هندي استازي له حامد کرزي سره د سیمې د حالاتو په اړه خبرې وکړې

د ایران ایرنا خبرې اژانس د راپور له مخې، د ایراني چارواکو او طالبانو ترمنځ د افغان او ایراني بندیانو تبادله تېره ورځ د دغه هېواد د سیستان او بلوچستان ولایت په میلک بندر کې ترسره شوې ده.

د بندیانو دغه تبادله د ایران د عدلیې وزارت د استازي او سیمه ییزو ایراني چارواکو او طالبانو د عدلیې وزارت او زندانونو چارو مسوولینو په حضور کې تر سره شوې ده.

په راپور کې ویل شوي، چې ایران د تهران، اصفهان او ایرانشهر ولایتونو په زندانونو کې بندي ۱۱۹ تنه افغانان طالبانو ته سپارلي او طالبانو بیا دوه تنه ایراني بندیان د دغه هېواد چارواکو ته سپارلي دي.

طالبانو د ایران له خوا د ۱۹۹ افغان بندیانو د ورسپارلو په اړه تر اوسه څه نه دي ویلي.

شاوخوا لس ورځې وړاندې هم ایران ۱۹۹ تنه افغان بندیان چې د بېلابېلو جرمونو په تور په دغه هېواد کې نیول شوي وو، طالبانو ته وسپارل او طالبانو هم دوه ایراني بندیان طالبانو ته سپارلي وو.

د طالبانو او ایران د عدلي او قضايي چارواکو ترمنځ د ۱۵۰۰ افغان بندیانو د سپارلو هوکړې وروسته چې تېرکال ترسره شوي، دا د ایران او طالبانو ترمنځ د بندیانو د سپارلو درېیم پړاو دی چې ترسره کیږي.

د طالبانو د چاپېریال ساتنې ملي ادارې نن یکشنبې د غويي اوومه په اېکسپاڼه کې لیکلي، چې په دې لیدنه کې د اقلیمي بدلون او چاپېریالي موضوعاتو په تړاو هر اړخیزې خبرې شوې دي.

طالبانو د ریچارډ ټرېنچارد په حواله لیکلي چې د چاپېریال ساتنې ملي ادارې کارکوونکو د ظرفیت لوړونې او په ملي کچه د ټاکل شوې ونډې سند د چمتو کولو په برخه کې به خپلو همکاريو ته دوام ورکړي.

نوموړي په ګډ کار، همکارۍ او همغږۍ ټینګار کړی او هوکړه شوې، چې د چاپېریال ساتنې او اقلیمي بدلون سره د مبارزې په برخه کې د نړیوالو همکاریو را جلبولو لپاره کار کوي.

طالبانو د چاپېریال ساتنې ملي ادارې رییس مطیع الله خالص په حواله لیکلي:«کوښښ کوو چې له سفیرانو او د نړیوالو ارګانونو له استازو سره د خپلو لیدنو په لړ کې د اقلیمي بدلون موضوع مطرح کړو، څو په ملي او نړیوالو غونډو کې اقلیمي بدلون د سر ټکي او د بحث وړ موضوع وګرځي.»

نوموړي ټینګار کړی، چې چاپېریالي مسایل باید سیاسي نه شي، ځکه دا بشري موضوع ده او زیان یې یوازې ولسونو ته رسیږي.

مطیع الحق خالص غوښتنه کړې، چې د اقلیمي بدلون نړیوال کنفرانس کاپ ٣٠ په شمول په نورو نړیوالو غونډو کې د طالبانو حکومت استازو د ګډون زمینې په برابولو او کاپ ٣٠ کنفرانس ته د چمتووالي په برخه کې لازمه تخنیکي مرسته او همکاري وکړي.

دغه کلیسا په رالیګ کې د شاوخوا شل هغو افغان مسیحیانو ملاتړ کوي، چې د طالبانو په واکمني کې له افغانستان څخه تښتېدلي او په امریکا کې ورته قانوني حیثیت ورکول شوی و.

د یادې کلیسا یوې غړې جولي ټیسډیل چې د دغو مهاجرینو د ملاتړ په چارو کې مخکښ رول لري، وايي، «هغوی همیشه دلته په قانوني توګه او له ټولو قوانینو سره سم پاتې شوي دي».

نوموړې د امریکا له قانون جوړوونکو سره د اړیکو او عامه پوهاوي کمپاینونو د تنظیمولو په ګډون د یادو افغان مسیحیانو د حمایت لپاره بې کچې هڅې کوي.

ټیسډیل زیاته کړه: « موږ بې وسلې هڅه کوو چې د هغوی قانوني وضعیت وساتو، په داسې حال کې چې د قانوني لګښتونو د پوره کولو لپاره پیسې راټولوو».

دغه کډوال د امریکا د نوې ادارې د کډوالو سیاستونو په پایله کې د شړل کېدو له خطر سره مخ دي.

د کرېسچین نیوز د رپوټ له مخې، له دې وړاندې د بایدن ادارې افغان کډوالو ته د موقت حفاظت وضعیت (TPS) ورکړی و، خو په ۲۰۲۵ کال کې د کورني امنیت وزارت وښوده چې د ډیری افغانانو لپاره به دغه وضعیت نوی نه شي، چې د هغوی د اخراج لامل کېدای شي.

ټیسډیل وايي چې که دغه افغانان اخراج شي دوی به د خپل مسیحیت له امله شکنجه شي او وبه وژل شي.

د امریکا د شمالي کارولینا کلیساغړي اوس د امریکا له حکومت څخه غوښتنه کوي چې خپل دریځ بیا وڅیړي او افغان مسیحي مهاجرینو ته د هغوی د ژوند د خوندي کولو لپاره نور خونديتوبونه ورکړي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د ناستې پر مهال، متقي د افغانستان او هند ترمنځ د ډیپلوماتیکو او اقتصادي اړیکو د لا پراختیا غوښتنه وکړه او و یې ویل چې په افغانستان کې د پانګونې لپاره مناسب فرصتونه موجود دي.

هغه هندي پانګوالو ته بلنه ورکړې ده، چې د افغانستان له نویو اقتصادي فرصتونو ګټه واخلي.

متقي د دواړو هېوادونو ترمنځ د خلکو د تګ راتګ د اسانتیاوو پر رامنځته کولو ټینګار کړی او غوښتنه یې کړې چې هند دې د افغان سوداګرو، ناروغانو او محصلانو لپاره د ویزو د ورکړې بهیر بېرته عادي حالت ته راولي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت اعلامیه وايي، انند پرکاش ژمنه کړې چې هند به له افغانستان سره خپلې مرستې روانې وساتي.

نوموړي د ځینو زیربنایي پروژو د بیا پیل خبره کړې، چې له تېرو کلونو راهیسې ځنډېدلې وې او وايي،«نوی ډیلی غواړي په نورو پروژو کې هم پانګونه وکړي».

د انند پرکاش دغه سفر د هند او پاکستان ترمنځ د کشمیر پر وروستي برید له ترینګلو اړیکو سره هممهاله دی.

هند په دغه برید کې پاکستان میشتې وسله والې ډلې ښکیلې ګڼي او له اسلام اباد سره یې د اوبو تړون لغو کړی او د اتارې او واګې لارې، د سوداګرۍ پرمخ تړل شوې دي.

پاکستان وايي، چې دوی د هند د هر ډول احتمالي برید پر وړاندې چمتووالی لري.

د افغانستان د کرېکټ ملي لوبډلې غړي حضرت الله ځاځي د یکشنبې په ورځ پر خپلې فېسبوک پاڼې په یوه یادښت کې لیکلي چې ورور یې د نامعلومو وسله والو غلو له لورې په زوره موټر ته ورخېژول کېږي، خو چې کله مقاومت کوي نو د څو تنو غلو له خوا وهل کېږي.

هغه زیاتوي چې وسله وال د نورو عادي خلکو د موټرو له راڅرګندېدو وروسته صحنه پرېږدي او ورور یې عام خلک روغتون ته لېږدوي.

حضرت ځاځي لیکلي:« ښایي دا یوازې زما ورور نه وي چې له داسې یوې پېښې سره مخ کېږي. په ورځ کې په لسهاوو وسله وال غله په لارو کوڅو کې په موبایل ټلیفون، موټر سایکل، موټر یا په خپلو پیسو باندې د مرګ تر پولې وهل او یا هم وژل کېږي.»

نوموړي په کابل کې د طالبانو له امنیتي او له جرمونو سره د مبارزې ادارې له مسوولانو غوښتنه کړې، چې وضعیت ته پام وکړي او په ټوله کې د هېوادوالو امنیت خوندي کړي.

که څه طالبان په افغانستان کې امنیتي پېښې پټوي او داخلي رسنۍ د ولس غږ نشي پورته کولی خو په ټولنیزو رسنیو کې د پلازمېنې کابل په کډون په ګڼو ښارونو کې شکایتونه خپریږي، چې جینايي پېښې زیاتې شوې دي او خلک په ډاډه زړه نه شي ګرځېدلی.