د پاکستان جیونیوز د سفارتي سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې سعودي عربستان د پاکستان په ګډون د ۱۴ هېوادونو پر وګړو د حج پر مهال د عمرې، سوداګریزو چارو او کورنیو سره د لیدلو په موخه پر ویزو لنډمهاله بندیز لګولی دی.
د دغه راپور له مخې سعودي عربستان د حج د مراسمو پر مهال د پاکستان، هند، بنګله دېش، مصر، اندونیزیا، عراق، نایجریا، اردن، الجزایر،سوډان، ایتوپیا، تونس او یمن په وکړو ته د ویزو د ورکړې لنډمهاله بندیز لګولی دی.
په راپور کې ویل شوي، چې دا بندیز به د راتلونکي جون په نیمايي کې پای ته ورسیږي.
سرچینو ویلي، چې د عمرې ویزه لرونکي کسان د اپریل میاشتې تر ۱۳ سعودي عربستان ته تلای شي.
د سعودي عربستان حکومت د لنډمهال لپاره د ویزو د نه ورکړې مسله په رسمي ډول د پاکستان له حکومت سره شریکه کړې ده.
د سرچینو د معلوماتو له مخې، د پاکستان هغه وګړې چې د عمرې په ویزه سعودي عربستان ته تللي، لا له وړاندې خبرداری ورکول شوی، چې د رواني اپریل میاشتې تر ۲۹مې نېټي خپل هېواد ته ستانه شي.
سعودي عربستان په داسې حال کې د پاکستان په ګډون د یو شمېر هېوادونو پر وګړو د ویزو بندیز لګولی دی، چې د پاکستان په ګډون د ځینو هېوادونو وګړې د حج د مراسمو پرمهال د غلا او فقر لپاره دغه هېواد ته ځي.
وړاندې د سعودي عربستان د پولیسو له لوري د غلا او فقر په تور د ځینو پاکستانيانو د نیولو راپورونه هم ورکول شوي.
د جیونیوز د خبر له مخې، په ملګرو ملتونو کې د پاکستان دایمي استازولۍ، په یوه غونډه کې له نړۍ وغوښتل چې له افغانستان څخه پاکستان ته د هغو «ناقانونه وسلو» د لېږد او قاچاق د مخنیوي لپاره کار وکړي چې له بهرنیو ځواکونو څخه پاتې شوي.
هغه وايي، دغه وسلې د ټي ټي پي او د بلوڅ بېلتونپاله غورځنګ په ګډون د دغه هېواد د حکومت مخالفو ډلو لاس ته لوېدلې دي.
د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې، په ملګرو ملتونو کې د پاکستان د دایمي استازي سلاکار عاطف رضا د دغه سازمان د امنیت شورا په غونډه کې چې په سریلانکا کې جوړه شوې وه، وویل: «ترهګرې ډلې د میلیاردونو ډالرو په ارزښت هغه ناقانونه وسلې په واک کې لري چې په افغانستان کې له بهرنیو ځواکونو پاتې دي.»
طالبانو تر دې مهاله په دې اړه څه ندي ویلي، خو تر دې وړاندې یې پاکستان ته په دغه هېواد کې له امریکایي ځواکونو او ناټو پاتې شویو وسلو لېږد او قاچاق رد کړی و.
خو په ملګرو ملتونو کې د پاکستان د دایمي ماموریت سلاکار وايي، دا وسلې د ټي ټي پي او د بلوڅ بیلتونپاله غورځنګ وسله وال د ملکي وګړو پر وړاندې په تاوتریخوالي کې کارول کېږي.
هغه د پاکستان له نړیوالو شریکانو وغوښتل چې «د پرېښودل شویو وسلو دا لویه زېرمه باید بیرته ترلاسه کړي. وسله والو ډلو ته د هغوی د لاسرسي مخه ونیسي او د غیرقانوني وسلو د تور بازار د بندولو لپاره اقدامات دې وکړي.»
عاطف رضا وايي: «موږ پوهیږو چې غیر دولتي فعالان د پرمختللو ناقانونه وسلو د تولید ظرفیت نه لري. له همدې امله په دې ناوړه کړنو کې د ځینو دولتي لوبغاړو د لاس لرلو په اړه پوښتنې راپورته کیږي.»
په همدې حال کې د «سروې اف لایټ ویپنز» په نوم یوې څېړنیزې موسسې په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د افغانستان له ختیځو ولایتونو څخه د پاکستان قبایلي سیمو ته د وسلو قاچاق دوام لري او ډېری وخت دا کار د افغان طالبانو د سیمه ییزو چارواکو په امر ترسره کېږي.
له بلې خوا د پاکستان د بهرنیو چارو د وزارت ویاند شفقت علي خان هم د روان کال په پیل کې په افغانستان کې د پرمختللو امریکايي وسلو شتون ته اشاره کړې وه چې د «تحریک طالبان پاکستان په ګډون د ترهګرو سازمانونو لهخوا په پاکستان کې د ترهګریزو بریدونو لپاره کارول کیږي.»
د پښتونخوا سر وزیر علي امین ګنډاپور یوې خبري غونډې ته ویلي، که د پاکستان مرکزي حکومت دغه ایالت ته د روانې اپرېل میاشتې تر وروستۍ نېټې ځانګړې شوې بودجه ورنه کړي، نو د پښتونخوا له ولسونو، امنیتي ادارو او پولیسو سره یو ځای به اسلام اباد ته لاریون پیل کړي.
ښاغلي ګنډاپور ویلي، له پښتونخوا سره د قبایلي سیمو د یو ځای کیدو پر مهال ژمنه شوې وه، چې په بودجه کې به د دغه ایالت برخه زیاته شي، خو سره له دې چې اوس د دغه ایالت د نفوس هم لوړ شوی، مرکزي حکومت د بودجې له ورکړې څخه انکار کوي.
هغه ټینګار وکړ، چې د اېن اېف سي ځانګړې شوې بودجه د پښتونخوا حق دی او که ورنه کړل شي، نو بیا مجبور دي، چې د مبارزې لپاره میدان ته راووځي. وزیر وویل: «موږ کمزوري نه یو، خپل حق به اخلو.»
دا لومړی ځل نه دی چې ګنډاپور د لاریون ګواښ کوي بلکې نوموړي تر دې مخکې هم څو څو ځله په اسلام اباد کې لاریونونه کړي.
وروستی ځل نوموړي د پخواني لومړي وزیر عمران خان د نیول کیدو پر ضد اسلام اباد ته لاریون کړی و، چې په کې د پاکستاني امنیتي ځواکونو او د تحریک انصاف ګوند د پلویانو ترمنځ تاوتریخوالی هم رامنځته شوی و.
د یاد تاوتریخوالي پر مهال د تحریک انصاف ګوند ځینې غړي وژل شوي او ټپیان شوي هم وو.
د سر وزیر په وینا، د پښتونخوا «۷۵ میلیارده پاکستانۍ روپۍ» د مرکزي حکومت د پرمختيايي پروګرام (AIP) سره پاتې دي او که دا پیسې دغه ایالت ته ورکړل شي، نو ګڼو خلکو ته به د کار موندلو زمینې برابر شي.
د ګنډاپور په خبره، له دې سره به پانګونې زیاتې شي او د ترهګرۍ په کچه کې به هم کموالی راشي.
سر وزیر دا هم وويل چې د کورمې ولسوالۍ د امنيت لپاره يې لپاره یې د امنیتي کمرو پر لګولو، د امنیتي پوستو پر جوړولو او نورو تدابیرو نږدې يو ميليارد روپۍ لګولي دي.
هغه د کورمې ولسوالۍ قومي شخړو ته په اشارې وويل: «موږ له مرکزي حکومت غوښتنه وکړه چې د ټپیانو د انتقال لپاره دې C130 الوتکه راوليږي، خو هېڅ چا راته غوږ ونه نیولو.»
علي امین ګنډاپور په دغه خبري ناسته کې په پښتونخوا کې د نا امنیو پر روان وضعیت هم څرګندونې کړي دي او په دې برخه کې یې د مرکزي حکومت پر پرېکنده اقداماتو ټینکار کړی.
د نوموړي په وینا: «زموږ خلکو د ناسم سياست له امله وسلو ته مخه کړه. د حل يوازينی لاره دا ده چې ولس سره اعتماد جوړ کړو. موږ دا کار کوو، پوليس ځواک مو پياوړی کړی، خو که له مرکزي حکومت سره رښتينې خبرې نه وشي، نتيجه به هېڅ وي.»
علي امين ګنډاپور په یاده خبري ناسته کې د افغان کډوالو د جبري ويستلو پرېکړه هم وغندله او زیاته یې کړه: «موږ په پښتونخوا کې کډوالو ته کمپونه جوړ کړي دي، هغوی هلته تر هغو پاتې کېدای شي، څو چې یې زړه وغواړي. له کمپونو هېڅوک په جبري توګه نه شي ویستلی. د افغان کډوالو په زروه ایستل انساني کار نه دی.»
نوموړي نیوکه کړې چې د ایالتي حکومت له مشرۍ سره سره یې اجازه لرله چې له عمران خان سره وګوري، خو ایله دوه میاشتې وروسته توانیدلی چې د تحریک انصاف ګوند له بنسټګر سره په زندان کې ملاقات وکړي.
هغه دا هم رد کړه، چې ګواکې دی د پوځ سره د خبرو لپاره ټاکل شوی. د هغه په خبره: «زه هېڅ رسمي پېغام نه لېږدوم. دا ملاقات شخصي و، ما پرې څه نه دي ويلي. دا چې نور خلک څنګه دعوه کوي چې زه د عمران خان له خوا کوم پيغام وړم راوړم خپل کار یې دی. عمران خان هېڅکله د خپلې شخصي ګټې لپاره معامله نه کوي، خو تېروتنې بايد سمی شي.»
د پاکستان پوځ رسنیز دفتر په یوې خبرپاڼه کې ادعا کړې، چې د بلوچستان ایالت د کیچ ولسوالۍ اړوند په بولید سیمه کې یې دوه وسلهوال د یو لړ ځانګړو عملیاتو په ترڅ کې وژلي دي.
پوځ ویلي، دغه عملیات یې د یو لړ استخباراتي معلوماتو پر بنسټ کړي، چې دوه وسلهوال یې له امنیتي ځواکونو سره تر مقاومت وروسته وژلي دي.
په خبرپانه کې راغلي چې وژل شوي وسلهوال په سیمه کې د قانون پلي کوونکو ادارو خلاف وسله والو فعالیتونو کې ښکېل وو.
د پاکستان پوځ وايي، په بلوچستان کې د سولې، ثبات او پرمختګ ته د خنډ کوونکو پر ضد خپلو پوځي عملیاتو ته دوام ورکوي.
که څه هم د پاکستان پوځ د دغو وژل شویو وسلهوالو هویت او ډله په خبرپاڼه کې نه ده په ډاګه کړې، خو په بلوچستان کې د بلوڅ بېلتون پالو وسله واله ډله فعاله ده.
یادې ډلې په دې وروستیو کې د پاکستاني پوځیانو یو شمېر موټریز کاروانونه هم په نښه کړي چې د روان زېږدیز کال له پیله یې تر ټولو لوی برید د جعفر اېکسپرېس پر رېل ګاډي ګڼل کېږي. بلوڅ ازادي غوښتونکو ادعاوې وکړې، چې د دغه برید پر مهال یې د پاکستان د امنیتي ادارو نږدې ۳۰۰ سرتېري او منسوبین تر برمته کیدو وروسته وژلي وو.
بلوچستان او پښتونخوا اوس مهال د نا امنیو له پلوه د پاکستان پوځ ته لوی سرخوږی ګڼل کېږي.
په دغو دواړو ایالتونو کې وسله والې ډلې هره ورځ د پاکستان د پوځي او ملکي ادارو پر ضد هره ورځ ورځ وسله وال بریدونه کوي.
د «ټي ټي پي» وسله واله ډله بیا په پښتونخوا کې فعاله ده او د دې ډلې فعالیتونه وروسته له هغې خورا چټک شول چې متحدین یې افغان طالبانو په کابل واک ترلاسه کړ.
د امنیتي چارو کارپوهان باور لري، چې پر کابل د طالبانو د واکمنۍ له کبله «ټي ټي پي» هم اوس سترګې کړې دي او د پښتونخوا ځینې سیمې یې ان په خپله ولکه کې راوستي دي.
د پاکستان حکومت بیا نیوکه کوي، چې د افغان طالبانو تر سیورې لاندې د دوی ضد وسله والو ډلو ته امن پناه ځایونه ورکړل شوي او له هماغه ځایه په دغه هېواد کې ترهګریز بریدونه پلانوي.
پاکستاني چارواکو په ځلونو په بېلابېلو نړۍوالو ناستو او خبري غونډو کې طالبانو ته ګوته نیولې چې د افغانستان خاوره اوس مهال د دوی پر ضد کارول کېږي.
پر کابل واکمنو بیا د پاکستان دغه ادعاوې هر ځل رد کړي او نیوکې یې کړي چې پاکستان د خپل بام واورې پر دوی ور اچوي.
د طالبانو ویاند لا پاکستان ته دا هم ویلي، چې پر دوی دې د نیوکو پر ځای خپلو کمزورو او امنیتي ناکامیو ته متوجه شي. افغان طالبان «ټي ټي پي» او نورې وسله والې ډلې د پاکستان داخلي مسله بولي.
د افغانستان په تړاو د ملګرو ملتونو وروستي امنیتي راپور کې هم په ډاګه شوې چې افغانستان اوس مهال د طالبانو تر سیورې لاندې د القاعده شبکې په ګډون د «ټي ټي پي» او نورو وسله والو ډلو لپاره په خوندي ځای بدل شوی او هلته یې پناه ځایونه هم ترلاسه کړي دي.
د پاکستان د کورنیو چارو وزارت خبریالانو ته په استول شویو معلومات کې ویلي، چې د پنجاب له ګڼو سیمو څخه نیول شوي ۱۲۶۰ افغان کډوال به نن د تورخم له لارې افغانستان ته ستانه کړي. د پاکستان حکومت د افغان کډوالو جبري ایستل بیا پیل کړي دي.
د معلوماتو له مخې دغه افغان کډوال د پنجاب په بهاولپور، رحیم یار خان، ننکانه، اوکاړه، مظفر ګړ او حافظ اباد کې د غیر قانوني کډوالو پر وړاندې د عملیاتو په مهال نیول شوي دي.
ویل کېږي چې د دغو افغان وګړو د قانوني چارو له ترسره کولو وروسته به همدا نن افغانستان ته ستانه کړل شي.
د پاکستان حکومت پرېکړه کړې، چې په دغه هېواد کې مېشت ناقانونه افغان کډوال او د ای سي سي کارت لرونکي چې شمېر یې تر اته سوه زره کسانو رسېږي له خپل هېواده وباسي.
طالبانو بیا له اسلام اباده غوښتي چې له افغان کډوالو سره په خپل چلند کې نرمښت راولي او په باعزته توګه دې یې خپل وطن ته په کراره ستانه کړي.
د بشري حقونو ځینو نړیوالو سازمانونو هم د پاکستان له لوري د افغان کډوالو ځورول کیدل او ایستل غندلي دي.
د بښنې نړیوال سازمان په دغه هېواد غږ کړی، چې په جبري توګه د افغان کډوالو د ایستل کیدو څخه دې ډډه وکړي، ځکه چې په خبره یې دغه چاره د ټولو نړیوالو بشري قوانینو خلاف عمل دی.
د ملګرو ملتونو د کډوالۍ کارت لرونکو تر څنګ په پاکستان کې د امریکا په ګډون د لوېدیځو هېوادونو لسګونه زره متحدین هم د پخواني جمهوري نظام تر نسکوریدو وروسته پاکستان ته کډه شوي دي.
دغه تازه تللي کډوال چې د طالبانو له لوري له جدي او مرګوني ګواښونو سره مخ دي هم د ایستل کیدو له دغه بهیره خوندي نه دي پاتې.
په درېیمو هېوادونو کې د میشتیدنې په تمه دا ناست افغانان له اړونده سفارتونو او هېوادونو غواړي، چې د دوی قضیې دې په بېړنۍ توګه وڅېړي او ژر تر ژره دې یې له دغه هېواده اوباسي.
د پاکستان حکومت یو ځل بیا د افغان کډوالو جبري ایستل پیل کړي، چې دا مهال د دغه هیواد په پنجاب، پښتونخوا، سند او بلوچستان ایالتونو کې د پولیسو او نورو امنیتي ادارو له لوري د افغانانو نیول او له دغه هیواد څخه د جبري ایستلو لړۍ چټکه شوې.
افغانستان انټرنشنل د پاکستان حکومت له لوري د افغان کډوالو د جبري ایستلو موضوع څاري او په دې برخه کې د سیمه ییزو او نړۍوالو سازمانونو غبرګونونه را اخلي.
عرب نیوز رسنۍ له پاکستانه د افغان کډوالو د جبري ایستلو پر بهیر راپور خپور کړی او په دې اړه یې د یو شمیر کارپوهانو نظرونه را اخیستي، چې هغوی ویلي،دا مهال د طالبانو حکومت د ستنېدونکو کډوالو د سمبالښت وړتیا نه لري.
پاکستان دا مهال د درې میلیونه افغان کډوالو کوربه توب کوي، او ډېری یې هغه کسان دي چې له تیرو څو لسیزو جګړو له امله پاکستان ته کډه شوي او ځینې یې بیا پر افغانستان واک ته د طالبانو له رسیدو وروسته دغه هیواد ته کډوال شوي.
په دغه شمېر کې هغه افغانان هم شامل دي، چې په پاکستان کې زېږېدلي یا یې په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته افغانستان پرېښی دی. خو اوس دا ټول وګړي له جبري ایستلو سره مخ دي.
د کراچۍ او جېکباباد د ساتنې مرکزونه او یو د «انتقال نقطه» په نوم د بینظیراباد په سکرنډ کې جوړ شوی چې ټول ټال د ۱۵۰۰ کسانو ځای پر ځای کیدو ظرفیت لري.
د کراچۍ د جنوبي څنډې د پولیسو مرستیال سید اسد رضا ویلي، چې تر دې دمه ۲۴۲ افغانان دغو مرکزونو ته لېږدول شوي دي.
د پاکستان د امنیتي ادارو د ګډو شمیرو له مخې، په کراچۍ کې ۱۶,۱۳۸ کسان د ACC کارت لرونکي پېژندل شوي، چې زیات یې په ختیځو او لوېدیځو سیمو کې ژوند کوي.