سعودي عربستان د حج پر مهال د پاکستان په ګډون د ۱۴ هېوادونو پر وګړو د ویزو بندیز لګولی

هغه وايي، دغه وسلې د ټي ټي پي او د بلوڅ بېلتونپاله غورځنګ په ګډون د دغه هېواد د حکومت مخالفو ډلو لاس ته لوېدلې دي.

د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې، په ملګرو ملتونو کې د پاکستان د دایمي استازي سلاکار عاطف رضا د دغه سازمان د امنیت شورا په غونډه کې چې په سریلانکا کې جوړه شوې وه، وویل: «ترهګرې ډلې د میلیاردونو ډالرو په ارزښت هغه ناقانونه وسلې په واک کې لري چې په افغانستان کې له بهرنیو ځواکونو پاتې دي.»

طالبانو تر دې مهاله په دې اړه څه ندي ویلي، خو تر دې وړاندې یې پاکستان ته په دغه هېواد کې له امریکایي ځواکونو او ناټو پاتې شویو وسلو لېږد او قاچاق رد کړی و.

خو په ملګرو ملتونو کې د پاکستان د دایمي ماموریت سلاکار وايي، دا وسلې د ټي ټي پي او د بلوڅ بیلتونپاله غورځنګ وسله وال د ملکي وګړو پر وړاندې په تاوتریخوالي کې کارول کېږي.

هغه د پاکستان له نړیوالو شریکانو وغوښتل چې «د پرېښودل شویو وسلو دا لویه زېرمه باید بیرته ترلاسه کړي. وسله والو ډلو ته د هغوی د لاسرسي مخه ونیسي او د غیرقانوني وسلو د تور بازار د بندولو لپاره اقدامات دې وکړي.»

عاطف رضا وايي: «موږ پوهیږو چې غیر دولتي فعالان د پرمختللو ناقانونه وسلو د تولید ظرفیت نه لري. له همدې امله په دې ناوړه کړنو کې د ځینو دولتي لوبغاړو د لاس لرلو په اړه پوښتنې راپورته کیږي.»

په همدې حال کې د «سروې اف لایټ ویپنز» په نوم یوې څېړنیزې موسسې په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د افغانستان له ختیځو ولایتونو څخه د پاکستان قبایلي سیمو ته د وسلو قاچاق دوام لري او ډېری وخت دا کار د افغان طالبانو د سیمه ییزو چارواکو په امر ترسره کېږي.

له بلې خوا د پاکستان د بهرنیو چارو د وزارت ویاند شفقت علي خان هم د روان کال په پیل کې په افغانستان کې د پرمختللو امریکايي وسلو شتون ته اشاره کړې وه چې د «تحریک طالبان پاکستان په ګډون د ترهګرو سازمانونو له‌خوا په پاکستان کې د ترهګریزو بریدونو لپاره کارول کیږي.»

ښاغلي ګنډاپور ویلي، له پښتونخوا سره د قبایلي سیمو د یو ځای کیدو پر مهال ژمنه شوې وه، چې په بودجه کې به د دغه ایالت برخه زیاته شي، خو سره له دې چې اوس د دغه ایالت د نفوس هم لوړ شوی، مرکزي حکومت د بودجې له ورکړې څخه انکار کوي. 

هغه ټینګار وکړ، چې د اېن اېف سي ځانګړې شوې بودجه د پښتونخوا حق دی او که ورنه کړل شي،‌ نو بیا مجبور دي، چې د مبارزې لپاره میدان ته راووځي. وزیر وویل: «موږ کمزوري نه یو، خپل حق به اخلو.»

دا لومړی ځل نه دی چې ګنډاپور د لاریون ګواښ کوي بلکې نوموړي تر دې مخکې هم څو څو ځله په اسلام اباد کې لاریونونه کړي.

وروستی ځل نوموړي د پخواني لومړي وزیر عمران خان د نیول کیدو پر ضد اسلام اباد ته لاریون کړی و، چې په کې د پاکستاني امنیتي ځواکونو او د تحریک انصاف ګوند د پلویانو ترمنځ تاوتریخوالی هم رامنځته شوی و.

د یاد تاوتریخوالي پر مهال د تحریک انصاف ګوند ځینې غړي وژل شوي او ټپیان شوي هم وو.

د سر وزیر په وینا، د پښتونخوا «۷۵ میلیارده پاکستانۍ روپۍ» د مرکزي حکومت د پرمختيايي پروګرام (AIP) سره پاتې دي او که دا پیسې دغه ایالت ته ورکړل شي، نو ګڼو خلکو ته به د کار موندلو زمینې برابر شي.

د ګنډاپور په خبره، له دې سره به پانګونې زیاتې شي او د ترهګرۍ په کچه کې به هم کموالی راشي.

سر وزیر دا هم وويل چې د کورمې ولسوالۍ د امنيت لپاره يې لپاره یې د امنیتي کمرو پر لګولو، د امنیتي پوستو پر جوړولو او نورو تدابیرو نږدې يو ميليارد روپۍ لګولي دي.

هغه د کورمې ولسوالۍ قومي شخړو ته په اشارې وويل: «موږ له مرکزي حکومت غوښتنه وکړه چې د ټپیانو د انتقال لپاره دې C130 الوتکه راوليږي، خو هېڅ چا راته غوږ ونه نیولو.»

علي امین ګنډاپور په دغه خبري ناسته کې په پښتونخوا کې د نا امنیو پر روان وضعیت هم څرګندونې کړي دي او په دې برخه کې یې د مرکزي حکومت پر پرېکنده اقداماتو ټینکار کړی.

د نوموړي په وینا: «زموږ خلکو د ناسم سياست له امله وسلو ته مخه کړه. د حل يوازينی لاره دا ده چې ولس سره اعتماد جوړ کړو. موږ دا کار کوو، پوليس ځواک مو پياوړی کړی، خو که له مرکزي حکومت سره رښتينې خبرې نه وشي، نتيجه به هېڅ وي.»

علي امين ګنډاپور په یاده خبري ناسته کې د افغان کډوالو د جبري ويستلو پرېکړه هم وغندله او زیاته یې کړه: «موږ په پښتونخوا کې کډوالو ته کمپونه جوړ کړي دي، هغوی هلته تر هغو پاتې کېدای شي، څو چې یې زړه وغواړي. له کمپونو هېڅوک په جبري توګه نه شي ویستلی. د افغان کډوالو په زروه ایستل انساني کار نه دی.»

نوموړي نیوکه کړې چې د ایالتي حکومت له مشرۍ سره سره یې اجازه لرله چې له عمران خان سره وګوري،‌ خو ایله دوه میاشتې وروسته توانیدلی چې د تحریک انصاف ګوند له بنسټګر سره په زندان کې ملاقات وکړي.

هغه دا هم رد کړه، چې ګواکې دی د پوځ سره د خبرو لپاره ټاکل شوی. د هغه په خبره: «زه هېڅ رسمي پېغام نه لېږدوم. دا ملاقات شخصي و، ما پرې څه نه دي ويلي. دا چې نور خلک څنګه دعوه کوي چې زه د عمران خان له خوا کوم پيغام وړم راوړم خپل کار یې دی. عمران خان هېڅکله د خپلې شخصي ګټې لپاره معامله نه کوي، خو تېروتنې بايد سمی شي.»

پوځ ویلي، دغه عملیات یې د یو لړ استخباراتي معلوماتو پر بنسټ کړي، چې دوه وسله‌وال یې له امنیتي ځواکونو سره تر مقاومت وروسته وژلي دي.

په خبرپانه کې راغلي چې وژل شوي وسله‌وال په سیمه کې د قانون پلي کوونکو ادارو خلاف وسله والو فعالیتونو کې ښکېل وو.

د پاکستان پوځ وايي، په بلوچستان کې د سولې، ثبات او پرمختګ ته د خنډ کوونکو پر ضد خپلو پوځي عملیاتو ته دوام ورکوي.

که څه هم د پاکستان پوځ د دغو وژل شویو وسله‌والو هویت او ډله په خبرپاڼه کې نه ده په ډاګه کړې،‌ خو په بلوچستان کې د بلوڅ بېلتون پالو وسله واله ډله فعاله ده.

یادې ډلې په دې وروستیو کې د‌ پاکستاني پوځیانو یو شمېر موټریز کاروانونه هم په نښه کړي چې د روان زېږدیز کال له پیله یې تر ټولو لوی برید د جعفر اېکسپرېس پر رېل ګاډي ګڼل کېږي. بلوڅ ازادي غوښتونکو ادعاوې وکړې، چې د دغه برید پر مهال یې د‌ پاکستان د امنیتي ادارو نږدې ۳۰۰ سرتېري او منسوبین تر برمته کیدو وروسته وژلي وو.

بلوچستان او پښتونخوا اوس مهال د نا امنیو له پلوه د‌ پاکستان پوځ ته لوی سرخوږی ګڼل کېږي.

په دغو دواړو ایالتونو کې وسله والې ډلې هره ورځ د پاکستان د پوځي او ملکي ادارو پر ضد هره ورځ ورځ وسله وال بریدونه کوي.

د «ټي ټي پي» وسله واله ډله بیا په پښتونخوا کې فعاله ده او د دې ډلې فعالیتونه وروسته له هغې خورا چټک شول چې متحدین یې افغان طالبانو په کابل واک ترلاسه کړ.

د امنیتي چارو کارپوهان باور لري، چې پر کابل د طالبانو د واکمنۍ له کبله «ټي ټي پي» هم اوس سترګې کړې دي او د پښتونخوا ځینې سیمې یې ان په خپله ولکه کې راوستي دي.
د پاکستان حکومت بیا نیوکه کوي، چې د افغان طالبانو تر سیورې لاندې د دوی ضد وسله والو ډلو ته امن پناه ځایونه ورکړل شوي او له هماغه ځایه په دغه هېواد کې ترهګریز بریدونه پلانوي.

پاکستاني چارواکو په ځلونو په بېلابېلو نړۍوالو ناستو او خبري غونډو کې طالبانو ته ګوته نیولې چې د افغانستان خاوره اوس مهال د دوی پر ضد کارول کېږي.

پر کابل واکمنو بیا د پاکستان دغه ادعاوې هر ځل رد کړي او نیوکې یې کړي چې پاکستان د خپل بام واورې پر دوی ور اچوي.

د طالبانو ویاند لا پاکستان ته دا هم ویلي، چې پر دوی دې د نیوکو پر ځای خپلو کمزورو او امنیتي ناکامیو ته متوجه شي. افغان طالبان «ټي ټي پي» او نورې وسله والې ډلې د پاکستان داخلي مسله بولي.

د افغانستان په تړاو د ملګرو ملتونو وروستي امنیتي راپور کې هم په ډاګه شوې چې افغانستان اوس مهال د طالبانو تر سیورې لاندې د القاعده شبکې په ګډون د «ټي ټي پي» او نورو وسله والو ډلو لپاره په خوندي ځای بدل شوی او هلته یې پناه ځایونه هم ترلاسه کړي دي.

د معلوماتو له مخې دغه افغان کډوال د پنجاب په بهاولپور، رحیم یار خان، ننکانه، اوکاړه، مظفر ګړ او حافظ اباد کې د غیر قانوني کډوالو پر وړاندې د عملیاتو په مهال نیول شوي دي.

ویل کېږي چې د دغو افغان وګړو د قانوني چارو له ترسره کولو وروسته به همدا نن افغانستان ته ستانه کړل شي.

د پاکستان حکومت پرېکړه کړې، چې په دغه هېواد کې مېشت ناقانونه افغان کډوال او د ای سي سي کارت لرونکي چې شمېر یې تر اته سوه زره کسانو رسېږي له خپل هېواده وباسي.

طالبانو بیا له اسلام اباده غوښتي چې له افغان کډوالو سره په خپل چلند کې نرمښت راولي او په باعزته توګه دې یې خپل وطن ته په کراره ستانه کړي.

د بشري حقونو ځینو نړیوالو سازمانونو هم د پاکستان له لوري د افغان کډوالو ځورول کیدل او ایستل غندلي دي.

د بښنې نړیوال سازمان په دغه هېواد غږ کړی، چې په جبري توګه د افغان کډوالو د ایستل کیدو څخه دې ډډه وکړي، ځکه چې په خبره یې دغه چاره د ټولو نړیوالو بشري قوانینو خلاف عمل دی.

د ملګرو ملتونو د کډوالۍ کارت لرونکو تر څنګ په پاکستان کې د امریکا په ګډون د لوېدیځو هېوادونو لسګونه زره متحدین هم د پخواني جمهوري نظام تر نسکوریدو وروسته پاکستان ته کډه شوي دي.

دغه تازه تللي کډوال چې د طالبانو له لوري له جدي او مرګوني ګواښونو سره مخ دي هم د ایستل کیدو له دغه بهیره خوندي‌ نه دي پاتې.

په درېیمو هېوادونو کې د میشتیدنې په تمه دا ناست افغانان له اړونده سفارتونو او هېوادونو غواړي، چې د دوی قضیې دې په بېړنۍ توګه وڅېړي او ژر تر ژره دې یې له دغه هېواده اوباسي.

افغانستان انټرنشنل د پاکستان حکومت له لوري د افغان کډوالو د جبري ایستلو موضوع څاري او په دې برخه کې د سیمه ییزو او نړۍوالو سازمانونو غبرګونونه را اخلي.

عرب نیوز رسنۍ له پاکستانه د افغان کډوالو د جبري ایستلو پر بهیر راپور خپور کړی او په دې اړه یې د یو شمیر کارپوهانو نظرونه را اخیستي، چې هغوی ویلي،دا مهال د طالبانو حکومت د ستنېدونکو کډوالو د سمبالښت وړتیا نه لري.

پاکستان دا مهال د درې میلیونه افغان کډوالو کوربه ‌توب کوي، او ډېری یې هغه کسان دي چې له تیرو څو لسیزو جګړو له امله پاکستان ته کډه شوي او ځینې یې بیا پر افغانستان واک ته د طالبانو له رسیدو وروسته دغه هیواد ته کډوال شوي.

په دغه شمېر کې هغه افغانان هم شامل دي، چې په پاکستان کې زېږېدلي یا یې په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته افغانستان پرېښی دی. خو اوس دا ټول وګړي له جبري ایستلو سره مخ دي.

د کراچۍ او جېکب‌اباد د ساتنې مرکزونه او یو د «انتقال ‌نقطه» په نوم د بینظیراباد په سکرنډ کې جوړ شوی چې ټول ټال د ۱۵۰۰ کسانو ځای پر ځای کیدو ظرفیت لري.

د کراچۍ د جنوبي څنډې د پولیسو مرستیال سید اسد رضا ویلي، چې تر دې دمه ۲۴۲ افغانان دغو مرکزونو ته لېږدول شوي دي.

د‌ پاکستان د امنیتي ادارو د ګډو شمیرو له مخې، په کراچۍ کې ۱۶,۱۳۸ کسان د ACC کارت لرونکي پېژندل شوي، چې زیات یې په ختیځو او لوېدیځو سیمو کې ژوند کوي.