځو د حقونو په برخه کې د یوې جایزې د ترلاسه کولو لپاره له خپلې لور حسنا جلال سره د بشر حقونو او ډېموکراسۍ کلني کنفرانس ته تللې وه.

اغلې جلال وویل: «دا کار سخت دی، خو ناشونی نه دی. دا ستونزه د حل وړ ده.»

د نړۍ وال کنفرانس اړتیا

مسعودې جلال د ۲۰۰۱ د بن کنفرانس په څېر د یوه نړیوال کنفرانس د جوړېدو غوښتنه وکړه.

د بن کنفرانس چې د ملګرو ملتونو په ملاتړ د جرمني په بن ښار کې جوړ شوی و، د طالبانو د لومړنۍ واکمنۍ له پرځېدو وروسته د یو نوي حکومت د جوړېدو او د افغانستان ډېموکراسۍ ته د رسیدو هوکړه رامنځته کړه. 

هغې وویل: «د کابل اوسنی رژیم نه د خلکو ملاتړ لري او نه هم د نړۍوالو له‌خوا په رسمیت پېژندل شوی.»

نوموړې د افغانانو د اوسني حالت په اړه وویل: «میلیونونه خلک په دغه هېواد کې له سختو ستونزو سره مخ دي. ولې باید دا حالت دوام ومومي؟»

هغې ټینګار وکړ چې که نړۍواله اراده موجوده وي، طالبان او د هغوی ملاتړي اړ کیږي، چې د مذاکراتو مېز ته کیني.

د مسعوده جلال په خبره، نړۍواله ټولنه مسوولیت لري، چې د افغانستان دا ژور کړاو پای ته ورسوي او نړۍ باید یوازې د ننداره کوونکو په توګه پاتې نه شي.

افغانان به بیا راپورته کیږي

جلال د ۲۰۰۱ کال خوشحالي یادوله هغه مهال چې: «نړیواله ټولنه افغانستان ته راغله او یو دموکراتیک سیستم یې رامنځته کړ.»

 مسعوده جلال، چې په هغه وخت کې د ملګرو ملتونو کارکوونکې وه، لومړنۍ ښځه وه، چې په ۲۰۰۴ کال کې د افغانستان د ولسمشرۍ لپاره نومانده شوه.

که څه هم چې هغې د ټولټاکنو په پایله کې یوازې ۱.۱ سلنه رایې ترلاسه کړې او حامد کرزي ته یې ماتې وخوړه، خو هغې وویل: «ما فکر کاوه چې زه به وګټم.»

هغې وویل: «زما سیالان ټول د وسله ‌والو ډلو غړي وو، خو زه د هېواد ګوټ ګوټ ته تللې وم او خلکو ته مې مرستې رسولې، چې له همدې امله مې د خلکو زړونه ګټلي وو.»

که څه هم چې د ولسمشرۍ ټاکنو کې ماتې خوړل نا هیلې کوونکې وه، خو جلال دا خبره رد کړه چې ګواکې د افغانستان خلک چمتو نه دي چې ښځې واک ته ورسېږي.

هغې ډېموکراسۍ ته د بېرته ستنېدو غوښتنه وکړه او ټینګار یې وکړ :«البته چې ښځې باید په کې مساوي حقوق ولري.»

د مسعوده جلال په وینا: «څرنګه چې ښځو تر ټولو ډېر درد لیدلی، هغوی ته باید زیات امتیازات ورکړل شي. موږ باید ډېرې ښځې د سیاسي بهیر برخه کړو او هغوی د هېواد د رهبرۍ مقام ته ورسوو.»

مسعوده جلال چې د جینیوا د بشر حقونو په کنفرانس کې یې وینا کوله، د «جبري جلاوطنۍ» یادونه وکړه، خو په خپلو خبرو کې یې په ډاګه وویل چې «جلا وطني» د تسلیمیدو په معنا نه ده.

شاه محمود میاخېل: د ویانا غونډې زیات شمېر ګډونوال د قومي اجنډا فکر لرونکي وو

۲ کب ۱۴۰۳ - ۲۰ فبروری ۲۰۲۵، ۲۳:۵۹ GMT+۰

د وروستي جمهوري نظام د دفاع پخواني سرپرست وزیر شاه محمود میاخېل په ویانا کې د طالبانو مخالفو سیاسي اشخاصو پنځمې غونډې ته په غبرګون کې ویلي، چې د طالبانو ظالمانه واکمنۍ لپاره مخالفت د ستاینې وړ دی خو د دغې غونډې زیات شمېر ګډونوال د قومي اجنډا فکر لرونکي وو.

په ویانا کې د طالبانو سیاسي مخالفینو پنځمه ناسته د سلواغې په ۳۰ نېټه تر سره کړه او د یو دوامداره، ډیموکراټیک افغانستان د راتلونکي لپاره یې تګلاره وړاندې کړه. د دې غونډې ګډونوال وايي، د افغانستان د راتلونکي لپاره یې ارزښتناک سندونه هم تصویب کړي.

شاه محمود میاخېل دغه غونډې په اړه پر خپلې اېکس پاڼې کاږلي: «ډېری افغانان په بنسټیز ډول د ویانا غونډې سره د هغې د انحصار او د ځینو اشخاصو د ترویج له امله مخالفت کوي. لکه څنګه چې ډېری افغانان د واک او استثنایي سیاست په اړه د طالبانو انحصار ردوي، دوی د ورته دلیلونو لپاره د ویانا ډلې مخالفت هم کوي.»

ښاغلی میاخېل زیاتوي چې د طالبانو پر وړاندې د یووالي ټولې هڅې د ستاینې وړ دي خو د‌دغه جریان زیات شمېر ګډونوال په قومي اجنډا تورن دي.

نوموړی زیاتوي: «دا ډول هڅې یوازې هغه وخت اغیزمنې کیدای شي کله چې دوی د قومي اجنډاګانو له ترویج څخه ډډه وکړي. په لنډه توګه، ددغه غونډې ډېری ګډونوال د ورته فکر لرونکي ډلې څخه وو چې د خپلو پنځو غونډو په جریان کې یې په پراخه کچه د افغان سیاسي او مدني ټولنې استازیتوب ونه‌کړ.»

د ویانا غونډې ګډونوالو په خپره کړې اعلامیه کې لیکلي: « د ویانا پنځمې غونډې پرېکړه کړې چې د ویانا غونډی د تګلارې پر اساس له ۱۹ کسانو یو ملي کمېسیون جوړ شي.»

په اعلامیه کې د یاد کمېسیون جوړېدو په اړه ویل شوي، چې د دغه کمېسیون اساسي دندې به د وروستیو مسودو لید او له بحران څخه د وتلو لپاره د سیاسي جوړښتونو چمتو کول وي.

د افغانستان د راتلونکي لپاره د ویانا غونډې په بل سند کې د خلکو په خوښه نظام او د بشري حقونو ژمنتوب ته په اشاره د افغانستان پر جغرافیه، ملي حاکمیت، بشري حقونو او ملي یووالي پر باور تیینګار شوی.

یاده دې وي چې د طالبانو دفاع وزارت لوی درستیز فصیح الدین د ویانا پنځمې ناستې په غبرګون کې ویلي چې د طالبانو په نشتون کې به افغانستان وجود ونه‌لري او څوک دې هم د توطیو جوړولو هڅې نه کوي.

د ټرمپ مرستیال په افغانستان کې د امریکا د مرستو پر ضایع‌ کېدو نیوکه وکړه

۲ کب ۱۴۰۳ - ۲۰ فبروری ۲۰۲۵، ۲۳:۵۰ GMT+۰

د امریکا ولسمشر مرستیال جي ډي وېنس د بهرنیو مرستو له ځنډېدو څخه په دفاع کې ویلي چې د امریکا حکومت د دغه هېواد د مالیه‌ ورکوونکو پیسې په افغانستان او نورو هېوادونو کې د «خځلو پر پروژو» لګولي دي.

نوموړي ادعا کړې: «مونږ ولې په افغانستان کې د تشناب په څېر پر پروژو بې‌ځایه پیسې مصرف کړو؟ په حقیقت کې دا هغه څه و چې تر وروستیو پورې ستاسې پیسې د دې لپاره مصرف کېدلې.»

هغه زیاته کړې :«زه فکر کوم موږ ټول دلته ناست یوو او له خپل ځان څخه پوښتنه کوو: موږ په تېرو څلورو کلونو کې د امریکا د خلکو له پیسو سره څه کړي دي؟»

جي ډي وېنس په ​​افغانستان کې د «عصري او هنري تشناب پروژې» په تړاو نور زیات څه نه‌ دي وړاندې کړي.

د ټرمپ ځینو ملاتړو محافظه‌کاره وېب‌پاڼو لیکلي چې د امریکا نړۍوالې پراختیايي ادارې په افغانستان کې د عصري هنر په هکله د یوې بریټانوي موسېسې د پروژې تمویل کاوه.

په دې پروژه کې خلک د مشهورو او جنجالي معاصرو له هنري اثارو سره لکه د فرانسوي هنرمند مارسیل دوشان «فواره» چې په حقیقت کې د ادرارو کولو لپاره د تشناب بهرنۍ کاسه ده، اشنا کېدل.

جي ډي وېنس له دې مخکې هم د ټاکنیز کمپاین پرمهال د جو بایډن دولت له‌خوا طالبانو ته د مالي مرستو پر لېږلو پوښتنې راپورته کړې وې او دا یې یو «بشپړ لیونتوب» بللی و.

هغه ویلي و: «د طالبانو لپاره د سلګونو میلیونه ډالرو د لېږد فکر په ځانګړې توګه پر افغانستان د هغوی له بشپړ کنټرول وروسته او د امریکا د پاتې شویو پوځي تجهیزاتو ترلاسه کول، په بشپړه توګه لېونتوب او غیرمنطقي دی.

امریکا په تېرو شاوخوا دوو لسیزو کې د افغانستان حکومتونو ترټولو لوی مالي او سیاسي ملاتړکوونکې وه او پر هېواد د طالبانو له واکمنېدو وروسته هم د متحده‌ایالاتو مالي مرستې تر دغې ډلې پورې ورسېدې.

د راپورونو پر بنسټ، متحده‌ایالاتو په تېرو شاوخوا درېیو کلونو کې افغانستان ته څه باندې درې میلیارد ډالر د بشرپالو مرستو په نوم ورکړې دي.

عبدالسلام حنفي: د ککړې هوا د مخنوي لپاره د تودوخې په مرکزونو کې فلټرونه لګول کیږي

۲ کب ۱۴۰۳ - ۲۰ فبروری ۲۰۲۵، ۲۲:۱۸ GMT+۰

د طالبانو رییس الوزرا اداري مرستیال مولوي عبدالسلام حنفي د ککړې هوا د مخنوي په اړه د څېړنو او د تودخې په مرکزونو کې د فلټرونو د لګولو په اړه خبر ورکړی، دا په داسې حال کې ده چې له پنځو کلونو د کم عمره ماشومانو له ۴۰ سلنې زیاتې مړینې د هوا د ککړتیا له امله رامنځته کیږي.

د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندوق یونیسف د ۲۰۲۴ په جون میاشت کې پر خپله اېکس خواله رسنۍ خبر ورکړی وو چې ماشومان د لویانو پرتله ډېره هوا تنفس کوي چې په پایله کې د ککړې هوا له امله په تنفسي ناروغیو اخته کېږي او په دې توګه خپل ژوند له لاسه ورکوي.

ارګ په خپله ایکس خواله رسنۍ لیکلي چې د پنج شنبې په ورځ د طالبانو ریاست الوزرا اداري مرستیال عبدالسلام حنفي د اداري کمیسون غونډه ته ویلي چې د هوا د ککړتیا د مخنیوي او د تودوخې په مرکز کې د فلټرونو د نصبولو، د موټرو د کنټرول او د مضرو ګازونو په وسیله د شیانو د سوځولو د مخنیوي په اړه هر اړخیز بحث او څېړنې وشوې او په دې برخه کې لازم تصمیمونه ونیول شول.

راپورونه وایي چې، هر کال په سلګونه میلیونه افغانۍ د هغو ناروغانو په درملنه لګول کېږي چې د هوا د ککړتیا له امله په تنفسي او نورو ناروغیو اخته کېږي.

تر دې وړاندې په کابل کې د هوا د ککړتیا له امله د کابل ښاریانو او د دغه ښار له مخورو سره د ښاروالۍ په انګړ کې ناسته شوې وه او هغو کسانو ته خبرداری ورکړل شوی وو چې د هوا د ککړتیا په مخنیوي کې ناغېړي کوي.

په کابل ښار کې د ژمي په موسم کې د خونو د ګرمولو لپاره خلک تر ډېره د ډبرو سکاره کاروي، چې ورسره هوا ککړېږي او چاپېریال ته درانه زیانونه اوړي.

ددې ترڅنګ په دغه ښار کې لوړپوړیزې ودانۍ مرکز ګرمي لري چې د سون توکي یې زیات وخت د موټرو ټایرونه، او ډبرین سکاره وي چې د هوا په ککړتیا کې پوره ونډه لري.

د چارو پوهان په دې باور دي چې د ککړې هوا د مخنوي له پاره باید رغنده ګامونه پورته شي، د زړو موټرو په چلولو بندیزو ولګول شي، مرګز ګرمۍ بندې شي او تر څنګ یې ونې بوټي کېنول شي چې د ککړې هوا مخنوی وکړي.