زېلېنسکي: اوکرایني او امریکايي چارواکي په سعودي عربستان کې د سولې په تړاو غږېږي

د فوربز مجلې دا راپور د چهارشنبې په ورځ خپور شوی او په‌کې راغلي چې د کډوالۍ ادارې چارواکو دا اقدام د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له اجراییوي فرمان سره سم د پلي‌کېدو لپاره لازم بللی دی.

د نوموړې مجلې راپور زیاتوي چې د متحده ایالاتو د تابعیت او کډوالۍ خدمتونو اداره د پناه‌غوښتونکو د ټولنیزو رسنیو معلومات د هویت تصدیق کولو، د ملي امنیت ګواښونو او د عامه خونديتوب د اروزنې په موخه راټولوي او څېړنه یې کوي.

د یادې مجلې راپور څرګنده کړې چې د پناه‌غوښتونکو دغه معلومات د امنیتي ارزونو او د ممکنه ګواښونو د مخنیوي لپاره په پام کې نیول شوي او په وینا یې، د کډوالۍ چارواکو دا اقدام د پناه‌غوښتونکو د لا بشپړې او فعالې ارزونې د ترسره‌کېدو لپاره دی.

د فوربز مجلې راپور وايي، چې دغه پلان د ټرمپ د دویم ځل ولسمشرۍ له لومړیو ورځو راهیسې له بهرنیو امنیتي ګواښونو سره د مبارزې لپاره یوه وسیله ګڼل کېده او اوس داسې ښکاري چې کډوالي هم د دې ګواښونو یو اړخ بلل کېږي.

ورته مهال یاده مجله وايي چې دغه پلان د عامه مشورې په پړاو کې دی او خلکو ته له تېرې چهارشنبې څخه تر ۶۰ ورځو پورې وخت ورکړل شوی څو د دغه نوي سیاست په تړاو خپل نظریات وړاندې کړي.

فوربز مجلې د امریکا د کډوالۍ او تابعیت خدمتونو ادارې په حواله ویلي چې د ټولنیزو رسنیو دا ارزونه دوی ته اجازه ورکوي څو د پناه‌غوښتونکي په بشپړه توګه وارزوي او ملي امنیت پر وړاندې د هر ډول ممکنه ګواښونو مخه ونیسي.

دا په داسې حال کې ده چې ډونالډ ټرمپ پر امریکا د واکمنېدو په لومړنیو ورځو کې د افغانانو په ګډون دغه هېواد ته د یو شمېر پناه‌غوښتونکو سفرکول د شاوخوا ۹۰ ورځو لپاره وځنډاوه.

د یادونې ده چې پر کډوالۍ د ټرمپ د بندیزونو سیاست نه یوازې د زرګونو افغان کډوالو ژوند اغېزمن کړی، بلکې د امریکا نړۍوالو بشري ژمنو ته یې هم قوي زیان رسولی دی.

دا ناسته د پنجشنبې په ورځ (د مارچ ۶مه) شوې او په‌کې د اروپايي هېوادونو له خوا له اوکراین څخه پر پراخ ملاتړ او د پوځي بودیجې پر زیاتوالي ټینګار شوی دی.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي د اروپایي ټولنې له ملاتړ څخه د مننې ترڅنګ د دغې ټولنې غړو هېوادونو ته په ټینګار سره ویلي چې پر روسیې خپل دوامداره فشار ته دوام ورکړي. نوموړي زیاته کړې ده: «ډېره مننه چې مونږ مو یوازې نه یوو پرېښي او دا یوازې خبره نه ده، بلکې دا احساسوو.»

ورته مهال، د جرمني راتلونکي لومړي وزیر فریدریش مرتس او د پرتګال لومړي وزیر انتونیو کوستا په لنډې موده کې د اروپا د دفاع د پیاوړتیا د لاروچارو پر اروزنې غږېدلي دي. ښاغلي مرتس وړاندیز کړی چې د جرمني د پور په قوانینو کې باید بدلون راشي څو د دفاعي لګښتونو زیاتوالی ممکن شي.

د فرانسې ولسمشر امانوېل مکرون هم په دې غونډه کې د روسیې د ګواښونو په وړاندې د اروپا د دفاع لپاره د فرانسې د اټومي انرژۍ د کارونې پر امکان بحث کړی دی. په همدې حال کې د پولنډ لومړي وزیر ډونالډ ټوسک ویلي چې «اروپا باید دا ننګونه، دا د وسلو سیالي ومني او باید یې وګټي.»

هغه زیاته کړې ده: «اروپا په ټولیزه توګه واقعاً کولای شي چې له روسیې سره په هر ډول پوځي، مالي او اقتصادي کړکېچ کې د ګټلو وړتیا لري - موږ پیاوړي یوو.»

د اروپايي ټولنې کمېسیون مشرې ارزولا فون در لاین وړاندیز کړی چې د اروپايي ټولنې غړي هېوادونه کولای شي څو د بودیجې قوانینو په بدلېدو سره خپل لګښتونه، په ځانګړې توګه په دفاع برخه کې ډېر کړي.

له اوکراین څخه د ملاتړ او د اروپايي ټولنې د دفاعي بودیجې د زیاتوالي په موخه دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څه موده مخکې له کیف سره خپلې پوځي مرستې وځنډولې.

د یادونې ده چې تېره ورځ د فرانسې ولسمشر امانوېل مکرون ویلې و چې که امریکا د اروپا ملاتړ ته لېواله نه وي، اروپایي هېوادونه باید د خپل دفاع لپاره چمتووالی ونیسي.

اسوشیټېډپرېس د پنجشنبې پر ورځ (مارچ ۶مه) په یوه راپور کې زیاته کړې چې ټرمپ دا اعلان د مکسیکو له ولسمشرې کلاډیا شینباوم سره تر ټیلفوني خبرواترو وروسته کړی دی.

ټرمپ ویلي چې نوموړی د «یواېس‌اېم‌سي‌اې» تړون له مخې د مکسیکو پر وارداتي توکو لګېدلې ۲۵ سلنه تعرفه معافوي او په وینا یې، دا پرېکړه یې د دغه هېواد ولسمشرې کلاډیا شینباوم ته د اسانتیا په موخه کړې ده.

نوموړي ټینګار کړی چې د دواړو هېوادونو ترمنځ اړیکې ډېرې ښې دي او دوی د سرحدي مسلو په تړاو ګډه همکاري کوي.

دا په داسې حال کې ده چې له دې مخکې د امریکا د سوداګرۍ وزیر هاورډ لټنیک ویلي و، ښایي د امریکا دریځ نرم شي او کاناډا او مکسیکو ته د ۲۵ سلنه تعرفو لپاره ځینې استثناوې رامنځته کړي.

د رویټرز د راپور له مخې، د ټرمپ اداره هڅه کوي د هغو ۱۸سوه زره کډوالو د استوګنې اسناد لغو کړي چې د جوبایډن د ادارې پر مهال په امریکا کې د پاتې کېدو اجازه ورکړل شوې وه.

په یادو کسانو کې ۲۴۰زره اوکراینیان هم شامل دي.

د راپورونو له مخې دا اقدام به ژر او ښايي په اپریل میاشت کې پیل شي.

رویټرز د پنجشنبې په ورځ د ټرمپ ادارې د یوه چارواکي په حواله راپور ورکړ چې اداره یې اراده لري چې د شاوخوا ۵۳۰۰۰۰ کسانو بشري ضمانت «پیرول» لغو کړي.

د امریکا د کورني امنیت وزارت ویاندې ټریشیا مک لافلین وايي، چې یاد وزارت تر اوسه په دې اړه هیڅ معلومات نه لري او همدارنګه سپینې ماڼۍ او په امریکا کې د اوکراین سفارت هم تر اوسه د ټرمپ د ادارې د یاد پلان په اړه څه نه دي ویلي.

ټرمپ د لنډ مهاله استوګنې پروګرامونه د جنوري په ۲۰مه د یوه فرمان له مخې پای ته ورسول.

دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا پخواني ولسمشر جوبایډن د خپل کار په وروستیو ورځو کې له یو میلیون څخه د زیاتو کډوالو د استوګنې جواز تمدید کړ.

د بایډن ادارې له خوا د روسیې او اوکراین له جګړو څخه تښتیدلو ۲۴۰ زره اوکراینیانو او ۵۳۰ زره نورو بهرنیانو او دغه راز پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته ۷۰ زره افغانانو ته د کډوالۍ د ځانګړو پروګرامونو له لارې د ورتګ اجازه ورکړل شوه او هلته د مېشتېدو سندونه ورکړل شول.

د ټرمپ ادارې تیره میاشت د هغو کسانو د کډوالۍ اړوند غوښتنلیکونو پروسس کول ودرول چې د بایډن د ځانګړو پیرول پروګرامونو لاندې امریکا ته ورغلي.

د نوموړې په وینا، وزارت د ۲۰۲۵ کال د کډوالو د سهمیې د تطبیق پر مهال له تبعیضي چلنده کار اخیستی.

د استازې په رپوټ کې راغلي وزارت ته لارښوونه شوې وه چې د سهمیې ډېری برخه د مسیحي کډوالو له حسابه ډکه کړي او دا پالیسي کډوال د مذهب او ملي اصل پر اساس له نابرابرۍ سره مخ کوي، چې د مساواتو له قانون سره ټکر لري.

د فنلنډ د ملي عامه رسنیزې ادارې وای اېل اي د رپوټ له مخې، د فنلنډ د کورنیو چارو وزارت ویلي چې د تبصرې له وړاندې کولو مخکې به رپوټ وځیري.

وزارت د ټولنیزې شبکې اېکس له لارې اعلان وکړ، « موږ به د دغه رپوټ د ارزونې لپاره وخت واخلو. همداراز د عدلیې ارزونې ته هم انتظار یو، دمګړۍ نور څه نشو ویلای».

د فنلنډ د کورنیو چارو وزیرې ماري رانټانن، چې د «حقیقي فنلنډیان» ګوند غړې ده، ویلي چې د مساواتو چارو د استازې د موندنو په اړه دمګړۍ نظر نه شي ورکولای.

نوموړې له دې وړاندې په نومبر کې دا تورونه رد کړي وو چې وزارت یې د کډوالو د سهمیې د تطبیق پر مهال تبعیضي عمل کړی.