د بودجې د کسر له امله؛ ملا هبت الله په ارګ کې ۲۲۲ بستونه تنقیص کړل

د هلمند د طالبانو امنیه قوماندانۍ څخه سرچينو د سې شنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ویلي، چې طالب امنیه قوماندان امین الله زبیر په شخصي غوښتنه د تېر جمهوري حکومت نظامیانو یو لیست برابر کړی او غواړي د تنقیص په پروسه کې يې شامل کړي.

د سرچینو په خبره، د هلمند په امنیه قوماندانۍ کې د تېر حکومت نژدې سل نظامیان په بیلابیلو برخو کې کار کوي.

د تنقیص په دې لیست کې د شاملو شویو کسانو له جملې یوه کس د نوم نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل ته وویل: «ما په تير جمهوري حکومت کې هم د امنیه قوماندانۍ په بیلابیلو برخو کې دندې تر سره کړي او اوس مې هم وطن ته د خدمت په موخه په اخلاص خپل کار مخ ته وړی. اوس طالب چارواکي غواړي ما او ملګري مې په دې نوم منفک کړي.»

د نوموړي په وینا، طالبان د تېر جمهوري نظام پر کارکوونکو زيات باور نه کوي او خپل خاص بستونه یې خپلو جنګيالو ته ورکړي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت یو چارواکي په کندهار کې يوې نظامي غونډي ته هم په وینا کې ویلي، چې د هبت الله د امر له مخې په خپلو لیکو کې اصلاحات راولي.

افغانستان انټرنشنل د کندهار د غونډې د همدې چارواکي غږیزه وینا تر لاسه کړې او په يوه برخه کې يې زياته کړې: « په خپلو لیکو کې تصفیه وکړئ، کوم بد خلک چې دي، منفور او نامطلوب څخه هدف د تېر نظام خلک دي، دا منفک کړئ او لرې یې کړئ او بل هغه کسان چې تر فتحې وروسته زموږ سره یو ځای شوي، د شهیدانو د کورنۍ غړي او یا زموږ همکاران وو، هغوی فعلا احتیاط فعال لیست کې ونیسي.»

د سرچينو په خبره، طالبانو له خپلو نظامي ادارو څخه د تير جمهوري حکومت هغه کسان له دندو څخه نه لرې کوي، چې دوی ډېره اړتیا ورته لري او د هغو بستونو لپاره په خپلو لیکو کې وړ کسان نه لري.

‏د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد څو ورځې مخکي د ملکي او پوځي ادارو د تنقیص خبرې پخلی کړی او ویلي يې و، چې په ادارو کې تنقیص او تزیید یوه طبیعي خبره ده.

په دې وروستیو کې په ټولنیزو رسنیو کې د طالبانو اړوند وسله والو غږونه لاس په لاس کېږي چې په یو شمېر ولایتونو کې د تنقیص په دغه بهیر کې له دندو ایستل شوي، ډېر ناراضه دي او نیوکه کوي چې «قرباني» هم ساتونکي ورکوي او بېرته له دندو هم ساتونکي زیات تنقیص کېږي.

د طالبانو مشر ملا هبت الله په داسې حال کې دا پرېکړه کوي، چې له افغانستان سره د امریکا مرستې درول شوې دي او وخت ناوخته دولتي کارکوونکي د معاشونو د ځنډ او خنډ په اړه شکایتونه کوي.

د غور ولایت د تیورې ولسوالۍ څخه سرچینو افغانستان انټرنشنل ته هغه ویډيو هم لېږلې، چې یوه ډله خلک له نجلۍ څخه د اور شنډولو هڅه کوي او غواړي نجلۍ له مرګه وژغوري.

سرچينو ویلي د حاجي محمد رحماني په نوم ځایي طالب وسله وال په زور د نجلۍ کور ته ورغلی، د هغه پلار او ورور یې بندیان کړي او غوښتل يې، چې نجلۍ په زور له ځان سره بوځي.

سرچینو زياته کړې: «د حاجي محمد رحماني په نوم طالب وسله وال د نجلۍ د پلار او ورور لاسونه تړلي او په جومات کې بندیان کړي وو او غوښتل يې نجلۍ له همدې کلي څخه په زور بوځي.»

ځايي خلک وروسته له هغه د نجلۍ په ملاتړ د هغې کور ته ورغلي، چې هغې خپل ځان ته اور اچولی او مړه شوې.

دا پېښه داسې مهال ده، چې د طالبانو امربالمعروف ریاست نژدې هره ورځ د جبري نکاح د مخنيوي خبر ورکوي او دا مخنیوی د خپلو لاسته راوړنو یوه برخه ګڼي.

دغې ادارې تر اوسه د خپلو طالب پلویانو له لوري د جبري واده شمېرې نه دي په ډاګه کړې او نه يې هم تر اوسه د دې پېښې په اړه څه ویلي دي.

د ایرانۍ ورځپاڼې ایراف د خپرې شوې مقالې له مخې؛ حقاني د جلاوطنه مخالفینو د وړتیا په کارولو او د ولسواکۍ پر بنسټ شعارونو په راپورته کولو سره هڅه کوي، چې خپل کندهاری سیال شاته وغورځوي او د افغانستان دننه او بهر پراخ مشروعیت ترلاسه کړي.
طالبانو ته نږدې سیاسي شخصیت جعفر مهدوي په دې وروستیو کې استانبول ته د دغې ډلې د ځینو سیاسي مخالفینو سره د لیدو لپاره تللی دی.
راپورونه ښیي، چې د دغه سفر موخه د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني پیغام لېږل وو.
ښاغلي مهدوي تر دې وړاندې خپله هم ویلي و، چې هغه یو مهم پیغام له ځان سره وړی دی.
داسې انګېرنې شته، چې حقاني هڅه کوي د طالبانو د سیاسي مخالفینو پام ځانته را واړوي؛ ترڅو د طالبانو د مشرتابه سره په سیالۍ کې خپل دریځ پیاوړی کړي.

له واکه د هبت الله د لرې کولو لپاره د حقاني اوسپنیز وار

سراج الدین حقاني د هبت الله اخوندزاده یو له سرسختو سیالانو څخه دی.
که څه هم واک ته د طالبانو د رسېدو په لومړیو میاشتو کې د عبدالغني برادر او یعقوب مجاهد نومونه د طالبانو د مشر د سیالانو او ناراضه کسانو په نوملړ کې راغلي وو؛ خو اوس داسې ښکاري، چې سراج الدین حقاني د طالبانو د مشر یو له سختو سیالانو څخه دی.
د مقالې له مخې، سراج الدین حقاني تر هغه چې واک ترلاسه نه کړي او خپلې موخې ته ونه رسېږي، د دې اراده نلري چې د واک لپاره له خپلې مبارزې لاس واخلي.
نوموړی دارنګه په ​​دې وروستیو کې له درې میاشتني غیبت وروسته خپل دفتر ته راستون شو.
په دغه موده کې د نوموړي د استعفا خبرونه هم ښکته پورته کېدل.
په دغې موده کې نوموړي د ځینو طالب چارواکو سره هم ناستې لرلې او په دې لړ کې د دغې ډلې د کډوالو چارو سرپرست وزیر سره « هغه کس چې د طالبانو د مشر د تګلارو پټ نیوکه کوونکی ګڼل کېږي او ویل کېږي چې له حقاني شبکې سره نږدې اړیکې لري» یې هم لیدلي و.
خو اوس داسې برېښي، چې له اوږدې غیر حاضرۍ وروسته سراج الدین حقاني اوسپنیز وار ته چمتو دی؛ ترڅو د واک مسله د خپل ځان په ګټه وتړي. تر دې حده چې هغه اوس د خپل دریځ او نفوذ د پیاوړتیا لپاره له طالبانو هاخوا ګام پورته کړی او خپله هیله یې په جلاوطنۍ کې د طالبانو مخالفینو پورې تړلې ده.

استانبول، د ژغورنې لپاره د تېښتې ځای

واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته؛ ترکیه د طالبانو مخالفو مشهورو سیاسي شخصیتونو لپاره د جلاوطنۍ ځای ګرځېدلی دی او همدارنګه د هغو خوځښتونو سرچینه ګرځېدلې، چې د دغې ډلې سره د مقابلې په موخه راڅرګند شوي دي.
که څه هم دغو غورځنګونو تر اوسه د طالبانو د حکومت په ننګولو کې کومه د پام وړ لاسته راوړنه نه لرله؛ خو په وروستیو میاشتو کې یې پام ځانته راړولی دی.
نو اوس حقاني هم هیله‌من دی، چې د دغه خلکو په ملاتړ سره د ځان لپاره د یوې اډې او کورني مشروعیت لپاره کار واخلي.
خو اوس پوښتنه دا ده، چې دغه ډله به د سراج الدین حقاني د نفوذ په پیاوړتیا کې څومره مرسته وکړي؟ ایا د دوی حضور به هرڅه د حقاني په ګټه کړي؟

خلک د واک ترلاسه کولو لپاره د حقاني یوه پلمه ده

له غیر حاضرۍ وروسته په خپلې لومړنۍ ناسته کې د طالبانو پر مشر د نیوکې پر ځای، سراج الدین حقاني پرېکړه وکړه، چې په خپلې وینا کې اصلي تمرکز په «خلکو» وکړي.
د کندهار سره د سیالۍ لپاره هغه تل هڅه کړې، چې د "خلکو" د نوم په اخیستلو سره خپل دریځ پیاوړی کړي.
هر کله چې ملاهبت الله د خلکو په وړاندې خپلې سختې تګلارې پلي کړې دي، نوموړی د یو جدي مخالف په توګه راڅرګند شوی دی.
هغه د بل هر طالب چارواکي پرتله تل هڅه کړې، چې د خلکو د ګټو لپاره د طالبانو سختې تګلارې وننګوي.
هغه په ​​دې پوهېږي، چې د واک په مبارزه کې یوازې وسله او پوځي ځواک کافي نه‌دی. حقاني د خلکو په منځ کې د یو اصلاح غوښتونکي او منځلاري انځور په جوړولو سره هڅه کوي، چې خپل نرم دریځ د خلکو په منځ کې پیاوړی کړي او دا هغه څه دي، چې هبت الله له پامه غورځولي دي.

دا کنفرانس، چې د «افغانستان: سیمه‌ییز اتصال، امنیت او پرمختګ» تر سرلیک لاندې ترسره شوی، د اذربایجان د دولتي امنیتي خدمت (SSS) له لوري تنظیم شوی و. د کنفرانس پرانیستونکې وینا د یادې ادارې رییس ډګر جنرال علي نقییف وکړه، چې دا یې د افغانستان په اړه د پخوانیو ناستو دوام وباله.

د اذربایجاني رسنیو د رپوټ له مخې، نقییف وویل: «د افغانستان لپاره د یو متمرکز دولت جوړښت، چې د نړیوالو قوانینو او اصولو پابند وي، باید زموږ ټولو ګډ هدف وي».

هغه زیاته کړه، چې دا کنفرانس به د دغه هدف په ترلاسه کولو کې مهم رول ولوبوي.

نقییف د افغانستان او اذربایجان ترمنځ د اوږدمهاله اړیکو یادونه وکړه او ویې ویل چې دواړه ملتونه ژور تاریخي او فرهنګي تړاوونه لري. . هغه زیاته کړه، « اذربایجان تل د افغانستان د سیاسي ثبات او امنیت د ټینګښت لپاره د نړیوالو هڅو ملاتړ کړی او هېڅکله یې له خپلو هڅو ډډه نه ده کړې».

هغه د نړۍ او سیمې د هېوادونو پر ګډ اقدام ټینګار وکړ او ویې ویل: « اوسنی حالت دا ایجابوي چې نړۍ باید د ترهګرۍ، مخدره موادو قاچاق او ناقانونه مهاجرت په وړاندې د افغانستان د مبارزې پراخ ملاتړ وکړي».

نوموړي وویل، د دې کنفرانس له مهمو موخو یوه دا وه چې د هغو تخریبي ډلو او ترهګرو پر ضد یو واحد دریځ رامنځته شي، چې غواړي د افغانستان وضعیت لا پسې کړکېچن کړي. هغه زیاته کړه، « موږ باید ډاډمن شو چې افغانستان په نړیوال نظام کې خپل ځای ونیسي او سوله پکې ټینګه شي».

په کنفرانس کې د نورو هېوادونو استازو هم خبرې وکړې او څرګنده یې کړه، چې دا ناسته به د افغانستان د سولې او امنیت په برخه کې د جدي اقداماتو لپاره نوي فرصتونه رامنځته کړي.

دا کنفرانس په داسې حال کې ترسره کېږي، چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان لا هم له سیاسي بې‌ثباتۍ، اقتصادي بحران او امنیتي ګواښونو سره لاس او ګرېوان دی او نړیوالې هڅې د یوه باثباته، ټولشموله او خپلواک دولت د جوړولو لپاره روانې دي.

طالبانو په دې وروستیو کې د منځنۍ اسیا هېوادونو ته مخه کړې، چې پر ځان د نړیوالې انزوا اغیزې کمې کړي.

د طالبانو د کابل امنیه قوماندانۍ کې سرچینې وايي چې یوه اونۍ کېږي کریم الله وفا خپله دنده پیل کړې ده.

د سرچینو په وینا، د منطقوي کنټرول مدیریت د امنیتي ګواښونو له منځه وړلو لپاره پر کورونو او جګپوړو ودانیو څار او کنټرول ساتي او د مېشتو کسانو د ثبت پروسه پرمخ وړي.

دا ګومارنه په داسې حال کې شوې، چې په وروستیو کې د بودجې د کسر له امله طالبانو په ټولو دولتي ادارو کې ۲۰ شلنه مامورین تنقیص کوي.

د طالبانو د بلخ والي محمد یوسف وفا زوی کریم الله وفا له دې وړاندې هم د کورنیو چارو وزارت په چوکاټ کې د کندهار ولایت د ځانګړې قطعې قوماندانۍ کې د کشف امریت امر و، خو شاوخوا دوه کاله وړاندې کریم الله وفا د طالبانو د مشر ملاهبت الله د فرمان پر اساس چې طالب مسوولین نه شي کولی د خپل امر لاندې ادارو کې خپل خپلوان وګوماري، له یادې دندې ګوښه شو.

د ۱۴۰۳ کال د سلواغې پر ۲۸ مه سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې ملاهبت الله ته نژدې کس او د بلخ والي یوسف وفا زوی کریم الله وفا اوس مهال په بلخ کې دی او په ځینو عایداتي ادارو کې مداخله کوي.

د طالبانو د ډېری چارواکو په اړه ویل کیږي چې په اړوندو ادارو، وزارتونو، ریاستونو او مدیریتونو کې د خپلو کورنیو غړي او نږدې ملګري ګوماري.

له دې وړاندې د افغانستان انټرنشنل - پښتو په یوه څېړنیز راپور کې په ډاګه شوې وه، چې د طالبانو یو شمېر وزیرانو د ملا هبت الله د فرمان خلاف په دولتي ادارو کې خپلوان او ملګري مقرر کړي دي.

د افغانستان انټرنشنل ـ پښتو موندنو ښودلې وه، چې د طالبانو کورنیو چارو وزیر، د کانونو او پټرولیم وزیر او د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د خپلې کورنۍ غړي په دولتي دندو ګومارلي دي. دغه راز ددې ډلې د قطر سفارت نوي مسوول سهیل شاهین زوی په هند کې د ډېپلوماټ په توګه معرفي شوی دی.

دا مقررۍ په داسې حال کې دي، چې ملا هبت الله اخواندزاده په یوه فرمان کې له طالبانو غوښتي وو، چې تر خپل واک لاندې ادارو کې خپلوان او انډيوالان د اړیکو په بنسټ ونه ګوماري.

د ملا هبت الله له دغه فرمان وروسته یو شمېر طالب وزیران په خپلو منځونو کې داسې پرېکړې ته ورسېدل چې دوی به د یو بل د کورنۍ غړي په خپلو وزارتونو کې ګوماري.

د ملا هبت الله د فرمانونو او حکمونو د تعقیب او نظارت ریاست څه موده وړاندې د طالبانو ټولو ملکي او نظامي ادارو ته لارښوونه کړې وه، چې د دې ډلې د مشر له فرمان څخه اطاعت وکړي، چې وايي، د خپلوي او انډيوالۍ پر بنسټ دې په ادارو کې څوک نه ګوماري.