هند د جنګي الوتکو لپاره د بېړني الوتنځي لیکه پرانیزي

د امریکا د ولسمشر مرستیال جې ډي وېنس او د بهرنیو چارو سرپرست وزیر مارکو روبیو له فاکس نیوز سره په جلا جلا مرکو کې ویلي، چې د روسیې او اوکراین ترمنځ جګړه لا هم روانه ده او د سولې څرک نه ښکاري.

جې ډي وېنس ټینګار کړی چې د سولې پرېکړه باید دواړه خواوې، یعنې روسیه او اوکراین، پخپله وکړي. هغه زیاته کړه: "جګړه به ژر پای ته ونه رسېږي. دا مهمه ده چې وپوهیږو، یوازې روسان او اوکراینیان کولی شي دا تصمیم ونیسي." وېنس پوښتنه وکړه: "ایا د څو کیلومتره خاورې لپاره باید زرګونه سرتېري قرباني شي؟"

بل‌خوا، مارکو روبیو خبرداری ورکړی چې که د سولې خبرې ژر پرمختګ ونه‌کړي، نو ټرمپ باید پرېکړه وکړي چې څومره وخت او انرژي دې موضوع ته ځانګړې کړي. هغه وویل: "دواړه خواوې یو څه نږدې شوي، خو لا هم ترمنځ یې واټن ډېر دی."

ډونالډ ټرمپ تر دې وړاندې ژمنه کړې وه چې د ولسمشرۍ د دویم پړاو له پیله به د روسیې او اوکراین ترمنځ سوله راولي، خو دا ژمنه د هغه د سلاکارانو له مخالفت سره مخ شوې او هغه وخت ناوخت د روسیې پلوي دریځونه ښودلي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر روبیو د ټرمپ د سلاکار مایک والټرز پر ځای په موقت ډول ګمارل شوی دی.

والټز د اوکرایني چارواکو نږدې متحد ګڼل کېده، خو د هغه له برطرفۍ وروسته لا روښانه نه ده چې دا بدلون به د ټرمپ ادارې او اوکراین اړیکو ته څه اغېز ورسوي.

نوموړې دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ د (غوايي ۱۱مه) یوې خبري غونډې ته وکړې.

هغې وویل چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دویمې دورې په لومړیو سلو ورځو کې، ۴۷ امریکایان له بېلابېلو هېوادونو څخه خوشې شوي او دا لړۍ لا هم دوام لري.

په روان میلادي کال کې څلور امریکایان د طالبانو له بنده خوشې شوي دي.

رایان کوربټ او ویلیام مکنټي د جنورۍ میاشت کې د ولسمشر جوبایډن د واک د وروستیو ساعتونو پر مهال له یو طالب بندي سره تبادله او خوشې شول.

جورج ګلزمن او فای ډي هال بیا د ټرمپ د اوسنۍ دورې پر مهال د طالبانو له بنده راخوشې شول.

دغه زندانیان کابل ته د زلمي خلیلزاد په مشرۍ د یوه لوړ پوړي امریکایي پلاوي له سفر سره هم مهاله خوشې شول.

خلیلزاد د طالبانو دغه اقدام د ټرمپ حکومت سره د «ښه نیت» او اړیکو د ښکاره کولو په معنا بللی و.

تر اوسه پورې له طالبانو سره د زنداني امریکایي وګړو کره شمېر معلوم نه دی. همدا راز د محمود شاه حبیبي په نوم یو افغاني توکمه امریکایي وګړی هم د طالبانو په زندان کې له ناڅرګند برخلیک سره مخ دی.

افغانستان انټرنشل موندلې وه، چې هغه په کندهار کې د ملا هبت‌الله په ځانګړي زندان کې ساتل کېږي.

دغې وسله والې ډلې د (غوایي ۱۲مه) په خبرپاڼه کې زیاته کړې، چې د پاکستان د‌ پوځ په ګډون یې د پوله ساتو ځواکونو او پولیسو «۱۱۵تنه افسران په بېلابېلو بریدونو کې وژلي دي.

همدا راز یې د «۱۸۹» نور د ټپي کیدو دعوه هم کړې ده.

د ټي ټي پي د معلوماتو له مخې تېره میاشت یې د «الخندق» په دغو عملیاتو کې د وسله والو بریدونو ترڅنګ لېزري بریدونه او هدفي وژنې هم ترسره کړي دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د دغو بریدونو ډېره برخه په شمالي او سوېلي وزیرستان کې ترسره شوي دي.

یادې وسله والې ډلې همدا راز ویلي، چې د بریدونو پر مهال د پاکستان پوځي وسایط، ودانیو، یوې ډرون الوتکې او یو شمېر نورې برخې هم تخریب کړي دي.

د‌ پاکستان پوځ او حکومت لا تر اوسه پورې د دغو ادعاوو په تړاو څه نه دي ویلي.

ټي ټي پي داسې مهال دغه ادعاوې کوي‌، چې د پښتونخوا په ګډون په بلوچستان کې هم نا امنۍ ورځ تر بلې پراخیدونکې دي.

همدا نن د جمعې ورځ د (غوایي ۱۲مه) د سویلي وزیرستان په واڼه سیمه کې زرګونه ځايي اوسیدونکو او بېلابېلو ګوندونو په پښتونخوا کې د امنیت د ټینګښت په تړاو لاریون کړی. لاریونوال نیوکه کوي، چې د‌ پاکستان پوځ په لوی لاس د دوی په سیمو کې د جګړې اور بل ساتلی او هره ورځ د دغه سیمې اوسیدونکي د تاوتریخوالي شاهدان دي.

پاکستان بیا پر کابل واکمنو طالبانو ته ګوته نېسي، چې ګوندې هغوی تر خپل واک لاندې خاوره کې د پاکستاني طالبانو په ګدون بلوڅ بېلتون پالو ته پناه ځایونه ورکړي او له هماغه ځایه په دغه هېواده کې ترهګریز بریدونه پلانوي.

طالبان نه یوازې د پاکستان دغه ادعاوې بې بنسټه ګڼي، بلکې ترې غواړي چې دوی ته د ګوته نیولو پر ځای دې پر خپلو ناکامیو فکر وکړي.

هم مهاله ملګرو ملتونو هم اندېښنه ښودلې، چې په افغانستان کې اوس د القاعده په ګډون بېلابېلو ترهګرو ډلو خوندي پناه ځایونه ترلاسه کړي او د پاکستاني طالبانو تحریک هم د سیمې په یوې خطرناکې وسله والې ډلې بدله شوې ده.

د الجزیرې د معلوماتو له مخې له دوو میاشتو ډیره ورځې وشوې، چې د اسراییل له‌خوا پر غزې ټولې لارې تړل شوې او هیڅ ډول بشري مرستو ته اجازه نه ورکول کیږي.

د غزې د روغتیا وزارت په وینا، د اسراییل او حماس د جګړې له پیله تر اوسه پورې په غزه کې لږترلږه ۵۲،۴۱۸ فلسطینیان وژل شوي او ۱۱۸،۰۹۱ ټپیان شوي دي.

د غزې حکومت د رسنیو دفتر د وژل شویو شمېر له ۶۱،۷۰۰ څخه زیات یاد کړی، او ویلي یې دي چې د کنډوالو لاندې زرګونه ورک شوي کسان مړه پاتې دي.

جي‌ډی ونس وویل: «که رښتیا ووایم، موږ تمه لرو چې پاکستان، هر څومره چې په دې موضوع کې مسوول وي، باید له هند سره همکاري وکړي ترڅو هغه ترهګر چې ځینې وخت د دوی په خاوره کې فعالیت کوي، له منځه یوسي.»

که څه هم ښاغلي ونس په ښکاره توګه پاکستان د پهلګام برید مسوول نه ګني، خو دا د یوه لوړپوړي امریکایي چارواکي لومړنۍ څرګندونې دي، چې په کې یې د هند د خاوري په اړه د پاکستان له اړخه د ترهګرۍ د امکان خبره کړې ده.

تېره اوونۍ په هندي کشمیر کې د وسله والو یوې ډلې ۲۵ تنه هندي سېلانیان ووژل او شل نور یې ټپیان کړل.

هند په سملاسي توګه پاکستان د دې برید مسوول وباله او د اوبو د تړون لغوه کیدو تر څنګ یې ورسره سفارتي اړیکې هم را کمې کړې.

پاکستان یې په غبرګون کې له اسلام اباده د هند سفارت پوځي اتشې وایستلې او د هند د الوتکو پر مخ یې خپل فضایي حریم هم وتاړه.

اوس مهال د دواړه هېوادونو ترمنځ کړکېچ مخ په زیاتیدوی دی او پاکستاني چارواکو خبرداری ورکړی چې هند پرې په نږدې راتلونکي کې د برید تابیا لري.