د رویټرز اژانس د راپور له مخې، د اروپايي ټولنې مشران غواړي نن د پنجشنبې په ورځ داسې پرېکړې وکړي چې د خپلو دفاعي لګښتونو کچه لوړه کړي او له اوکراین سره خپل ملاتړ ښکاره کړي.
دغه ګام وروسته له هغه پورته کېږي، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له اوکراین سره پوځي مرستې وځنډولې.
د راپور پر بنسټ د ټرمپ دغه اقدام د اروپايي هېوادونو ترمنځ اندېښنې پیدا کړې او دا پوښتنه راپورته شوې، چې ایا اروپا کولای شي یوازې د امریکا پر ملاتړ حساب وکړي که نه؟
د اروپايي ټولنې د ۲۷ هېوادونو مشران په بروکسل کې چې د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلنسکي به پکې هم ګډون ولري ګډه غونډه وکړي.
د اروپایي ټولنې مشرتابه به هڅه وکړي، چې له اوکراین سره خپل یووالی ښکاره کړي؛ خو دغه هڅه کېدای شي د هنګري له مخالفت سره مخ شي، ځکه چې د هنګري حکومت د اوکراین د ملاتړ سره مخالفت څرګند کړی دی.
د اروپا دفاعي اندېښنې
دغه غونډه داسې مهال کېږي، چې د اروپا دفاعي سیاستونه له جدي پرېکړو سره مخ دي.
اروپايي هېوادونه اندېښنه لري، چې روسیې په اوکراین کې جګړه تېزه کړې او ښايي د اروپايي ټولنو پر غړو برید وکړي.
د رویټرز د راپور له مخې، ډونالډ ټرمپ که څه هم ویلي چې له ناټو سره ولاړ دی؛ خو دا یې هم په ډاګه کړې چې اروپا باید خپله دفاعي بودجه زیاته کړي.
د ټرمپ دغه دریځ چې له اوکراین سره خپله پخوانۍ کلکه ملګرتیا زیانمنوي او روسیې سره یې اړیکو کې نرمي غوره کړې؛ اروپايي مشران اندېښمن کړي، ځکه هغوی روسیه د خپلې امنیتي سیمې تر ټولو لوی ګواښ ګڼي.
د فرانسې ولسمشر امانوېل مکرون ویلي: «زه هیله لرم، چې متحده ایالات زموږ ترڅنګ پاتې شي؛ خو باید چمتو واوسو که هغوی موږ یوازې پرېښودو باید خپله دفاع وکړو».
هغه زیاته کړې، فرانسه چمتو ده چې له خپلو اروپايي متحدینو سره د هستوي ملاتړ په اړه خبرې وکړي.
بل خوا په جرمني کې سیاسي ګوندونو پرېکړه کړې، چې د دفاع لپاره د پور اخیستو محدودیتونه کم کړي؛ ترڅو اضافي مېلیاردونه یورو پیدا کړي.
د اوکراین لپاره مرستې
ډېپلوماټان وايي، اروپايي مشران به هڅه وکړي چې له اوکراین سره د پوځي مرستو پر زیاتوالي هوکړه وکړي؛ خو لا هم د مرستو د کچې پر سر اختلافات په خپل ځای دي.
د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مشره کایا کالاس وړاندیز کړی، چې اروپا باید د تېر کال په څېر سږ کال هم لږ تر لږه «۲۰ مېلیارده یورو» له اوکراین سره مرسته وکړي.
خو شمالي اروپا، بالتیک هېوادونه او هالنډ نیوکه کوي، چې لوی هېوادونه لکه فرانسه، اېټالیا او اسپانیا کافي مرسته نه کوي.
د غونډې لپاره چمتو شوې مسوده ښيي، چې اروپايي مشران به له چارواکو وغواړي چې له اوکراین سره د پوځي مرستو همغږي چټکه کړي.
خو دا لا روښانه نه ده، چې هنګري به له دې پرېکړې ملاتړ وکړي که نه؛ ځکه چې لومړی وزیر یې وېکټور اوربان، له ټرمپ سره نږدې اړیکې لري او هغه خبرداری ورکړی، چې دا پرېکړه به ویټو کړي.
