د امنیت څار بنسټ په جنورۍ میاشت کې له ۲۰ ډېرې امنیتي پېښې ثبت کړي

نبیل د دوشنبې په ورځ د هرات امنیتي کنفرانس د ۱۲ پړاو له جوړونکو څخه د مننې او هرکلي ترڅنګ په خپله اېکس‌‌پاڼه کې لیکلي : «طالبان د نن ورځې عصري افراطیان دي چې په ښه ډول شبکه‌بندي شوي، ښه تمویل شوي او تر بل هر وخت ډېر خطرناک دي.»

هغه وړاندې وايي، چې افغانستان له دې وروسته نه یوازې د ترهګرو او افراطیانو لپاره یو پټن‌ځای دی؛ بلکې دمګړۍ د یو حکومت په جامه کې یو ترهګر او افراطي دولت دی.

نبیل د ملګرو ملتونو وروستي راپور ته په اشارې ویلي، چې طالبان نورو ترهګرو ډلو ته د پناه‌ورکولو ترڅنګ، افغانستان د یوې جرمي شبکې په څېر اداره کوي او زیاتوي، چې دغه ډله د مخدره توکو، وسلو او انساني قاچاق له لارې خپلې ګټې ترلاسه کوي.

نوموړي په افغانستان کې د داعش-خراسان ډلې فعالیتونو ته په اشارې ټینګار کړی، چې نړۍ په عراق او سوریه کې دغې ډلې ته د یو ګواښ په سترګه نه کتل، تر دې چې پر یو نړۍوال ناورین بدله شوه او په وینا یې، اوس په افغانستان کې هم هماغه تېروتنه تکرارېدونکې ده.

د افغانستان د ملي امنیت پخواني رییس خبرداری ورکړی، چې داعش-خراسان یوازې وده نه ده کړې، بلکې د پراختیا په حال کې ده.

هغه د طالبانو ټولې هغه ادعاوې چې ګواکې د داعش-خراسان یې په افغانستان کې ځپلی، رد کړي او وايي چې د داعش-خراسان په کنټرول کې د طالبانو ناکامي کوم تصادفي پېښه نه ده، بلکې هېواد د څو جهادي ډلو لاس ته د لوېدو نښه ده.

رحمت‌الله نبیل همداراز، په کابل کې د اېمن‌الظواهري وژل کېدو ته په اشارې وایي، چې په افغانستان کې د القاعدې مشران «پټ نه دي» او زیاتوي چې هغوی د طالبانو له خوا ساتل، تمویل او اداره کېږي.

د جمهوري نظام د ملي امنیت پخواني رییس رحمت الله نبیل تر دې مخکې ویلي و، چې افغانستان په یو داسې میدان بدل شوی، چې د سیمې هېوادونه ورته د ګواښ، تقابل او فرصت په سترګه ګوري.

هغې په ​​افغانستان کې وضعیت «ترینګلی» وباله او ویې ویل، چې خلک باید د خپل وضعیت د بدلولو لپاره اقدام وکړي.

د نیومن په وینا، پر طالبانو د بهرني فشار اغېز محدود دی.

هانا نیومن د دوشنبې په ورځ له دویچه ویله سره په مرکه کې وویل، چې طالبانو په خپلو "احمقانه پالیسیو" سره هېواد په خطرناکه لاره روان کړی دی.

د نوموړې په وینا، د طالبانو خپلمنځي اختلافات د وضعیت د بدلون لپاره د هیلو یوه نښه ده.

دا په داسې حال کې ده، چې د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار هم د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان پر وضعیت اندېښنه ښودلې ده.

ښاغلي حکمتیار وویل، چې دا مهال په افغانستان کې وضعیت داسې دی چې ځینې یې د حالاتو په انتظار او ګوته په ماشه دي".

د اقتصادي کړکېچ په خرابېدو او د طالبانو د نړۍوالې انزوا له دوام سره د دغې ډلې مشرانو یو پر بل انتقادونه کړي او ځینې یې په دې باور دي، چې د هبت الله سیاستونه په دې حالت کې رول لري.

سرچینې د حقاني شبکې او د طالبانو د کندهاري ډلې ترمنځ د مخ پر زیاتېدونکو اختلافاتو خبره کوي.

د اروپايي پارلمان دغه غړې د افغانستان له حالاتو خبره ده.

هغې د طالبانو د رژیم پر مهال هم افغانستان ته سفر کړی و.

مېرمن نیومن د امریکا د مرستو د بندېدو په اړه اندېښنه وښوده او خبرداری یې ورکړ، چې په افغانستان کې خلک وږي دي.

هغې وويل، ځينې کورنۍ اړ دي، چې خپلې لوڼې په اته او نهه کلنۍ کې واده کړي، چې ډېرى مېرمنې او نجونې ناهیلې شوي او ځينې يې ځان وژنې ته اړې شوې دي.

نیومن همدا راز زیاته کړه، چې امکان نه لري چې اروپا به په افغانستان کې د امریکا د مرستو تشه ډکه کړي.

نیومن پر طالبانو د داخلي فشارونو د زیاتولو پر اړتیا ټینګار وکړ او ویې ویل، چې دغه ډله د نړۍوالو فشارونو پر وړاندې بې تفاوته ده او د بهرنیو فشارونو اغېز ډېر محدود دی.

هغې څرګنده کړه: "یوازینۍ لاره دا ده، چې طالبان پخپله د افغانانو له خوا وننګول شي."

نیومن د نړۍوالې ټولنې له خوا د طالبانو په رسمیت پېژندل ناشونی وګڼل او ویې ویل: «د طالبانو په رسمیت پېژندل له پوښتنې څخه بهر دي. دوی نه غواړي چې د نړۍوالې ټولنې برخه شي. موږ له دې خبرو ډېر لرې یو.»

نیومن د افغانستان له ګاونډیو او اسلامي هېوادونو وغوښتل، چې پر طالبانو د فشار په زیاتولو کې همکاري وکړي.

تیم شی هي چې په افغانستان کې د جګړې تجربه لري اعلان وکړ، چې هغه د دې طرحې د وړاندې کولو او مشرانو جرګې څخه د تصویبولو مسوولیت لري.

که دا لایحه تصویب شي، نو قانون به بدل شي او د امریکا حکومت به مکلف وي چې د طالبانو له خوا د امریکا مرستو ته د لاسرسي مخه ونیسي.

دغه امریکايي پوځي ټینګار وکړ، چې ترهګر او د امریکا دوښمنان باید د دغه هېواد د مالیه ورکونکو له پیسو ګټه وانخلي.

د مونټانا ایالت سناتور وویل: "په عراق او افغانستان کې له ترهګرو سره د کلونو جګړې وروسته، زه ویاړم چې د امریکا په سنا مجلس کې د ترهګرو د مالیه ورکوونکو ډالرو د کارولو د مخنیوي د قانون د تصویب مشري کوم."

هغه زیاته کړه: "زما په څېر خلکو لپاره چې د دې ډلو په وړاندې جګړه کې یې ملګري له لاسه ورکړي او د نړۍ په ګوټ ګوټ کې یې کلونه د ترهګرو سره مبارزه کړې، دا د خندا وړ ده چې د امریکا د اتباعو مالیه د حماس، حزب الله، ایران او طالبانو جېبونو ته ځي."

شي هي چې د سناتور ټامي ټابرویل او سناتور بېل هیګرټي سره یې په سنا کې دا لایحه وړاندې کړې، وویل؛ "دا زما لپاره خورا مهم و چې دا قانون تصویب کړم ځکه چې موږ نه شو کولی د خپلو مالیه ورکونکو پیسو ته اجازه ورکړو، چې ترهګریزو سازمانونو ته لاړې شي، په ځانګړې توګه کله چې زموږ ملي پور ۳۶ ټریلیون ډالرو ته رسېدلی او لاهم وده کوي."

تر دې مخکې د برچټ ډلې د روان کال په جنورۍ کې هم د امریکا د استازو جرګې ته ورته لایحه وړاندې کړې وه، چې موخه یې طالبانو ته د پیسو د استولو مخنیوی و.

دغه لایحه د امریکا حکومت مکلفوي، چې په افغانستان کې د نغدي مرستو د پروګرام د تطبیق په اړه یو راپور وړاندې کړي او مشخص کړي، چې واشنګټن څنګه دې مرستو ته د طالبانو د لاسرسي مخه نیسي.

د امریکا د کانګرس استازي هڅه کوي، چې دغه لایحه تصویب او د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته د وروستي لاسلیک لپاره واستوي.

دا په داسې حال کې ده، چې ټرمپ تر دې وړاندې هم د امریکا ډېرې بهرنۍ مرستې په ځانګړې توګه پر افغانستان بندې کړې دي.

که دا لایحه که په سنا کې تصویب شي، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت به اړ وي، چې له طالبانو سره د هر ډول بهرنیو مرستو د مخالفت لپاره یوه پالیسي جوړه او عملي کړي.

همدارنګه د امریکا د بهرنیو چارو وزارت باید یو راپور چمتو کړي، چې مشخص کړي چې کومو هېوادونو له ۲۰۲۱ کال راهیسې د طالبانو د واکمنۍ پرمهال له افغانستان سره مرسته کړې.

دغه لایحه کې د امریکا له حکومته غوښتل شوي، چې نور هېوادونه دې وهڅوي څو خپلې مرستې مستقیماً طالبانو ته ورنکړي.

دوراني د دوشنبې په ورځ (د کب ۶مه) د هرات امنیتي کنفرانس په ۱۲م پړاو کې چې د هسپانیې په مادرید ښار کې جوړ شوی، د خپلې وینا پرمهال ویلي، چې طالبان مذاکراتو ته لېواله نه دي او زیاتوي، چې دا ډله هغه بنسټیزې ننګونې چې افغانستان ورسره لاس او ګرېوان دي نه مني.

د پاکستان یاد پخواني استازي ټینګار کړی، چې طالبان په افغانستان کې پر روانو ناخوالو سترګې پټوي او د کلیدي مسایلو په تړاو معنا لرونکو مذاکراتو ته لېواله نه دي.

نوموړی طالبان پر متضادو خبرو تورنوي او ادعا کوي: «کله چې له هغوي څخه د افغان کډوالو د منلو غوښتنه وکړو وايي، چې په دې برخه کې له ستونزو سره مخ دي.»

نوموړي همداراز څرګنده کړې، چې طالبان د تحریک طالبان پاکستان یا ټي‌ټي‌پي په تړاو له جدي مذاکراتو څخه ډډه کوي.

د افغانستان په چارو کې د پاکستان مخکېنی استازی دا څرګندونې داسې مهال کوي، چې طالبانو په واو-وار له خپلو مخالفانو سره خبرې‌اترې رد کړي او ادعا کوي، چې په ټول افغانستان کې سوله او امنیت خوندي شوی دی.

دغې ډلې له خپلو مخالفانو څخه غوښتي، چې هېواد ته راستانه شي او د «اسلامي نظام تر سیوري» لاندې ژوند وکړي.

یوې رسمي سرچینې یادې رسنۍ ته ویلي، چې د پاکستان حکومت به د چترال، سوات او کابل سیندونو د یو ځای شوي پراختیا لپاره د امکاناتو مطالعه ترسره کړي، چې افغانستان ته د ننوتلو دمخه د اوبو انحراف په کې شامل دي.
دغه مطالعه د پاکستان د اوبو د سرچینو وزارت له خوا تمویل کېږي، چې ۱.۶۴۴ میلیاد روپۍ مصرف به ولري او ۳۰ میاشتو کې به بشپړه شي.
سرچینې ویلي، چې د اوبو د لېږد موخه د چترال، سوات او کابل په سیندونو کې د جریان تنظیمول او د ۲۴۵۳ میګاواټه برېښنا تولید دی.

د اوبو د مدیریت افغان څېړونکی نظیم سمون وایي، که د پاکستان دا پلان ریښتنی وي چې د چترال سیند د سوات سیند ته واړوي نو د جدي اندېښنې خبره ده. نوموړی زیاتوي، د یوه مشترک سیند د اوبو د طبیعي جریان منحرفول د اوبو د نړۍوالو قوانینو ښکاره نقض دی.
نوموړي په خپلې فېسبوک پاڼې لیکلي:« د نېشن په نامه د یوې پاکستانۍ رسنۍ په حواله، د پاکستان حکومت پلان لري چې د چترال سیند اوبه د سوات سیند ته واړوي. چترال د کونړ سیند ته بهېږي او د کونړ سیند د کابل سیندیزې حوزې یوه مهمه او لویه څانګه جوړوي».

د سمون په خبره، دا ډول څرګندونې ځینې وختونه تکتیکي موخې هم لري، خو نوموړي د موخو وضاحت نه دی کړی.

د یادولو وړ ده، چې د چترال سیند د کونړ له سیندونو سره له یو ځای کېدو وروسته د کابل له سیند سره یو ځای کېږي او د مومندو له لارې خیبر پښتونخوا ته بهېږي.

ددغه سیند په اوږدو کې افغان حکومتونو په تېر کې د سترو اوبو بندونو پروژې سروې کړي، خو تر اوسه له څو وړو بندونو پرته هېڅ لوی بند پرې نه دی جوړ شوی.