د امریکا دفاع وزیر پیټ هېګسېټ رد کړه چې د سېګنال چټ کې د جګړې پلانونه شامل و

د امریکايي بندیزونو لاندې راغلو شرکتونو کې ۱۹ پاکستانی شرکتونه هم شامل دي.

همدا راز د متحده عربي اماراتو او ایران څلور-څلور شرکتونه هم د دې بندیز سره مخ شوي دي.

په دغو شرکتونو کې د چین مشهوره کلاوډ کمپیوټینګ او د بګ ډېټا خدمات وړاندې کوونکی شرکت انسپر ګروپ هم شامل دی، چې شپږ فرعي شرکتونه یې د تور لېست برخه ګرځېدلي.

د انسپر ګروپ سربېره نور چینايي شرکتونه هم د امریکا د صادراتي بندیزونو په لېست کې شامل شوي دي.

د امریکا د سوداګرۍ وزارت ویلي، چې د انسپر ګروپ دا شرکتونه د چیني پوځ لپاره د سوپر کمپیوټرونو په جوړولو کې مرسته کوي.

د راپور له مخې، انسپر ګروپ لا دمخه په ۲۰۲۳ کال کې د دې تور لېست برخه شوی و.

د دې بندیزونو هدف د چین د لوړ ظرفیت لرونکې کمپیوټینګ، کوانټم ټېکنالوژۍ، پرمختللې مصنوعي هوښیارتیا او هایپرسونیک وسلو د پروګرام پرمختګ مخنیوی دی.

د امریکا د سوداګرۍ وزیر ویلي، چې رقیب هېوادونو ته به اجازه ورنه کړي، چې د امریکايي ټیکنالوژۍ غلطه استفاده وکړي، خپله پوځي وړتیا زیاته کړي او د امریکا وګړي له خطر سره مخ کړي.

په امریکا کې د چین سفارت د دې اقداماتو کلک مخالفت کړی او ویلي یې دي، چې امریکا باید د پوځي چارو په پلمه د سوداګرۍ او ټېکنالوژۍ مسلې سیاسي نه کړي.

امریکا هڅه کوي، چې ایران ته د ډرون الوتکو او نورو دفاعي توکو د رسېدو مخه ونیسي او د ایران بالسټیک توغندیز پروګرام او ناخوندي اټومي فعالیتونو محدودولو لپاره اقدامات وکړي.

یاده دې وي، چې د امریکا د سوداګرۍ وزارت کولای شي هر هغه شرکت چې د ملي امنیت یا بهرني سیاست له نظره خطرناک وبلل شي، د بندیزونو په لېست کې شامل کړي.

دې لېست ته شاملې کمپنۍ باید د امریکايي محصولاتو د پېرودلو لپاره ځانګړی جواز ترلاسه کړي، چې معمولا نه ورکول کېږي.

هغه د ټرمپ د ملي امنیت سلاکار مایک والټز او د دفاع وزیر پیټ هیګسیټ په ګډون د جګپوړو امریکايي چارواکو د سګنال په چټ کې د اتلانټیک مجلې مسوول مدیر جیفري ګولډبرګ د ناڅاپي ګډون په اړه وویل، چې د ټرمپ اداره دغه تېروتنه مني.

جینینګز وویل، « موږ د جګړې د پلانونو جزییات نه دي لیدلي او لا هم دا بحث شته چې دا څومره حساس و. خو زه فکر کوم د یادونې وړ ده چې سپینه ماڼۍ وتوانېده خپله تېروتنه ومني، ووایي چې دوی به ترې زده‌کړه وکړي او هڅه کوي هغه تخنیکي ستونزې حل کړي چې دا حالت یې رامنځته کړ».

هغه زیاته کړه، « زه فکر کوم دا یو مثبت اقدام دی چې حکومت وایي، هو، تېروتنه وشوه. موږ به یې اصلاح کړو، دا به بیا تکرار نه شي».

نوموړي وویل، « دا خبره په تېرو پوځي او ملي امنیتي ناکامیو کې بېسارې ده، چیرې چې نه څوک مسوول وبلل شول، نه څوک له دندې ګوښه شو او نه هم چا خپلې تېروتنې ومنلې».

سکاټ جینینګز وویل چې ټرمپ او والټز په دې اړه یو سخت بحث کړی و .

نوموړي وايي، دا د بایډن له ادارې سره توپیر لري، چې هیڅکله چا پکې خپله تېروتنه ونه منله او نه هم څوک مسوول ونه بلل شول.

د برېتانیا د پاچا چارلس کشر زوی شاهزی هري په افریقا کې د ایډز د درملنې دغه خیریه بنسټ په ۲۰۰۶ کال کې د خپلې مور ډیانا په یاد کې جوړ کړی و.

رویټرز راپور ورکړی چې شهزاده هري له دغه خیریه بنسټ نه له هغه وروسته استفعا کړې چې د بنسټ د مدیره پلاوي ترمنځ شخړې راولاړې شوې.

پر همدغه مهال د لوسیټو شهزاده سیسو چې د یاد خیریه بنسټ موسس هم دی د بنسټ د بورډ ترمنځ د اختلاف له امله د بنسټ د بورډ غړیتوب پریښی دی.

دا اختلافات د یاد خیریه بنسټ د رییسې سوفي چنداوکا او د بورډ د غړو ترمنځ رامنځته شوی و.

چنداوکا د خیریه بنسټ بورډ پر غړو خپل شکایت د برېتانیا د خیریه چارو کمیسیون ته وړاندې کړی دی.

شهزاده هري او سیسو له لوري په یوه ګډ بیان کې وشل شوي:«دا ډیر خواشینوونکی دی، چې د خیریه بنسټ د بورډ د رییسې او د بورډ د غړو ترمنځ اړیکې دومره خرابې شوې چې بېرته رغول یې ناممکن شوي.»

شهزاده هري چې له ډیره وخته په افریقا کې خیریه کارونو کې برخه اخلي، اوس له خپلې مېرمنې مېګن او خپلو ماشومانو سره په کلفورنیا کې ژوند کوي.

رویټرز د عيني شاهدانو له قوله وایي، لاریونوالو چي ډیره برخه يې نارينه وو، په بيت لاهيه کي د «حماس بايد ولاړه شي» شعارونه ورکول.

حماس له ۲۰۰۷ کال راهیسې په غزه کې د ټاکنو له ګټلو او د خپلو سیالانو په زور له واکه لرې کولو وروسته پر غزې واکمني کوي.

دغه ډله د اروپایي ټولنې او امریکا له خوا د یوې ترهګرې ډلې په توګه پېژندل شوې ده.

دغو اعتراض کوونکو په داسې یوه سیمه کې لاریون کړې چې اسراییلي پوځ له نږدې دوه میاشتني اوربند وروسته تیره اوونۍ په دغه سیمه کې یو ځل بیا درنه بمباري پیل کړه.

د نیویارک ټایمز له‌خوا تایید شوې ویډیوګانې د شمالي ښار بیت لاهیه نیمه ویجاړ شوي سړکونو کې د لاریون کوونکو ډلې ښودلې دي.

ځینو د جګړې د دوام پر ضد د بې طرفه موضوعاتو درلودونکي لوحې لېږدولې، په داسې حال کې چې نورو یې شعارونه ورکول چې حماس دې له سیمې ووځي.

د غزې خلک، لږترلږه په عامه توګه، اسراییل د ډیرو مرګونو، ویجاړیو او قحطۍ لپاره مسوول بولي چې جګړه یې تعقیب کړې.

خو ځینې بیا حماس هم پړه بولي، ځکه دغې ډلې د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر په اوومه پر اسراییل برید وکړ، چې ۱۲۰۰ کسان یې ووژل او ۲۵۱ کسان یې وتښتول.

د سعودي عربستان د بهرنیو چارو د وزارت په خبرپاڼه کې راغلي دي چې اسراییل د نړیوالو قوانینو په پرله پسې سرغړونو سره د سوریې او سیمې امنیت او ثبات د خرابولو کوښښ کوي، او عربستان د داسې هڅو کلک مخالفت کوي.

دغه وزارت د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د غړو هېوادونو پر اړتیا ټینګار وکړ چې په سوریه او سیمه کې د اسراییل د دغو روانو سرغړونو په وړاندې په کلکه او جدي توګه ودرېږي او د حساب ورکونې د نړیوالو میکانیزمونو په فعالولو کې خپل رول ولوبوي.

د سوریې د بهرنیو چارو وزارت په یوه خپره کړې اعلامیه کې ویلي دي، چې په دې وروستیو کې د جنوبي دیرا ولایت په کویا سیمه کې د سوریې په بمباریو کې خورا زیاتوالی راغلی، چې دوی یې غندی او پر دغه هېواد غږ کوي چې خپل تېري ته د پای ټکی کېږدي.

اسراییل په سوریه کې د بشارالاسد له لرې کولو وروسته هم خپلو بمباریو ته دوام ورکړی.

په سوریه کې د الاسد واکمني تېر کال هغه وخت پای ته ورسېده، چې د ابو محمد الجولاني په مشرۍ وسله والو په جګړه کې چټک پرمختګ وکړ او بشارالاسد یې اړ کړ چې روسیې ته وتښتيد.

د یادولو وړ ده، چې د امریکا د استخباراتي ادارې (سي ای اې) پخوانۍ مامورې سارا اډمس ادعا کړې وه، چې د سوریې د ابو محمد الجولاني لس زره وسله والو د القاعده ډلې په ملاتړ او د افغان طالبانو د حکومت په همکارۍ په افغانستان کې پوځي روزنې ترلاسه کړې دي.

سارا اډمس د امریکا په یوې ټلویزوني پروګرام کې ویلي، چې الجولاني د ۲۰۲۱ کال په نومبر میاشت کې افغانستان ته سفر وکړ او د طالبانو له لوړپوړو مشرانو سراج الدین حقاني او ملا محمد یعقوب سره یې لیدنه وکړه.