د اصلاحاتو ژمنه؛ مېرڅ سبا د جرمني د نوي صدراعظم په توګه ټاکل کیږي

درېو جګپوړو چارواکو چې له موضوع سره بلد دي، رویټرز ته وویل، چې د هند دولتي او تر ټولو سترې برېښنايي کمپنۍ این‌اېچ‌پي‌سي لمیټډ د مې پر لومړۍ نېټه د سالال او بګلیهار بندونو د زېرمو د خټو پاکولو عملیات پیل کړي دي.

يو چارواکی وايي: « دا لومړی ځل دی چې دغه ډول عمليات ترسره کېږي، چې د برېښنا توليد اغیز زیاتوي او توربینونو ته د زيان رسېدو مخه نيسي».

دا عملیات، چې درې ورځې يې دوام وکړ، دا معنا لري چې د بندونو له خټو سره اوبه لنډمهالې لاندې سیند ته خوشې کېږي، چې د اوبو بهیر کې ناڅاپي بدلون راوستلی شي. سرچینې وايي، هند د دې کار په اړه پاکستان ته معلومات نه دي ورکړي.

د اندس اوبو تړون، چې د نړيوال بانک په منځګړيتوب په ۱۹۶۰ز کال کې شوی، د دواړو اتومي وسله لرونکو ګاونډیانو ترمنځ د شپږو سيندونو د اوبو کارونه تنظیموي. د تړون له مخې، هند ته د دریو ختیزو سیندونو واک ورکړل شوی او پاکستان ته د درېو لوېدیزو چې چېناب هم پکې راځي، حق ورکړل شوی.

که څه هم هند ته یوازې د «رڼو اوبو» د برېښنا بندونو اجازه شته چې ډېره زېرمه نه لري، خو پاکستان تل اندېښنه ښودلې چې هند دا بندونه د اوبو کنټرول لپاره کارولی شي.

د نریندرا مودي حکومت هڅه کوي چې دا تړون بیا تنظیم کړي او له ډېرو محدودیتونو پرته د خپلو اوبو پروژې پراخې کړي.

د هند د اوبو وزیر تېره میاشت ویلي و، «موږ به یقیني کړو چې د اندس سيند يو څاڅکی اوبه هم پاکستان ته ونه رسي».

شنونکي وايي، سره له دې چې د تړون له ځنډولو سره هند سملاسي د اوبو بندولو واک نه لري، خو دا به ورته لاره هواره کړي چې د کشمير په سيمه کې نورې سترې پروژې هم عملي کړي.

په سيمه کې خلک وايي چې له تېرې پنجشنبې څخه تر شنبې پورې له سالال او بګلیهار بندونو څخه د اوبو خوشې کېدل يې ليدلي. ځايي ويډیوګانې ښيي چې د چېناب سيند ځينې برخې په بشپړ ډول بهېدلې، خو ځينې برخې د خټو له امله بندې شوې دي.

د هند، پاکستان حکومتونو او این‌اېچ‌پي‌سي شرکت له رویټرز سره د تبصرې لپاره اړیکو ته ځواب نه دی ویلی.

هند او پاکستان له ۱۹۴۷ راهیسې درې جګړې کړې دي چې دوه یې د کشمير پر سر وې او دا تازه پرمختګونه ښايي په سیمه کې تاوتریخوالی لا زیات کړي او نړيوالې اندېښنې را وپاروي.

رویټرز د روسي جګړه‌ییزو بلاګرانو له قوله ویلي، چې دغه برید د توغندیو په وسیله پیل شو، سرحدي تاسیسات یې ویجاړ کړل او وروسته یې د ماین‌پاکۍ ځانګړو وسایطو په مرسته زغره وال ګاډي او سرتېري د روسیې خاورې ته ننويستل.

دار وي وینکور په نامه یوه مشهور روسي بلاګر پر ټېلیګرام لیکلي، چې « دښمن تېره شپه پلونه د راکټونو په وسیله الوزولي او سهار یې له زغره والو ډلو سره برید پیل کړی».

د بلاګرانو له وینا سره سم، د ماین پاکۍ ګاډولاره هواره کړې او وروسته زغره والو ګاډو له سرتېرو سره د برید لپاره وړاندې تګ کړی. د رپوټونو له مخې، د سرحد په اوږدو کې سختې جګړې روانې دي.

یاد برید د نورو روسي بلاګرانو او د دولتي ټلوېزیون جګړه‌ییز خبریال الکساندر سلدکوف له خوا هم تایید شوی.

تر دې دمه نه د روسیې او نه هم د اوکراین حکومت رسمي غبرګون ښودلی، خو بلاګرانو نقشې خپرې کړي چې پکې ښودل شوي اوکرایني ځواکونه هڅه کوي د روسیې خاورې ته له دوو بیلابیلو لارو ننوځي.

دا پرمختګ داسې مهال کیږي چې تېره میاشت د روسیې جګپوړي جنرال اعلان کړی و چې اوکرایني ځواکونه یې د کورسک له سیمې ایستلي او دا یې له دویمې نړیوالې جګړې راهیسې تر ټولو لوی برید وباله.

د فرانسې ایر فرانس او د جرمني لوفت‌هانزا هغه شرکتونه دي چې د الوتنې تعقیب سیسټمونو او چارواکو د څرګندونو له مخې یې د دوشنبې په ورځ د پاکستان له فضایي حریم څخه استفاده بنده کړې ده.

دا اقدام په هندي کشمیر کې د پهلګام له ترهګریز برید وروسته کیږي.

هند د ځوابي اقدام په توګه د پاکستاني الوتکو پر وړاندې خپل فضایي حریم بند کړی او پاکستان هم په ورته ګام لاس پورې کړی دی.

لوفت‌هانزا رویټرز ته ویلي، چې دغه شرکت به تر دویم امره له پاکستاني فضایي حریم څخه الوتنې دروي اودا چاره به د اسیايي مسیرونو د الوتنو وخت زیات کړي. ایر فرانس هم ویلي چې د هند، بنکاک او هو چي من (ویتنام) پر لور خپلو الوتنو کې بدلون راولي او دا بدلونونه به د الوتنې مزل وغځوي.

د فلیټ‌رادار۲۴ معلومات ښيي چې د برېتانیا بریتیش ایروېز، سویس انټرنشنل او اماراتو ځینې الوتنې د عرب سمندر پر ځای شمال لور ته د هند له لارې شوې دي.

دغه تغیرات نه یوازې د الوتنو وخت او د تیلو لګښت زیاتوي، بلکې د پاکستان د هوايي ترافیک له فیسونو عواید هم کموي.

پاکستان د هرې الوتنې پر سر د الوتکې وزن او واټن ته په کتو، سلګونه ډالر فیس ترلاسه کوي.

پاکستاني چارواکو تر اوسه د دې پرېکړې په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

پاکستان ویلي، دغه توغندی چې ۱۲۰ کیلومېټره واټن وهلی شي، د پوځ د روانو پوځي تمرینونو یوه برخه وه.

د یاد هېواد د پوځ په وینا، د دغه توغندي د لارښوونې سېسټم پر غوره ټکنالوژۍ سمبال دی چې دا یې یوه پرمختللې وسله ګرځولې ده.

په خبرپانه کې راغلي، چې دغه توغندی د هر ډول دفاعي سېسټم څخه په اسانۍ د خپل هدف په لور تلای شي.

د دغه توغندي د ازمویلو لامل د جګړې لپاره د پاکستان د پوځ چمتووالی ښیي او د توغندي د تخیکي سېسټم ارزونه یې هم موخه بلل شوې ده.

د ازمویلو په دغه بهیر کې د پاکستان پوځ لوړپووړو افسرانو، ساینس پوهانو او انجینرانو ګډون کړی و.

د پاکستان پوځ د ګډو ځواکونو قوماندان د دغه مراسمو پر مهال ویلي، چې هېواد یې د هر ډول تېري پر وړاندې بشپړ چمتووالی او تخنیکي وړتیاوې لري.

د کشمیر کشالې په اوج کې هم‌مهاله هندي پوځیانو هم د ځمکنیو پوځي نندارو تر څنګ خپلې هوایي پوځي نندارې وړاندې کړې دي.

د پاکستان د دفاع وزیر او نور لوړپوړي حکومتي چارواکي انګېري، چې ښايي هندوستان یې د هېواد پر ځینو برخو بریدونه وکړي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د پاکستان په غوښتنه دغه بېړنۍ غونډه د تړلو دروازو تر شا کوي.

له دې سربېره د ایران په ګډون یو شمېر هېوادونو هم د پاکستان ـ هند ترمنځ د روان کړکېچ د حل لپاره اقدامات کړي دي.

هم‌مهاله د پاکستان ملي دفاع وزیر هم اندېښنه ښوولې، چې لا تر اوسه د هند د احتمالي برید ګواښ نه دی کم شوی.