پخوانی لوی څارنوال: د پښتنو په ګډون د ټولو قومونو ښځې او نجونې له خپلو حقونو محرومې شوې دي

د طالبانو تر واک لاندې د ننګرهار رسنیز دفتر د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د دغو موندنو په ډله کې څلور تاریخي ساحې او پنځه لرغوني برجونه شامل دي، چې ګومان کېږي د پخوانیو کاروانونو لپاره د لارښوونې منارونه وو.
‏په خبرپاڼه کې راغلي، لومړنۍ څېړنې ښيي چې دا سیمې له اسلام وړاندې د بودايي دین او د کوشانیانو دورې پورې اړه لري، ځکه لرغوني جوړښتونه لکه ستوپې، معابد او د اوسېدو ځایونه پکې لیدل شوي، چې د ستر تاریخي او فرهنګي ارزښت درلودونکي بلل شوي دي.

‏د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت مسئولين وایي، دا موندنې د افغانستان د غني تاریخي میراث څرګندونه کوي او باید خوندي وساتل شي.

یاده دې وي، چې د کابل-جلال اباد په دویم سړک له دې وړاندې هم د سروبي په ولسوالۍ کې درې تاریخي سیمې موندل شوې وې.

په دې لیدنه کې، د ډونګفېنګ شرکت استازي خپله لېوالتیا څرګنده کړې چې غواړي په افغانستان کې پانګونه وکړي او اعلان یې کړی چې دغه شرکت به د درې نیمو کلونو په ترڅ کې د څلورو پړاوونو له لارې د افغانستان د موټرو جوړولو په سکتور کې ۵۰ میلیونه ډالر پانګونه وکړي.

دوی زیاته کړې چې له دې لارې به هر کال دوه زره موټر جوړ کړي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ معین ټینګار کړی چې حکومت یې د کورنیو او بهرنیو پانګوالو لپاره عادلانه چاپېریال ته ژمن دی او هر اړخیز ملاتړ به وړاندې کوي.

د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې، د ډونګفېنګ شرکت استازي ویلي، چې دا پروژه به په افغانستان کې ۵۰۰ تر ۷۰۰ کسانو ته دندې برابرې کړي.

همداراز، شرکت پلان لري چې بېلابېل وسایط، لکه ګړندي موټر، لارۍ، امبولانسونه او بسونه بازار ته وړاندې کړي او دغه وسایط به پر افغانانو په قسطونو وپلوري.

دغه پخواني افغان چارواکي په خپل اېکسپاڼه کې لیکلي، چې د ژوند د خوندیتوب غوښتنه امتیاز نه دی، دا یو حق دی.

نادر نادري لیکلي:«د ۱۹۵۱ کال د کډوالو کنوانسیون روښانه دی: د پناه غوښتنې پریکړې باید د انفرادي خوندیتوب اړتیاوو پر بنسټ وي، نه د پراخو توکمیزو کټګوریو پر بنسټ.»

دی په دې باور دی چې د افغان کډوالو شړل یو خطرناک مثال جوړوي.

دا څرګندونې وروسته له هغه کېږي چې د سویس رینه څورښر څایتونګ ورځپاڼې رپوټ ورکړ، چې ددغه هېواد د کډوالو د اخراج مسوول د یوې ځانګړې الوتنې یا د قومیت پر اساس د افغانانو د اخراج وړاندیز کړی و.

د سویس کډوالو اداره کې د یوې وړاندې شوې نظریې په غبرګون کې ازادۍ جبهې هم خبرپاڼه خپره کړې ده.

ددې جبهې په خبرپاڼه کې راغلي:«د ازادۍ جبهه له سویس څخه د افغان اتباعو د ایستلو پر پلان د غور د احتمال په اړه د رسنیو د راپورونو په اړه وضاحت غواړي»

دوی زیاتوي چې دا ډول رپوټونه او نظرونه به د یو شمیر هغو پناه غوښتونکو پر برخلیک منفي اغیز وکړي، چې په پښتنو پورې اړه لري.

د افغانستان د ازادۍ جبهه وايي چې د سویس د قانوني اړتیاوو او نړیوالو مکلفیتونو په اړه په بشپړ پوهاوي او پوهې سره، دغه هېواد تر پوښتنې لاندې راولي.

یادې جبهې پر سویس غږ کړی، چې د دې مسالې په اړه د کره معلوماتو په ورکولو سره په ټوله نړۍ کې د افغان وګړو ترمنځ د اندېښنو د زیاتوالي مخه ونیسي.

د سویس حکومت دا ډول طرح او خبرونه تر اوسه نه دي تایید کړي.

نوموړي زياته کړې: «هر ډول هڅه چې له طالبانو سره د نړيوالو اړيکو عادي‌کولو په هدف وي، دا د خلکو له ارادې تېرېدل او نړیوالو ادارو ته د شرم وړ ده».

په یوه اعلامیه کې چې د جمعيت اسلامي ګوند له خوا خپره شوې، ټينګار شوی چې یوناما او ځینې اړوندې ادارې د «مماشات» سیاست غوره کړی، له خلکو سره د روانو کړاوونو پر وړاندې بې‌پروا پاتې شوې او د طالبانو د تحميلي نظام لپاره ښکاره لابي کوي.

عطا محمد نور همدارنګه ويلي چې طالبانو له ښځو د تعليم او کار حق اخیستی، سياسي مشارکت نشته او خلک به د نړيوالو «انتخابي چوپتيا او دوه‌ګوني چلندونه» هېڅکله هېر نه کړي.

نوموړي له نړیوالو دموکراتيکو بنسټونو او نړيوالې ټولنې غوښتي، چې طالبانو ته پر مشروعیت ور کولو تمرکز ونه کړي، بلکې د خلکو پر محور د عادلانه حللارو لټه وکړي.

دا څرګندونې داسې مهال کېږي، چې رپوټونه خپاره شوي چې ملګرو ملتونو د افغانستان لپاره يوه سياسي طرح تر کار لاندې نیولې، چې ښايي د طالبانو استازی سهیل شاهین د افغانستان دایمي استازي په توګه ومنل شي.