د ایران ولسمشر مرستیال له افغانستان سره د اړیکو پر پراختیا ټینګار وکړ

نوموړي د سې‌‌شنبې په ورځ (د وري ۱۹مه) په خپلې مرکه کې زیاته کړې، چې دا کړنې او حرکتونه د دغو نظامونو د ورکېدو لامل ګرځي او په وینا یې، ځکه دوی بل هېڅ څه نه‌لري چې خلکو ته یې ورکړي.

جلالي وايي، چې حکومتونه د خلکو پر اعتماد بنا دي او که د خلکو اعتماد نه وي، د هر هغه نظام بنسټ کمزوری وي او ان باد یې هم له منځه وړي.

د افغانستان د کورنیو چارو پخواني وزیر پر خلکو د طالبانو کنټرول ته په اشارې وايي، چې اجباري اطاعت خلک اړ کوي چې د ځان او د خپلو کورنیو د غړو د ساتلو لپاره هرڅه ته غاړه کېږدي.

د هغه په وینا، سانسور د یوې ټولنې لپاره زهر دی او پر خلکو دا ټول کنټرول نه‌شي کولای د بقا لامل وګرځي.

علي‌احمد جلالي وویل: «هغه کسان چې په یوه حکومت کې د حکومتولۍ صلاحیت ونه‌لري، په علمي، فني او ټکنالوژۍ مسایلو کې اهلیت نه‌لري، نو هغوی کوښښ کوي چې خپل عیبونه د سانسور له لارې پټ کړي او هر هغه څه چې د دوی زده دي د فرهنګ برخه یې وګرځوي.»

نوموړي د طالبانو له‌خوا په افغانستان کې پر مشاعرو د بندیز په تړاو د پوښتنې په ځواب کې زیاتوي، استبدادي نظامونه د دې لپاره چې پر خلکو حکومت وکړي او اقتدار یې وساتل شي، ورځ تر بلې محدودیتونه ډېروي او په وینا یې خلک په قفس کې اچوي.

علي‌احمد جلالي دا څرګندونې وروسته له هغې کوي، چې نن سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې د طالبانو اطلاعاتو او فرهنګ وزارت په شفاهي ډول ټولو ادارو ته امر کړی، چې تر امرثاني پورې د مشاعرو جوړول وځنډوي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ټیمي بروس وویل، چې دا پرېکړه یې ځکه کړې چې د امریکا له مرستو یوولس میلیونه ډالر د طالبانو جېبونو ته تللي دي.

نوموړې ویلي، چې د یمن لپاره یې هم مرستې بندې کړې دي.

بروس زیاته کړه: “ترهګرو، لکه حوثیان په یمن کې او طالبان په افغانستان کې له دغو مرستو ګټه اخیسته”.

د یادونې وړ ده، چې سپینې ماڼۍ ته د امریکا د نوي ولسمشر په ورتګ سره د نوي حکومت چارواکو افغانستان سره په کېدونکو مرستو ګڼې نیوکې کړې دي او دا مرستې یې له طالبانو سره د مرستې په معنا ګڼلې دي.

د خېبر پښتونخوا د کورنيو او قبایلي چارو وزارت د سې شنبې په ورځ په يوه خبرپاڼه کې ویلي، چې ۵۰۲ کډوال یې له راولپڼډۍ، ۳۷۲ تنه یې له خوشاب، ۲۱۸ تنه یې له اټک ، ۱۵۰ تنه له سیالکوټ، ۷۵ تنه له چکوال، ۴۸ تنه له منډيي بهاوالدین، ۱۹ تنه له شیخوپورې، ۱۷ تنه د پېښور له مرکزي زندان او نورو سیمو څخه اېستلي دي.

د پاکستاني چارواکو په وینا، دا اقدام د غیر قانوني بهرنیانو د اېستلو په تړاو د فدرالي حکومت له پرېکړې سره سم کړی.

پاکستاني چارواکو زياته کړې، چې په دغه هېواد کې د غير قانوني کډوالو د نیولو او ایستلو لړۍ لا هم دوام لري.

چارواکو یو ځل بیا له کډوالو غوښتي، چې په خپله خوښه له دغه هېواده ووځي، که نه په جبري توګه به ونیول شي او وبه ایستل شي.

د دوشنبې په ورځ هم پاکستاني چارواکو خبر ورکړی، چې دوی له ۵ زرو زیات کډوال شړلي دي.

له تېرو څو میاشتو راهیسې په پاکستان کې د پولیسو له لوري د افغان کډوالو پر وړاندې سخت اقدامات ترسره شوي دي.

د دوی په کورونو چاپې اچول کېږي او کور په کور د افغانانو تالاشۍ روانې دي.

ملګرو ملتونو او نورو نړیوالو سازمانونو د پاکستان دغه اقدام په سختو ټکو غندلی او دا یې انساني ناورین بللی دی.

د طالبانو پوهنې وزارت د سې شنبې په ورځ په یوه خبرپاڼه کې له خلکو او سوداګرو غوښتي، چې د ښوونيزو ادارو او مرکزونو په ترمیم او جوړولو کې له دوی سره لا همکاري وکړي.

د طالبانو د پوهنې وزارت د ملکیتونو د ساتنې او مراقبت مشر سمیع الحق حماس وايي، چې دغه ترمیم شوي ښوونيزې ادارې او مرکزونه په ټول افغانستان کې دي.

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو را وروسته دې ډلې تر ډېره د ښوونځيو پر ځای د مدرسو جوړولو ته مخه کړې او پرله پسې يې هڅه کړې، چې د مدرسو نصاب او سیسټم په ټوله ښوونيزه برخه کې عملي کړي.

د ځایي ادارې د معلوماتو له مخې، شاوخوا ۱،۰۱۷افغانې کورنۍ دا مهال په «غیر قانوني» ډول په لنډي کوتل کې مېشتې دي.

د لنډي کوتل مرستیال کمېشنر عدنان ممتاز ویلي هغه افغانان چې د افغان تابعیت کارډ (ACC) لري یا هیڅ قانوني اسناد نه لري، باید د تورخم له لارې افغانستان ته ستانه شي او که دا کار ونه کړي پرضد به یې قانوني ګامونه واخېستل شي.

نوموړي زیاته کړې چې تر دې دمه یوازې دوې کورنۍ، یوه له لنډي کوتل او بله له باړې نه، په خپله خوښه له ټاکل شوې نېټې (۳۱ مارچ ۲۰۲۵) وروسته بېرته افغانستان ته تللې دي.

د نېشن ورځپاڼې د رپوټ له مخې، د « ناقانونه افغان کډوالو» د ایستلو لړۍ د تورخم له لارې روانه ده او تر اوسه ۳،۰۵۳ افغانان بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي دي.

یوه پاکستاني سرحدي امنیتي چارواکي ویلي، هغه موټر چې د افغانانو د کورنیو سامانونه یې وړل او د لنډمهاله داخلې سندونه یې نه درلودل، تورخم ته نه‌دي پرېښودل شوي. ددوی توکي په لاس‌ګاډو کې د تورخم له پورې خوا نه بلې خوا ته لېږدول شوي دي.

افغان کډوال پر پاکستاني امنیتي ادارو تور لګوي، چې د کور توکي نه ورپریږدي چې افغانستان ته یې له ځان سره ولیږدوي.