پاکستان د هند تر ولکې لاندې کشمیر کې پروني برید اندېښمن کړی دی

د امریکا د ملي امنیت سلاکار له «جسټ ده نیوز» سره په مرکه کې ویلي، چې د ټرمپ ادارې تر اوسه پورې د ترهګرو ډلو ۷۴ پېژندل شوي مشران وژلي دي.

یاد امریکايي چارواکي د دغو ترهګرو ډلو د مشرانو د هویت او دا چې له کومه ځای یې په نښه کړي جزیات نه دي ورکړي.

واشنګټن پوسټ څه موده وړاندې راپور ورکړی و، چې افغانستان مایک والټز ته ډېر اهمیت لري.

د راپور له مخې، مایک والټرز ویلي چې پر امریکا د بل برید انتظار نه شي کولی.

والټرز په وار وار په مرکو، ټلویزیوني بحثونو او لیکنو کې خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې ترهګر هڅه کوي چې بیا منظم شي، او پر امریکا د سپټمبر د یوولسمې د بریدونو په څېر نور بریدونه وکړي.

ښاغلي والټز په خپله ټلویزیوني مرکه کې زیاته کړه، چې د ټرمپ ادارې تر اوسه پورې ۴۵هغه امریکايي وګړي، چې د نړۍ د بېلابېلو هېوادونو او رژیمونو له خوا زنداني شوي وو، بېرته امریکا ته ستانه کړي دي.

د یادولو وړ ده، چې د ټرمپ ادارې په دې وروستیو کې دوه امریکايي وګړي د طالبانو له زندانونو خوشې کړل.

د اسراییل په هوایي بریدونو کې چې د سې شنبې په ورځ ترسره شول، په خان یونس کې د یوې کورنۍ اوه غړي چې په یوه کورکې یې پناه اخیستې وه هم ووژل شول.

د دوو نجونو په شمول درې ملکي وګړي هغه وخت ووژل شول، چې اسراییلي جنګي الوتکو د نصیرات کډوالو په کمپ کې د خلکو یوه ډله په نښه کړه.

د ملګرو ملتونو د فلسطیني کډوالو ادارې (UNRWA) لوی کمېشنر فیلیپ لازاریني خبرداری ورکړ، چې له دوه مېلیونو زیات خلک چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي، په ډله‌ییز ډول سزا ویني.

هغه پر اېکس وویل: «غزه د نا امیدۍ په ځمکه بدله شوې ده.»

نږدې ۳،۰۰۰لارۍ چې د UNRWA مرستې او بشري توکي پکې دي، لا هم د غزې له پولو بهر بندې پاتې دي او د ننه خواړه او درمل په چټکۍ سره ختمېږي.

لازاریني خبرداری ورکړ: "لوږه په چټکۍ خپرېږي. بشري مرستې د معاملې په توګه کارول کېږي."

د فلسطین لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړې راپور ورکوونکې فرانسیسکا البانیز بیا خبرداری ورکړی، چې د بشري مرستو بندول یو جنګي جرم دی. "دا عمل به د غزې د فلسطینیانو د نفوس د لمنځه وړلو لپاره د ژوند شرایط نور هم خراب کړي."

حماس ویلي، په پناه ځایونو، روغتونونو او استوګنځیو باندې ورځني بریدونه د اسراییلي مشرتابه له خوا "قصدي جرم" دی.

هغه هم د دې وضعیت پړه د نړۍوالې ټولنې په "سیاسي، اخلاقي او بشري ناکامۍ" واچوله او په ملګرو ملتونو او نورو ادارو یې غږ وکړ، چې پر اسراییل فشار راوړي څو پر بشري مرستو بندیز لرې کړي.

په دغه سیمه کې جګړه هغه مهال پیل شوه، چې د حماس په مشرۍ وسله والو د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر په ۷مه د اسراییل پر سوېلي سیمو برید وکړ، چې پکې شاوخوا ۱۲۰۰ کسان ووژل شول او ۲۰۰ کسان یې یرغمل کړل.

ډېری یرغمل شوي کسان د اوربند یا نورو تړونونو له مخې خوشې شوي دي.

د غزې د روغتیا وزارت په وینا، د اسراییل بریدونو بیا له هغه وخت راهیسې تر ۵۱ زره او ۲۶۶ ډېر فلسطینیان وژلي او ۱۱۶ زره او ۹۹۱ نور یې ټپیان کړي، چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

د مودي الوتکه د سعودي د هوايي ځواکونو جنګي الوتکو بدرګه کړه. له رسېدو سره سم، مودي ته د توپ ۲۱ډزې وشوې او د سعودي مېشتو هندیانو له خوا یې تود هرکلی وشو.

له سفر وړاندې مودي وویل چې هند له سعودي عربستان سره خپلې تاریخي اړیکې ډېرې ارزښتناکې بولي او دا اړیکې په تېرو لسو کلونو کې پیاوړې شوې دي. هغه زیاته کړه چې د ستراتیژیک مشارکت شورا په دویمه ناسته کې به برخه اخلي او له هندۍ ټولنې سره به هم وګوري.

د هند د بهرنیو چارو منشي ویکرم مسري وویل چې تمه ده دواړه هېوادونه به د دفاعي همکاریو پراخولو تر څنګ، اقتصادي ملګرتیا هم پیاوړې کړي، چې اوس مهال شاوخوا ۴۳ میلیارده ډالرو ته رسېږي.

په سعودي عربستان کې د هندۍ ټولنې غړو د مودي تود هرکلی کړی. یوې مېرمنې وویل: « موږ ډېر خوشاله شوو چې مودي مو ولید، زما زړه ډک شو او سترګو کې مې اوښکې راغلې، زه ډېره ډېره خوشاله یم».

یو سعودي سندرغاړي هاشم عباس د مودي لپاره د اې وطن ترانه وویله. مودي د دودیزو نڅاګرو ننداره هم وکړه او دوی یې لا وهڅول.

جدې ته د هغه سفر په جمو کشمیر کې له یوه ترهګریز برید سره مل دی. مودي دغه برید وغنده او ویې ویل، چې عاملان به یې ونه بښل شي.

نوموړي له سعودي عربستان سره د اړیکو په اړه وویل، چې دا سفر به د هند او سعودي عربستان ترمنځ دوستي نوره هم پیاوړې کړي. هغه پر خپل اېکس ولیکل، « تمه ده چې نن او سبا به په مختلفو پروګرامونو کې ګډون وکړم».

د هندوستان ټایمز د رپوټ له مخې، سعودي عرب کې تر ۲.۷ میلیونه زیات هندیان اوسیږي، چې د دغه هېواد تر ټولو لویه بهرنۍ ټولنه جوړوي او د دواړو هېوادونو تر منځ د ولسي اړیکو پیاوړتیا کې مهم رول لري.

د اسراییل پوځ د سې شنبې په ورځ اعلان وکړ چې دوی حسین عطاوي وژلی، چې د جماعة اسلامیه یو مهم غړی و او له حماس ډلې سره یې اړیکې لرلې.

داسراییل ددفاع وزارت په وینا، عطاوي د لبنان له خاورې څخه د اسراییلي خاوری پر لور د «ترهګریزو» فعالیتونو په پلانولو او پرمختګ کې دخیل و او پر شمالي پوله یې اسراییلي سرتېري په نښه کول.

د جماعة اسلامیه اعلامیه وايي، عطاوي د دې ډلې د وسله‌والې څانګې فجر ځواک یو مهم قوماندان و، چې له کوره دفتر ته د تګ پرمهال په نښه شوی.

« فجر ځواک» د تېرو کلونو اوږدې جګړې پر مهال له جنوبي لبنان څخه پر اسراییل توغندي توغولي وو او د دې جګړې پر مهال اسراییلي هوایي بریدونو د یادې ډلې یو شمېر غړي وژلي دي.

له اوربند وروسته هم اسراییل په لبنان کې بریدونه جاري ساتلي، چې ډېری یې د حزب‌الله جنګیالیو یا د هغوی د وسلو پر زېرمو ترسره کېږي. همداراز اسراییلي پوځیان لا هم د جنوبي لبنان په پنځو غونډیو کې ځای پر ځای دي.

لبنان، حزب‌الله او جماعة اسلامیه دا بریدونه او د اسراییلي ځواکونو حضور د اوربند او د لبنان د حاکمیت پر ضد بولي.

اسراییل وایي چې دا جنګیالي او وسلې د دوی ولسي خلکو ته ګواښ دي.

هغه پخوا د امریکا په ولسي جرګه کې د بهرنیو چارو کمیټې جګپوړې سلاکاره او له افغانستان څخه د امریکا د وتلو په اړه د څېړنو د څارنې مسووله وه.

ماري کبیر سراج د ویرجینیا له پوهنتون څخه د حقوقو په برخه کې دوکتورا او په لاس انجلس کې د کلیفورنیا پوهنتون څخه په کارپوهنه کې د لسانس سندونه لري.

نوموړې همدا راز په فارسي او جرمني ژبو روانې خبرې کوي.

اغلې بیشوپینګ له دې مخکې د امریکا د ولسي جرګې د بهرنیو چارو په کمیټه کې حقوقي سلاکاره او د فرعي کمیټې د کارکونکو د مشرې په توګه دنده ترسره کوله، چې ورته مهال د جنوبي او مرکزي اسیا په اړه یې د فرعي کمیټې مشري هم کړې ده.

په دې موقف کې هغه د دې سیمې په اړوندو چارو کې د اصلي کمیټې د سلاکارې او د فرعي کمیټې مشره وه.

د امریکا په ولسي جرګه کې له دندې مخکې، هغه د بهرنیو چارو وزارت د حقوقي مشاور په دفتر کې د حقوقي مشاورې په توګه کار کړی او همدارنګه یې د قاضي کینیټ ای اردن د قضایي مرستیالې په توګه دنده ترسره کړې.

ماری کبیر سیراج په نیویارک کې د «ګیبسن، ډان او کراچر» او «ویل، ګوتشال او مینګز» حقوقي شرکتونو کې هم د حقوقي وکیلې په توګه کار کړی دی.

ویل کېږي چې د ماري بیشوپینګ مور او پلار هغه مهال افغانستان پریښود کله چې شوروي ټلوالې پر دغه هېواد یرغل وکړ.

د رسمي ژوندلیک له مخې یې، هغه د پاچا امان الله خان او مېرمن ثریا طرزي د لور له اولادې څخه ده.

ماري بیشوپینګ په متحده ایالاتو کې زیږیدلی او افغانستان یې نه دی لیدلی.

تر دې وړاندې د افغان ښځو لپاره د امریکا د ځانګړې استازې دفتر مشري رینا امیري کوله. خو د هغه له استعفا وروسته د ډونلډ ټرمپ ادارې په دې څوکۍ څوک نه دي ګمارلي.

دغه دفتر او د افغانستان په چارو کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د سلاکار دفتر له دغه هېواده د امریکا له وتلو وروسته د جوبایډن په اداره کې تاسیس شول.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اوس د افغانستان موضوع د جنوبي او مرکزي اسیا څانګې ته سپارلې ده.