د نتنیاهو له سفر سره هممهاله؛ هنګري اعلان وکړ چې د جرمونو له نړیوالې محکمې وځي

د رویټرز د رپوټ له مخې، د چین د سوداګرۍ وزارت ویلي چې د امریکا پریکړه چې دا تعرفې تطبیق کړي، د څو کلونو په اوږدو کې څو اړخیزو سوداګریزو مذاکراتو او له نړیوالې سوداګرۍ څخه ترلاسه شویو متقابلو ګټو ته نه پام کوي.

وزارت زیاته کړه چې بیجنګ ددې تعرفو په کلکه مخالف دی او ځوابي ګامونه به واخلي.

ټرمپ د چارشنبې په ورځ اعلان وکړ چې پر چینايي توکو ۳۴سلنه تعرفې تعرفې لګوي، چې دا د روان کال په پیل کې پر لګول شوې ۲۰ سلنه تعرفې اضافه کېږي او ټولې تعرفې یې ۵۴ سلنې ته رسیږي.

نوې تعرفې به له چین څخه امریکا ته پر ټولو تلونکو توکو اغیز پرېباسي.

برسېره پردې، ټرمپ یو اجرايي فرمان هم لاسلیک کړ چې د «ډي مینیمیس» په نوم د سوداګرۍ یوه خلا بندوي، چې له مخې یې له چین او هانگ کانګ څخه کم ارزښته توکينور له تعرفو پرته امریکا ته نه شي وړل کېدای.

له دغو ننګونو سره سره، ځینې شنونکي وړاندوینه کوي چې چین به په دې تعرفو کې لږ زیانمن شي.

روبي عثمان، چې د ټوني بلیر انسټیټیوټ د چین کارپوه دی، وايي، که څه هم د چین پر توکو تعرفې ځینو سکتورونو ته زیان رسوي، خو ممکن د چین پر اقتصاد په ټوله کې ستر اغېز ونه لري، بلکې دا تعرفې ممکن چین وهڅوي چې د بدیلو بازارونو له لارې خپلې سوداګریزې اړیکې ژورې کړي.

دغه جګپوړي امریکایي ډېپلومات همدا راز له پاکستان څخه غوښتي، چې ژر تر ژره دې د دغه هېواد پخوانی لومړی وزیر عمران خان چې اوسمهال زنداني دی ازاد کړي‌.

هغه ټینګار کړی، چې د تحریک انصاف ګوند، پوځ او د پاکستان اوسني واکمن ګوند ترمنځ باید خبرې وشي، څو له روان ناورین څخه خپل هېواد وژغوري.

زلمی خلیلزاد وایي، باید د عادلانه ټاکنو ترسره کیدو پر سر هم یاد لوري بحثونه وکړي، څو یې د ترسره کیدو لپاره یو روڼ مهالوېش رامنځته شي.

نوموړی باور لري، چې پاکستان بسنټیزو او جدي اصلاحاتو ته اړتیا لري، څو د روان ناورین د له منځه وړلو په برخه کې کوټلې مبارزه وکړي.

خلیلزاد تر دې دمخه هم څو څو ځله د پاکستان د پوځ پر تګلارې نیوکې کړې او اندېښنه یې څرګنده کړې چې دغه هېواد د ګړنګ پر غاړه ولاړ دی.

د دغه امریکایي ډېپلوماټ اندېښنې داسې مهال دي، چې په پاکستان کې هم نا امنیو زور اخیستی او هره ورځ د بلوچستان په ګډون له پښتونخوا څخه د نا امنیو خبرونه ترلاسه کېږي.

په پاکستان کې د «ټي ټي پي» وسله وال او بلوڅ بېلتون غوښتونکو خپل فعالیتونه پراخ کړي چې د پاکستان پوځ ته یې لوی سرخوږی جوړ کړی دی. پاکستان نیوکه کوي چې دغو وسله والو ډلو ته په افغانستان کې د طالبانو تر سیورې لاندې پناه ځایونه ورکړل شوي او له هماغه ځایه یې د دوی پر ضد وسله وال بریدونه پلانوي.

طالبان بیا د پاکستان دغه ادعاوې رد کړي او ترې یې غوښتي دي چې د خپلو امنیتي ناکامیو پړه دې پر دوی نه اچوي.

د پاکستان دغه اندېښنه داسې وخت کې ده، چې د ملګرو ملتونو له لوري د افغانستان د امنیتي وضعیت په تړاو وروستي راپور کې هم په ډاګه شوی، چې د طالبانو تر ولکې لاندې اوس ترهګرو ډلو امن پناه ځایونه ترلاسه کړي دي.

په راپور کې راغلي چې د القاعده شبکې په ګډون «ټي ټي پي» اوس د افغانستان دننه خوندي پټنځایونه لري چې د سیمې امنیت یې له جدي ګواښ سره مخ کړی دی.

د چهارشنبې په ورځ پر غزې د اسراییل په بریدونو کې لږ تر لږه ۷۷ فلسطینیان وژل شوي دي.
پر غزې د اسراییل ځمکني بریدونه له هغه وروسته پراخ شول، چې د دغه هېواد لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو وویل، چې غواړي په سوېل کې د رفح او خان ​​یونس جلا کولو لپاره یو نوی دهلیز جوړ کړي.

له بل پلوه د اسراییل پوځ او سیمه‌ییزو رسنیو خبر ورکړی، چې د اسراییل پوځي الوتکو د سوریې پر پلازمېنه دمشق او مرکزي ولایت حما هم بریدونه کړي دي.
د راپورونو له مخې، په دغه بریدونو کې ۱۱ کسان وژل شوي دي.

د سوریې دولتي خبري اژانس (سانا) ویلي، چې د چهارشنبې په ورځ دغه بریدونو د پلازمېنې د ساینسي څېړنو مرکز ته څېرمه او همدارنګه د سوریې د حما ښار هوايي ډګر په نښه کړ.
د اسراییل پوځ په یوه بیان کې د دغو بریدونو پخلی کړی او ویلي یې دي، چې دوی په حما ښار کې د سوریې په پوځي اډو او د حمص په T4 پوځي هوايي ډګر کې د سوریې «پوځي وړتیاوې» په نښه کړې دي.
په دسمبر میاشت کې د سوریې د ولسمشر بشارالاسد د حکومت له پرځېدو راهیسې اسراییل په سوریه کې په سلګونه هوايي بریدونه کړي او په ګولان کې یې خپل سرتېري هم ځای پر ځای کړي دي.
خو د بشارالاسد د واکمنۍ پرمهال هم اسراییل په سوریې وخت ناوخت بریدونه کول او ادعا یې کوله چې د ایران او حزب الله اړوند هدفونه یې په نښه کړي.
خو د بشارالاسد حکومت تر پرځېدو وروسته، په انګلستان کې مېشتې د سوریې د بشري حقونو څارونکې ادارې راپور ورکړ، چې اسراییل په برزه سیمه بریدونه کړي دي.
اسراییل ادعا کړې، چې دغه بمبار شوی مرکز د کیمیاوي وسلو د پراختیا لپاره کارول کېده.
خو د سوریې د بشري حقونو څارونکې ادارې په وینا، د اسراییل پوځ د ۲۰۲۴کال د دسمبر له اتمې څخه تر ۳۱مې پورې په سوریه کې په بېلابېلو اهدافو له ۵۰۰ څخه ډېر هوایي بریدونه کړي او روان کال یې تر دې دمه لږ تر لږه ۴۳ بریدونه کړي دي.
تېره میاشت اسراییل ویلي و، چې دوی د T4 پوځي اډه کې پوځي وړتیاوې دوه ځله په نښه کړې دي.
تېره پنجشنبه د سوریې دولتي رسنیو خبر ورکړی و، چې د اسراییل بریدونو ساحلي لاذقیه ولایت په نښه کړی دی.
د سوریې د بشري حقونو څارونکې ادارې وویل، چې په دغه بریدونو کې د وسلو زېرمې په نښه شوې دي.
د اروپایي ټولنې د بهرني سیاست مشر کاجا کلاش تېره میاشت بیت المقدس ته د سفر پرمهال وویل، چې په سوریې د اسراییل بریدونه «غیر ضروري» دي او د وضعیت د خرابېدو لامل کېدای شي.
د سوریې د بهرنیو چارو وزارت هم اسراییل تورن کړی، چې د «هېواد د ټیکاو» د لمنځه وړلو هڅه کوي.

د ګیلپ د نظر پوښتنې له مخې، ټرمپ دا مهال د امریکا په خلکو کې ۴۳ سلنه محبوبیت لري او دا نظرپوښتنه د محبوبیت ۴ سلنه ټیټوالی ښیي.

نظر پوښتنه کاږي، چې د ټرمپ د ۲۰۲۵ کال پروژې، د تعرفو ګواښونو او د دولتي ادارو په تړاو نادر نظریات د دې لامل شوي، چې د امریکا په خلکو کې یې محبوبیت کم شي.

سرچینه زیاتوي، چې د اېلان ماسک بې‌قید مداخلې او د سېګنال د چټونو د محرمو خبرو خپرېدل هم د هغه د محبوبیت د کمېدو لامل شوی دی.

د نظرپوښتنې له مخې، یوازې ۳۸ سلنه خلک د ټرمپ له سوداګریزو پالیسیو خوښ دي او د اقتصاد او نورو مسایلو په اړه یې ملاتړ کم شوی دی.

کارپوهان وایي، چې د ټرمپ دویمه دوره هم د هغه د لومړۍ دورې په څېر له ګډوډۍ او بې‌ثباتۍ ډکه ده.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ۲۰۲۵ کال د جنورۍ په ۲۰مه د ولسمشرۍ له لوړې وروسته پر خپلو سوداګریزو او دودیزو ملګرو ځانګړي بندیزونه او تعرفې ولګولې، چې له امله یې په نړۍواله کچه غبرګونونه را وپارېدل.

د سپینې ماڼۍ یوه چارواکي ویلي، چې دا تعرفه به د پنجشنبې له سهاره نافذه شي.

د امریکا د حکومت د تعرفو د جدول له مخې، افغانستان ته د امریکا د صاداراتو پر توکو ۴۹ سلنه ګمرکي تعرفه تطبیقېږي.

د ۲۰۲۴ کال لپاره د امریکا او افغانستان ترمنځ د سوداګریزې راکړې ورکړې ټول ارزښت ۳۴ میلیونه ډالره اټکل شوی.

د امریکا د ځانګړي سوداګریز استازي د دفتر د معلوماتو له مخې، په ۲۰۲۴ کال کې د امریکا صادرات افغانستان ته ۱۱.۴ میلیونه ډالرو ته رسېدلي، چې د ۲۰۲۳ کال پرتله ۷۶.۹ سلنه (۳۸.۲ میلیونه ډالر) کموالی ښيي.

له بلې خوا، په ۲۰۲۴ کال کې امریکا ته د افغانستان د صادراتو ارزښت ۲۲.۶ میلیونه ډالرو ته رسېدلی، چې د ۲۰۲۳ کال پرتله ۱۳.۲ سلنه (۲.۶ میلیونه ډالره) زیاتوالی ښيي.

د همدې دفتر د معلوماتو له مخې، د ۲۰۲۳ کال د ۲۹.۷ میلیونه ډالرو سوداګریز زیاتوالي (Trade Surplus) پر ځای، امریکا په ۲۰۲۴ کال کې له افغانستان سره د ۱۱.۱ میلیونه ډالرو سوداګریز کسر (Trade Deficit) ته رسېدلې ده.

ډونالډ ټرمپ په یو بې ساري اقدام کې پر خپلو ټولو سوداګریزو شریکانو تعرفې ولګولې او ویې ویل، چې دا چاره به د امریکا د بیا راژوندۍ کېدو په معنا وي.