الجزیره: د غزې د جګړې له پیل راهیسې تر اوسه له ۲۰۰ څخه ډېر خبریالان وژل شوي

د دغې ډلې سترې محکمې د شنبې په ورځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د سرپل ولایت د محکمې د پرېکړې له مخې یو کس د «غلا» په تور په عام محضر کې په ۳۹ دُرو وهل شوی او په یو کال تنفیذي بند محکوم شوی دی.

طالبانو د یاد کس هویت نه‌دی افشا کړی، خو ویلي یې دي چې د سزا د نندارې لپاره، د یو شمېر دولتي ادارو د مسوولینو ترڅنګ، عام خلک هم ور بلل شوي وو.

یاده دې وي، چې افغانستان انترنشنل ـ پښتو موندني ښيي، چې طالبانو د ۲۰۲۵ کال په لومړیو څلورو میاشتو کې ۲۲۹ کسان د بېلابېلو جرمونو په تور په عام محضر کې په دُرو وهلي دي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې کانګرس ته یې د اوکراین د ایف ۱۶ جنګي جټ الوتکو د ملاتړ لپاره د ۳۱۰،۵ میلیون ډالرو قرارداد د تصویب خبر ورکړی دی.

ویل کېږي، چې په دې تړون کې د پیلوټانو روزنه، د پرزو چمتو کول، ځمکني تجهیزات، او د ساتنې خدمتونه شامل دي، چې ټول لګښتونه به یې اوکراین ورکوي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په وینا، دا تړون به د اوکراین وړتیا پیاوړې کړي، چې د اوسنیو او راتلونکو ګواښونو سره مبارزه وکړي او له متحده ایالاتو سره خپله پوځي همکاري ښه کړي.

ضمیرکابلوف د روسيې له ریانووستي رسنۍ سره په مرکه کې ویلي: «که امریکا د افغانستان د وضعیت، سیاسي حل لارو او بشري مرستو په اړه روسیې سره خبرې وکړي، نو مسکو ستونزه نه لري چې د واشنګټن سره دې برخه کې همکارۍ وکړي.»

بلخوا بیا د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي د جمعې په ورځ په یوې جلا مرکه کې ویلي، چې روسیه چمتو ده، چې د طالبانو سره د داعش پر ضد مبارزه کې همکاري وکړي.

‏ کابلوف زیاته کړې، چې روسیه او طالبان په بېلابېلو برخو کې پراخه همکاري لري او ټینګار یې کړی، چې مسکو په روسیه کې د طالبانو سفیر د رسمیت پېژندنې وړاندیز کړی دی.

نوموړی وايي چې اوس په دې اړه د طالبانو رسمي ځواب ته په تمه دي.

د هغه په وينا، د ترهګرو ډلو له نوملړه د طالبانو د نوم په لرې‌کېدو سره د دواړو لوریو ترمنځ د همکارۍ پر وړاندې خنډونه له منځه تللي دي.

د یادولو وړ ده، چې تر دې مهال د روسیې په ګډون هېڅ هېواد د طالبانو حکومت په رسمي ډول نه دی پیژندلی، خو مسکو تېره میاشت د دغه هېواد د ترهګرو ډلو له نوملړه څخه د طالبانو نوم ویوست.

نوموړي زیاته کړې: «دا رسنۍ د یو شمېر متعهدو خبریالانو په شخصي مالي‌ مرسته چلېږي. هېڅ بنسټ او فرد یې مالي ملاتړ نه کوي.»

دغه انلاین رسنۍ د مئ درېیمه (د رسنیو نړۍوالې ورځ) داسې مهال خپل فعالیت اعلانوي چې طالبانو په افغانستان کې پر رسنیو سخت بندیزونه او محدودیتونه لګولي دي.

په افغانستان کې رسنیز فعالیتونه سانسور شوي او جلاوطنه رسنۍ د بیان ازادۍ د بې پرې خبرونو وړاندې کولو یوازینۍ مرجع ګڼل کېږي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ د (غويي ۱۲مه) د ۲۰۲۶ مالي کال لپاره د خپلي ادارې وړانديز شوې بوديجه وړاندې کړه، چې غيري دفاعي فدرالي لګښتونو لپاره یې د ۱۶۳ میلیارد ډالرو کمولو غوښتنه کړې او په ورته وخت کې يې د دفاع او کورني امنیت بودیجه زياته کړې.

د سنا د تخصیصاتو کميټې مشرې سوزان کولینز په یو لیک کې د بوديجې او اداري چارو دفتر مشر رسل ووټ ته ویلي، چې دغه وړانديز له دفاعي پرته اختیاري لګښتونو کې ۲۲.۶ سلنه یعني ۱۶۳ میلیارده ډالره کمښت لري.

دا پلان د کورني امنیت وزارت لپاره نږدې ۶۵ سلنه د بوديجې د زياتوالي وړاندي کوي، چې د ټرمپ د ډله ييز اخراج اجنډا او دپولې د خوندي کولو هڅو ملاتړ لپاره ۱۷۵ میلیارد ډالره ځانګړي شي.

د دفاع وزارت به ۱.۰۱ تریلیونه ډالره ترلاسه کړي څو پوځ بیا پیاوړی او په هند ارام سمندر کې د چین د فعالیتونو مخه ونیسي او د امریکا دفاعي صنعتي بنسټ ته نوې انرژي ورکړي.

په وړاندیز کې د راتلونکي نسل د توغندیو دفاع، نوي جنګي الوتکو او د خدماتي غړو لپاره د معاشونو ۳.۸ سلنه زیاتوالی شامل دي.

د بودیجې او اداري چارو د دفتریوه چارواکي خبریالانو ته ویلي چې دا د ۲۰۱۷ راهیسې تر ټولو لږ غیر دفاعي لګښتونه دي.

د بودیجې وړاندیز دا هم کوي چې د امریکا د نړیوالې پراختیا ادارې (USAID) جوړښت دې د بهرنیو چارو وزارت تر ادارې لاندې راوستل شي، او بودیجه دې يې۲.۵ میلیارد ډالرو ته کمه شي.

دغه وړاندیز په ناسا کې هم ستر بدلونونه راولي، چې پکې بودیجه نږدې ۲۵ سلنه کمه شوې او ۱۸.۸ میلیاردو ډالرو ته راټیټه شوې ده.

همداراز له نړیوالو طبعي پېښواو کډوالو سره د مرستې بودیجه کې هم له ۳ میلیاردو ډالرو څخه زیات کمښت راغلی او دا پیسې به د یوه نوي بشرپاله حسابته واړول شي چې د ولسمشر له بهرني سیاست سره همغږې وي.