د پاکستان پوځ: شمالي وزيرستان کې امنيتي ځواکونو ۳۱ وسله وال وژلي

د افغانستان او پاکستان د ګډې سوداګرۍ او صنایعو خونې مرکزي مشر د شنبې په ورځ وویل، هند د افغانستان هغو لاریو ته اجازه نه ده ورکړې چې توکي لېږدوي او د واګه بندر څخه تېرېږي.

هغه زیاته کړه، چې پاکستان هم د ټرانزیټ تړون له مخې له هند څخه وارد شوي توکي بار وړونکو موټرو ته د تورخم او چمن سرحدي نقطو له لارې افغانستان ته د ننوتلو اجازه نه ده ورکړې.

د دې اوونۍ په پیل کې، پاکستان ۱۵۰ بندو پاتې شویو افغان لاریو ته چې هند ته توکي لېږدوي اجازه ورکړه، چې له پولې تېر شي.

دا اقدامات نږدې یوه اوونۍ وروسته له هغه وشو چې په هندي کشمیر پهلګام کې ترهګریزه پېښه رامنځته شوه او پاکستان د هند سره د هر ډول سوداګرۍ لپاره خپلې پولې وتړلې.

د افغانستان د سوداګرۍ خونې مرستیال مشر خان جان الکوزي د پاکستانۍ ورځپاڼې ډان سره په خبرو کې تایید کړه، چې پاکستان اجازه ورکړې خو هند لاریو ته اجازه نه ده ورکړې چې د واګه پولې څخه تېر شي.

خان جان الکوزي وویل:«ټولټال ۱۵۰ لارۍ پاکستان ته ننوتلې وې او ټاکل شوې وه چې واګې ته لاړې شي، خو د اپرېل له ۲۵مې وروسته بندې پاتې دي.»

الکوزي زیاته کړه: «دا لارۍ وچې میوې، تازه میوې او سبزیجات لیږدوي. لومړی، پاکستان دا موټرونه ودرول او اوس هند اجازه نه ورکوي.»

نوموړي وويل، چې پاکستان هغه افغان تجارتي موټرونه هم بند کړي دي چې له هند څخه وارد شوي توکي لېږدوي.

نوموړي زیاته کړه: «شاوخوا ۱۵۰۰ کانټینرونه له هند څخه د کراچۍ بندرونو ته رسېدلي دي. ځیني توکي بار شوي وو او کانټینرونه تورخم او چمن ته رسېدلي دي. پاکستان دا موټرونه درولي دي.»

په کابل کې یوه افغان چارواکي وویل، چې د پاکستان په څېر د هند د بهرنیو چارو وزارت په یوه لیک کې له سرحدي چارواکو غوښتي، چې هند ته د افغان لاریو د ننوتلو اسانتیاوې برابرې کړي.

همداراز د پاکستان حکومت هغو افغان کډوالو ته چې له ملګرو ملتونو سره ثبت دي، د روان زېږدیز کال د جون تر پایه وخت ورکړی، څو په خپله خوښه له دغه هېواده ووځي.

د دغه هېواد د کورنیو چارو وزارت خبرداری ورکړی، چې تر یادې نېټې وروسته به د پي او ار کارت لرونکو پر وړاندې جدي اقدامات پیل شي او پولیس به هغوی په زور بېرته افغانستان ته واستوي.

چارواکو ټینګار کړی، چې دا ځل د افغانانو د اېستلو لپاره ټاکل شوې نېټه نه بدلېږي.

د بشري حقونو او د کډوالو ملاتړ کوونکو سازمانونو له پاکستان څخه غوښتي چې د افغان کډوالو جبري اېستل ودروي، خو ښکاري چې اسلام‌اباد دا ځل دغو غوښتنو ته ډېر پام نه دی کړی.

پاکستان په داسې حال کې د افغان کډوالو اېستلو لړۍ چټکه کړې، چې په افغانستان کې بشري ناورین او فقر خپل اوج ته رسېدلی دی. د طالبانو له واکمنېدو راهیسې په هېواد کې لوږه زیاته شوې او د بې‌روزګارۍ کړکېچ هم ورځ تر بلې ژورېږي.

په پاکستان کې تر دوو میلیونو زیات افغان کډوال مېشت دي او باور دا دی چې که د بېرته ستنولو لړۍ همداسې دوام وکړي، نو د افغانستان روان ناورین به لا پسې پراخ شي.

د پاکستان اېکسپریس ټریبیون ورځپاڼې د راپور له مخې، د پاکستان د احصایې ادارې په حواله، د روان کال د اپرېل میاشتې په پرتله، د دغه هېواد بهرنۍ سوداګري د اندېښنې وړ کمه شوې ده.

په راپور کې ویل شوي، چې د مارچ میاشتې په پرتله، د اپرېل په میاشت کې د پاکستان بهرنۍ سوداګري ۳.۳۹ میلیارد ډالرو ته راښکته شوې، چې د سوداګرۍ په دې کمښت کې د مارچ میاشتې په پرتله ۵۵.۲ سلنه زیاتوالی راغلی دی.

په تېر اپرېل میاشت کې د پاکستان اقتصادي کسر د ۲۰۲۲ کال د اګسټ میاشتې وروسته د دغه هېواد د بهرنۍ سوداګرۍ تر ټولو لوړ کسر ګڼل کېږي.

د پاکستان اقتصادي کارپوهان وایي، د بهرنۍ سوداګرۍ خرابوالی د صادراتو د کمېدو او وارداتو د زیاتوالي له امله رامنځته شوی دی.

په راپور کې ویل شوي، چې د پاکستان صادراتو کچه په اپرېل میاشت کې په چټکۍ سره ۲.۱۴ میلیارد ډالره راکمه شوې، چې دا د مارچ میاشتې په پرتله ۱۹.۰۵ سلنه او د تېر کال په پرتله ۸.۹۳ سلنه کمښت ښيي.

خو په ورته مهال، په همدې میاشت کې د پاکستان واردات ۵.۵۳ میلیارد ډالرو ته لوړ شوي، چې د مارچ میاشتې په پرتله پکې ۱۴.۵۲ سلنه زیاتوالی راغلی دی.

د پاکستان د احصایې ادارې په وینا، د ۲۰۲۴ تر ۲۰۲۵ مالي کال د جولای څخه تر اپرېل لومړیو لسو میاشتو شمېرې ښيي، چې د پاکستان سوداګریز کسر ۲۱.۳۵ میلیارد ډالرو ته رسېدلی، چې د تېر مالي کال د ورته موده په پرتله دغه کسر ۸.۸۱ سلنه زیات ښودل کېږي.

د پښتونخوا د پولیسو په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د پولیسو او وسلوالو ترمنځ له سختې جګړې وروسته دوه وسلوال وژل شوي دي.

پولیس زیاتوي، چې له وسلوالو څخه یې نوې پرمختللې وسلې هم ترلاسه کړې دي.

تر دې دمه تحریک طالبان پاکستان د یادو بریدونو په اړه کوم غبرګون نه دی ښودلی.

همداراز، د پاکستان د پوځ رسنیز دفتر ویلي، چې تازه یې د پښتونخوا په باجوړ ولسوالۍ او شمالي وزیرستان کې په بېلابېلو استخباراتي عملیاتو کې پنځه وسلوال وژلي دي.

د راپور له مخې، په مومند ولسوالۍ کې بیا دوه نور وسلوال تر جګړې وروسته ژوندي نیول شوي دي.

شهباز شریف د جمعې په ورځ د ترکیې له سفیر سره په کتنه کې وویل، پاکستان تل د ترهګرۍ غندنه کړې او د پهلګام پېښې په اړه د هند ادعاوې بې‌اساسه دي. هغه زیاته کړه چې هند هڅه کوي دا پېښه له پاکستان سره وتړي، خو تر اوسه یې هېڅ ډول معتبر ثبوت نه دی وړاندې کړی.

بلخوا د هند لومړي وزیر نریندرا مودي خپلو تازه څرګندونو کې ویلي، چې د ترهګرو او د هغوی د ملاتړ کوونکو پر وړاندې به پرېکنده اقدام وکړي.

د پاکستان لومړي وزیر زیاته کړه، چې که هند غواړي د پېښې په اړه باوري، شفاف او بې‌طرفه نړۍوال تحقیقات وشي، نو اسلام‌اباد چمتو دی پوره همکاري وکړي. نوموړي زیاته کړه، که ترکیه پدې تحقیقاتو کې شاملېږي، پاکستان به یې تود هرکلی وکړي.

په دغې لیدنه کې د ترکیې سفیر ډاډ ورکړ چې هېواد یې د پاکستان له دریځه ملاتړ کوي او په اوسني کړکېچ کې د زغم او سولې اړتیا مهمه بولي. نوموړي زیاته کړه چې د سیمې ثبات او د سویلي اسیا امن ته باید لومړیتوب ورکړل شي. دا هغه غوښتنه ده چې امریکا هم له دواړو هېوادونو غوښتې ده.