په پاکستان کې بلوڅ ازادۍ پوځ ډلې اعلان وکړ، چې د بلوچستان په دهدار بولان سیمه کې یې د جعفر ایکسپریس پر اورګاډي برید کې ۱۱پاکستاني امنیتي سرتېري وژلي او ۱۸۲مساپر یې پرمته کړي دي. د اورګاډي چارواکو تایید کړه، چې په اورګاډي کې ۴۰۰ مساپر سپاره وو.
بلوچ لبریشن ارمي ویلي چې د اورګاډي ۱۸۲ مساپر پرمته نیول شوي او خبرداری یې ورکړی چې که پوځي عملیات پیل شي دوی به یرغمل شوي کسان ووژني.
ددې ډلې ویاند جنید بلوڅ رسنیو ته وویل، چې په نیول شویو کسانو کې د ای ایس ای، پولیسو او د پاکستان د پوځ سرتېري شامل دي، خو د اورګاډي نورې سپرلۍ یې خوشې کړې.
یادې ډلې ادعا کړې چې دا عملیات د دوی د ځانګړو واحدونو په ګډون د مجید بریګیډ او فتح ګروپ له خوا په ګډه ترسره شوي.
د اورګاډي چارواکو تایید کړې چې په اورګاډي کې ۴۰۰ مساپر سپاره وو او دوی نشي کولی له موټر چلوونکي سره اړیکه ونیسي، چې په ډزو کې ټپي شوی دی.
د جعفر ایکسپریس اورګاډی، چې له کوټې څخه پېښور ته روان و، وروسته له هغه تر برید لاندې راغی چې لسګونو وسله والو کسانو د تونل دننه په یوه غرنۍ سیمه کې پټګن ورته نیولی و.
د بلوچستان د حکومت ویاند شاهد رند وویل، د بلوچستان حکومت بېړني اقدامات کړي دي او ټولې ادارې د وضعیت د کنټرول لپاره چمتو دي.
په بلوچستان کې له څو لسیزو راهیسې بلوڅ بېلتون پالې ډلې په سیمه کې د پاکستان پوځ او د چین د ګټو پر ضد پرله پسې بریدونه کوي او د کانونو په بډایه زیرمو کې د ونډې او ازادۍ غوښتنه کوي.
یاد غورځنګ د بلوچستان لپاره خپلواکي غواړي.
د پاکستان د ثبت او ملي احصایې یا نادرا سرچینې وايي، په افغانستان کې د پاکستان سفارت هر کال له ۳۰۰ زرو ډېرې طبي، سیاحتي او نورې ویزې صادروي، چې په دې بهیر کې پراخ فساد او غیرقانوني فعالیتونه کیږي. د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت افغان ډېسک د افغان ویزو تر ټولو ډېر عاید ترلاسه کوي.
سرچینې وايي، ګڼ ویزه غوښتونکي په «جعلي طبي» اسنادو د نادرا د پورټال له لارې د ویزې غوښتنلیکونه وړاندې کوي او د سفارت چارواکي د قانون پلي کوونکو ادارو ځواب ته له ۳۰ ورځو انتظار وروسته ویزې ورکوي خو که ویزه زر تر زره ترلاسه کول وي، نو په سفارت کې دننه پاکستاني او افغان کمیشنکاران له۲۰۰ ډالرو څخه تر ۹۰۰ ډالرو رشوت اخلي، چې ویزې له۲۴ څخه تر ۷۲ ساعتونو کې صادرې شي.
د کمیشنکارانو او ویزه اخستونکو د معلوماتو له مخې، د پاکستان د ویزې په بدل کې په تېرو دریو کلونو کې تر ۱۵۰۰ او دوه زره ډالرو پورې هم له خلکو پیسې اخستل شوې دي.
د پاکستان اوصاف ورځپاڼه وايي، د طبي ویزې غوښتونکو ته یوازې د ۲۴ ټاکل شویو پاکستاني روغتونونو یا کلینکونو له خوا طبي پرچې ورکول کېږي، خو د دې لېست اعتبار پخپله تر پوښتنې لاندې دی.
یاده ورځپاڼه ادعا کوي، چې «افغان وګړي له درې څخه تر شپږو میاشتو طبي ویزې اخلي او بیا په پاکستان کې ورکېږي».
د پاکستان د کورنیو چارو وزارت اونادرا سرچینې تاییدوي چې په تېرو دریو کلونو کې د بهرنیو چارو وزارت له خوا ۹۰۰ زره ویزې صادرې شوي، خو یوازې ۱۵ زره کسانو د ویزې د غځولو لپاره د کورنیو چارو وزارت ته مراجعه کړې ده، په داسې حال کې چې پاتې نور د پاکستان په ښارونو کې په غیرقانوني ډول ژوند کوي.
د پاکستان د کورنیو چارو وزارت یوه مکتوب کې، چې د یاد وزارت د یوې برخې د مسوول اغا هاشیر له خوا صادر شوی، د دغه هېواد د فدرالي تحقیقاتو ادارې (FIA) او نورو ادارو ته لارښوونه شوې چې په هوايي ډګرونو کې طبي ویزې د طبي افسرانو لهخوا تصدیق شي، خو ورځپاڼه وايي، تر اوسه د تېرو دریو کلونو ویزې نهدي ارزول شوې.
د پاکستان د ثبت او ملي احصایې سرچینو یادې ورځپاڼې ته ویلي چې د غیرقانوني افغان وګړو بېرته ستنول ځکه ستونزمن دي چې بهرنیو چارو وزارت او نورو ادارو ته له دې کاروباره مالي ګټه رسېږي. ورځپاڼه وايي، د سافټویر نیمګړتیاوو او د ادارو ترمنځ د معلوماتو د شریکولو نشتوالي دا بهیر نور هم پیچلی کړی دی.
د سرچینې په باور، د پاکستان د کورنیو چارو وزارت د ویزې د تمدید موده له درې میاشتو څخه یوې میاشتې ته راکمه کړې، خو په کابل کې د پاکستان سفارت لاهم له درې څخه تر شپږو میاشتو ویزې ورکوي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت یوه لوړپوړي چارواکي ویلي، د ویزو ورکولو لپاره ځانګړې شوې برخه «افغان ډیسک» د وزارت تر ټولو ګټوره څانګه ګڼل کېږي او دلته کارکوونکي د سیاسي نفوذ له مخې ګومارل کېږي.
ورځپاڼه وايي، چې که د دې څانګې حساب کتاب وشي، ښايي دا جوته شي چې میلیونونه ویزې د جعلي اسنادو پر بنسټ صادري شوې او اوس دغه کسان د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې نهموندل کېږي.
پاکستانۍ رسنۍ جیو نیوز راپور ورکړی، چې د ( کب په ۱۶مه) د خیبر پښتونخوا د بنو ولسوالۍ په وروستي برید کې د ۱۶ وژل شویو برید کوونکو له ډلې دوه تنه یې افغان وګړي دي.
په دغه راپور کې راغلي، چې دغه دواړه وسلهوال د افغانستان د پکتیا ولایت اصلي اوسېدونکي دي چې یو یې د درویزو کلي اړوند دی.
راپور زیاتوي، چې د ۱۴ پاتې وژل شویو بریدګرو د هویت او کورنیو په اړه د معلوماتو راټولول لاهم روان دي.
(د کب په ۱۴مه) د خیبر پښتونخوا په بنو ولسوالۍ کې لومړی دوه ځانمرګو بریدګرو د بنو پوځي چاوڼۍ کوهاټۍ دروازې ته څېرمه ځانونه والوزول او بیا وروسته نور وسلهوال چاوڼۍ ته ننوتل او جګړه یې پیل کړه.
د پاکستان پوځ د عامه اړیکو څانګې هم تر دې وړاندې ویلي و، چې د بنو په وروستي برید کې افغان وګړي ښکېل وو.
دغې ادارې د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، اسناد ښیي چې برید په افغانستان کې پلان شوی و او مشري یې هم د افغانستان دننه د «ټيټيپي» مشرانو کړې ده.
دغې ادارې ویلي و، د طالبانو له حکومته تمه لري چې خپل مسوولیتونه ادا کړي او اجازه ورنهکړي چې د دوی خاوره د پاکستان پر ضد وکارول شي.
د دغې برید پړه د پاکستاني طالبانو د حافظ ګل بهادر اړوند فرسان محمد ډلې په غاړه اخیستې وه.
د پاکستان د پوځ د رسنیو مرکز د خبرپاڼې د شمېرو له مخې، په دغو بریدونو کې د پنځو سرتېرو په ګډون ۱۸ تنه وژل شوي او ۳۲ تنه نور ټپیان دي.
د پوځ په خبرپاڼه کې د عاصم منیر له حوالې لیکل شوي و، چې د ټيټيپي په ګډون ترهګرې ډلې له افغانستان څخه د پاکستان په وړاندې فعالیتونه ترسره کوي.
نوموړي په ټینګار سره ویلي، چې «په وروستیو ترهګریزو بریدونو کې د بهرنیو وسلو کارول د دې ثبوت دی، چې افغانستان د ترهګرو لپاره خوندي پټنځای دی».
د پاکستانۍ ورځپاڼې «پاکستان ډېلي» په راپور کې راغلي، د پاکستان د کورنیو چارو وزارت په دغه هېواد کې د افغان کډوالو د اېستلو دویم پړاو پیلوي او دغه پرېکړه به مېلیونونه هغه افغان کډوال اغېزمن کړي؛ چې ډېری یې له ۴۰ کلونو راهیسې په پاکستان کې ژوند کوي.
په راپور کې راغلي، د پاکستان د کورنیو چارو وزارت په دغه هېواد کې د افغان کډوالو د اېستلو دویم پړاو اعلان کړی، چې په کې له ناقانونه مېشتو بهرنیانو او د اې سي سي کارت لرونکو افغان کډوالو غوښتل شوي چې په خپله خوښه (د مارچ تر ۳۱مې پورې) له پاکستانه ووځي.
د پاکستان د کورنیو چارو وزارت لهخوا (د مارچ په ۷مه نېټه) په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د بهرنیانو اېستل به د ۲۰۲۵ کال د اپریل له لومړۍ نیټې پیل شي.
په پاکستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ ویاند قیصر خان افریدي ویلي، چې اوسمهال شاوخوا ۸۰۰ زره کډوال په پاکستان کې د اې سي سي کارتونه لري.
د ښاغلي افریدي په وینا، دا مهال په پاکستان کې شاوخوا ۱.۴ مېلیونه راجستر شوي افغانان هم مېشت دي چې د پی او ار کارتونه لري چې دوی اجازه لري د روان کال د جون تر ۳۰مې نېټې پورې په پاکستان کې پاتې شي.
حکومتي سرچینو "پاکستان ډیلي" ته ویلي، چې د پي او ار کارت لرونکو کډوالو په اړه پرېکړه ممکن په درېیم پړاو کې وشي.
ولې پاکستان غواړي، چې کډوال وباسي؟
د پاکستان سرپرست حکومت د ۲۰۲۳ کال په اکتوبر کې د ناقانونه بهرنیانو اېستل اعلان کړل؛خو هغه مهال دغه پرېکړه یې د پاکستان د امنیتي ستونزو سره اړوند وبلله..
پاکستاني چارواکي وايي، چې افغانان اوس په دغه هېواد کې په بریدونو کې ښکېل دي.
سربېره پردې د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي په اسلام اباد کې د پاکستان تحریک انصاف د دوو لویو احتجاجي غونډو وروسته وویل، چې لسګونه افغانان د تحریک انصاف په لاریونونو کې د ګډون له امله نیول شوي دي.
د نومبر په میاشت کې نوموړي اعلان وکړ، چې ټول افغان اوسېدونکي به له اسلام اباد او راولپنډۍ وباسي.
له هغه افغانانو چې د امریکا او اروپايي هېوادونو ته د تګ په تمه دي، هم غوښتل شوي چې د مارچ تر ۳۱مې پورې له اسلام اباد او راولپنډۍ ووځي.
دغو پرېکړو دا روښانه کړه، چې د افغان کډوالو په اړه د پاکستان پالیسي بدله شوې ده، چې د بدلون چانس یې ډېر کم دی.
په درېیو اونیو کې د ۸۰۰زره افغانانو اېستل
د پاکستان د کورنیو چارو وزارت ویلي دي، که د اې سي سي کارت لرونکي افغانان د مارچ تر ۳۱مې پورې نه له دغه هېواده وه وځي؛ نو د دوی د اېستلو لړۍ به د اپرېل په لومړۍ نیټې پیل شي.
د اې سي سي کارت لرونکو ډېری هغه کډوال دي، چې له ۴۰ کلونو راهیسې په پاکستان کې ژوند کوي.
د دغو کډوالو له اېستنې سره ښایي، د طالبانو پر حکومت فشار زیات شي.
د طالبانو د حکومت دریځ څه دی؟
د طالبانو د کډوالو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر د مارچ په شپږمه په کابل کې د پاکستان د شارژدافیر عبید الرحمان نظاماني سره په یوه لیدنه کې له پاکستانه وغوښتل، چې د کډوالو په مسله کې له زغم کار واخلي.
د هغه په وینا، د طالبانو حکومت د بېرته ستنېدو لپاره کډوال هڅوي؛ خو کوربه هېواد باید د کډوالو په جبري توګه اېستلو پرځای له یوې منظمې تګلارې کار واخلي.
د فلسطین لومړي وزیر محمد مصطفی له نړۍوالې ټولنې او په ځانګړې توګه له اروپايي ټولنې غوښتي، چې پر اسراییل فشار راوړي چې د غزې هغه پولې پرانیزي چې له تېرو نهو ورځو راهیسې تړل شوې دي.
مصطفی د لوګزامبورګ د مرستیال لومړي وزیر او بهرنیو چارو وزیر زاویر بیتل سره د یوې غونډې په ترڅ کې وویل، اسراییل باید د غزې پولې پرانیزي او «د بشري مرستو په برخه کې خنډونه لرې کړي.»
هغه زیاته کړې، چې اسراییل باید د لویدېځې غاړې د اشغال په ګډون د «فلسطین د خلکو پر وړاندې خپل تېری» هم پای ته ورسوي.
ورته مهال د ملګرو ملتونو د بشري مرستو چارواکي هم خبرداری ورکړی، چې په غزې کې د اسراییل کلابندي د ۲ مېلیون څخه د زیاتو فلسطینیانو ژوند ګواښي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږي کوونکي موهند هادي ویلي، چې اسراییل باید غزې ته د مرستو رسولو په برخه کې شته خنډونه لرې کړي.
هادي په یوه بیان کې وویل:« د ژوند ژغورنې مرستو لېږد باید سمدلاسه له سره پیل شي. په دې برخه کې هر ډول ځنډ به هغه پرمختګونه له منځه یوسي، چې موږ د اوربند په لړ کې ترلاسه کړي دي.»
د هغه په وینا، اوربند باید دوام ومومي او دواړه خواوې باید د نړۍوال قانون له مخې خپل مکلفیتونه پوره کړي، یرغمل شوي کسان باید خوشې کړي او بشري مرستو ته د ننوتو اجازه ورکړي.
د امریکا ولسمشر د دوشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د کولمبیا پوهنتون د فلسطیني محصل محمود خلیل نیول چې د نیویارک په کولمبیا پوهنتون کې یې د فلسطین پر ملاتړ د لاریونونو تنظیمولو کې مهم رول لوبولی و، لومړی ګام دی او نور کسان به هم ونیسي.
ټرمپ په خپله ټولنیزه رسنۍ ټروت باندې په یوه پیغام کې یو شمېر لاریون کوونکي د امریکا پر ضد فعالیتونو تورن کړل او لیکلي یې دي: «دا به د ډېرو نیول شویو کسانو لومړی وي. "موږ پوهېږو چې د کولمبیا او د هېواد په نورو پوهنتونونو کې ډېر محصلین د امریکا ضد، یهودي ضد او د تروریزم ملاتړي فعالیتونو کې ښکېل دي او د ټرمپ اداره به دا ونه زغمي."
هغه زیاته کړه، چې ډېری دا خلک محصلین نه دي او ویې ویل چې دوی "اجرتي فسادیان" دي. موږ به دغه تروریستي کسان وپېژنو، نیسو یې، له هېواده به یې وشړو او هېڅکله به د بېرته ستنېدو اجازه ورنه کړو.»
د محمود خلیل نیول او د پوهنتون د اعتراضونو ځپل
د کولمبیا پوهنتون د محصلینو د اتحادیې د معلوماتو له مخې، د کورنیو چارو وزارت منسوبینو د شنبې په شپه د دغه پوهنتون د نړۍوال سیاست د پوهنځي محصل محمود خلیل د خپلې لیلیې په اپارتمان کې نیولی دی.
د دغې اتحادیې د اعلامیې له مخې خلیل د جګړې ضد مظاهرو کې د مهم رول له امله د کولمبیا په پوهنتون کې ځای پرځای شوی وو.
خليل چې ګرین کارټ او په امريکا کې دايمي استوګنه لري، تر نيول کېدو وروسته په لوزيانا کې د کډوالو زندان ته ولېږدول شو.
خلیل له رویټرز سره په مرکه کې د شنبې په ورځ د ټرمپ د نیوکې په اړه وویل، اندیښنه لري چې هغه به د رسنیو سره د خبرو کولو لپاره د ادارې له خوا په نښه شي.
د کورنیو چارو وزارت او د بهرنیو چارو وزارت د اوونۍ په پای کې په ټولنیزو رسنیو پوسټونو کې وویل، چې خلیل د ټرمپ د ژمنې د هڅو د یوې برخې په توګه توقیف شوی و چې ویزې یا ګرین کارټونه یې لغوه کړي او یو شمېر نړۍوال محصلین چې د فلسطین په ملاتړ او د اسراییل ضد لاریونونو کې یې برخه اخیستې وه اخراج کړي.
د امریکا ولسمشر له دې مخکې اعلان کړی و، هغه کډوال چې د اسراییل ضد مظاهرو کې برخه اخلي له هېواده اېستل کېږي او وېزې به یې لغوه کېږي.
قانوني غبرګونونه او داخلي اعتراضونه
د خلیل وکیلانو د حکومت دغه اقدام غیر قانوني بللی او ویلي یې دي، چې دغه نیول د بې عدالتۍ او د بیان له ازادۍ څخه د معافیت له حقونو سرغړونه ده.
د محمود خلیل وکیل ایمی ګریر د نیویارک فډرالي محکمې ته په یوه عریضه کې د هغه د سمدستي خوشې کیدو غوښتنه کړې ده.
له بلې خوا، د کولمبیا پوهنتون محصلینو اتحادیې او د نیویارک د مدني ازادیو اتحادیې دا عمل "د بیان پر ازادۍ او د لاریون کوونکو پر حقونو مستقیم برید" بللی دی.
د اتحادیې اجراییوي رییس ډونا لیبرمن په یوه بیان کې وویل: "دا عمل د زده کونکو د لاریونونو او د مهاجرت له قوانینو څخه په ښکاره ناوړه ګټه اخیستنه کې د سیاسي مخالفتونو د خاموشولو لپاره خطرناک زیاتوالی دی."