اسراییل د پوځي عملیاتو له لارې ټوله غزه نیسي

د جیو نیوز د رپوټ له مخې، خواجه اصف زياته کړه چې د پاکستان صدراعظم شهباز شريف له وړاندې غوښتنه کړې چې د پهلګام پېښې د پلټنو لپاره نړيوال کميسيون جوړ شي، چې دا څرګنده شي چې ايا «پخپله هند، يا هلته کومې ډلې» پکې ښکېلې دي، او دا هم روښانه شي چې پر پاکستان لګول شوي تورونه څومره رښتيني دي.

ده وويل: « فیصله دې وشي چې نريندرا مودي دروغ وايي که رښتيا، بیا به نړۍ ته ووايو چې مودي ته دروغجن يې، د ټولې نړۍ امن دې خراب کړی دی».

د پاکستان دفاع وزیر دا هم وویل چې مودي يوازې د ټاکنو لپاره دا لوبه کوي او هند د خیبرپښتونخوا او بلوچستان په ناامنیو کې ښکېل دی.

نوموړي وويل چې پاکستان په۲۰۱۶ او ۲۰۱۷ کې د ملګرو ملتونو سازمان ته داسې ویډیوګانې او ثبوتونه وړاندې کړي چې ښيي هند څنګه خلکو ته پیسې ورکوي چې په پاکستان کې ترهګري وکړي.

خواجه اصف زياته کړه: « اوس هم پر موږ چې کوم بریدونه کېږي، هغه د افغانستان له خاورې ترسره کېږي. که هغه بلوچستان کې وي یا خیبرپښتونخوا ، تر شا یې هند ولاړ دی».

دا خبره هغه د دوشنبې په ورځ یوه ورځ وړاندې له دې وکړه چې دی د نوي ایتلافي حکومت مشر وټاکل شي.

میرڅ، چې د فبرورۍ د انتخاباتو ګټونکی و، د خپل محافظه‌کاره بلاک او د سوسیال دموکرات ګوندله مشرانو سره ایتلافي تړون لاسلیک کړ، چې د راتلونکو څلورو کلونو لپاره د حکومت پلانونه مشخصوي.

میرڅ وویل: « له سبا نه به تاسې یو داسې حکومت ولرئ چې جرمني ته به د اصلاحاتو او پانګونې له لارې پرمختګ ورکوي».

هغه زیاته کړه، چې د دوی حکومت به نه یوازې په اروپا، بلکې په ټوله نړۍ کې اورېدل کېږي.

د اېس پي ډي مشر لارز کلینګبایل، وویل: « راتلونکی حکومت باید د نړۍ د نوي نظم په جوړښت کې رول ولوبوي، که نه نو د نورو له خوا به شکل ورکول کېږي».

د دوشنبې ورځ، اېس پي ډي خپله نوې کابینه اعلان کړه، چې د نویو او تجربه‌لرونکو څېرو ګډ ترکیب پکې شامل دی.

تېره اونۍ لا اعلان شوی و چې کلینګبایل (۴۷ کلن) به د مالیې وزیر شي. د دفاع وزیر بوریس پیستوریوس (۶۵ کلن) یوازینی وزیر دی چې خپل ځای ساتي. هغه له جنورۍ ۲۰۲۳ راهیسې دفاع وزیر پاتې شوی او د خپلې صریحې لهجې او قوي امنیتي دریځ له امله مشهور دی.

هغه ویلي، جرمني باید تر ۲۰۲۹ پورې د جګړې لپاره چمتو شي، ځکه د روسیې له خوا ګواښونه دوام لري.

په کابینه کې نور شامل کسان بربل باس (۵۷ کلنه) د کار وزیره او پخوانۍ د بوندستاګ مشره، کارسټن شنایدر (۴۹ کلن) د چاپېریال او اقلیم ساتنې وزیر، علابالي (۳۵ کلنه) د پراختیا وزیره شامل دي.

درېو جګپوړو چارواکو چې له موضوع سره بلد دي، رویټرز ته وویل، چې د هند دولتي او تر ټولو سترې برېښنايي کمپنۍ این‌اېچ‌پي‌سي لمیټډ د مې پر لومړۍ نېټه د سالال او بګلیهار بندونو د زېرمو د خټو پاکولو عملیات پیل کړي دي.

يو چارواکی وايي: « دا لومړی ځل دی چې دغه ډول عمليات ترسره کېږي، چې د برېښنا توليد اغیز زیاتوي او توربینونو ته د زيان رسېدو مخه نيسي».

دا عملیات، چې درې ورځې يې دوام وکړ، دا معنا لري چې د بندونو له خټو سره اوبه لنډمهالې لاندې سیند ته خوشې کېږي، چې د اوبو بهیر کې ناڅاپي بدلون راوستلی شي. سرچینې وايي، هند د دې کار په اړه پاکستان ته معلومات نه دي ورکړي.

د اندس اوبو تړون، چې د نړيوال بانک په منځګړيتوب په ۱۹۶۰ز کال کې شوی، د دواړو اتومي وسله لرونکو ګاونډیانو ترمنځ د شپږو سيندونو د اوبو کارونه تنظیموي. د تړون له مخې، هند ته د دریو ختیزو سیندونو واک ورکړل شوی او پاکستان ته د درېو لوېدیزو چې چېناب هم پکې راځي، حق ورکړل شوی.

که څه هم هند ته یوازې د «رڼو اوبو» د برېښنا بندونو اجازه شته چې ډېره زېرمه نه لري، خو پاکستان تل اندېښنه ښودلې چې هند دا بندونه د اوبو کنټرول لپاره کارولی شي.

د نریندرا مودي حکومت هڅه کوي چې دا تړون بیا تنظیم کړي او له ډېرو محدودیتونو پرته د خپلو اوبو پروژې پراخې کړي.

د هند د اوبو وزیر تېره میاشت ویلي و، «موږ به یقیني کړو چې د اندس سيند يو څاڅکی اوبه هم پاکستان ته ونه رسي».

شنونکي وايي، سره له دې چې د تړون له ځنډولو سره هند سملاسي د اوبو بندولو واک نه لري، خو دا به ورته لاره هواره کړي چې د کشمير په سيمه کې نورې سترې پروژې هم عملي کړي.

په سيمه کې خلک وايي چې له تېرې پنجشنبې څخه تر شنبې پورې له سالال او بګلیهار بندونو څخه د اوبو خوشې کېدل يې ليدلي. ځايي ويډیوګانې ښيي چې د چېناب سيند ځينې برخې په بشپړ ډول بهېدلې، خو ځينې برخې د خټو له امله بندې شوې دي.

د هند، پاکستان حکومتونو او این‌اېچ‌پي‌سي شرکت له رویټرز سره د تبصرې لپاره اړیکو ته ځواب نه دی ویلی.

هند او پاکستان له ۱۹۴۷ راهیسې درې جګړې کړې دي چې دوه یې د کشمير پر سر وې او دا تازه پرمختګونه ښايي په سیمه کې تاوتریخوالی لا زیات کړي او نړيوالې اندېښنې را وپاروي.

رویټرز د روسي جګړه‌ییزو بلاګرانو له قوله ویلي، چې دغه برید د توغندیو په وسیله پیل شو، سرحدي تاسیسات یې ویجاړ کړل او وروسته یې د ماین‌پاکۍ ځانګړو وسایطو په مرسته زغره وال ګاډي او سرتېري د روسیې خاورې ته ننويستل.

دار وي وینکور په نامه یوه مشهور روسي بلاګر پر ټېلیګرام لیکلي، چې « دښمن تېره شپه پلونه د راکټونو په وسیله الوزولي او سهار یې له زغره والو ډلو سره برید پیل کړی».

د بلاګرانو له وینا سره سم، د ماین پاکۍ ګاډولاره هواره کړې او وروسته زغره والو ګاډو له سرتېرو سره د برید لپاره وړاندې تګ کړی. د رپوټونو له مخې، د سرحد په اوږدو کې سختې جګړې روانې دي.

یاد برید د نورو روسي بلاګرانو او د دولتي ټلوېزیون جګړه‌ییز خبریال الکساندر سلدکوف له خوا هم تایید شوی.

تر دې دمه نه د روسیې او نه هم د اوکراین حکومت رسمي غبرګون ښودلی، خو بلاګرانو نقشې خپرې کړي چې پکې ښودل شوي اوکرایني ځواکونه هڅه کوي د روسیې خاورې ته له دوو بیلابیلو لارو ننوځي.

دا پرمختګ داسې مهال کیږي چې تېره میاشت د روسیې جګپوړي جنرال اعلان کړی و چې اوکرایني ځواکونه یې د کورسک له سیمې ایستلي او دا یې له دویمې نړیوالې جګړې راهیسې تر ټولو لوی برید وباله.

د فرانسې ایر فرانس او د جرمني لوفت‌هانزا هغه شرکتونه دي چې د الوتنې تعقیب سیسټمونو او چارواکو د څرګندونو له مخې یې د دوشنبې په ورځ د پاکستان له فضایي حریم څخه استفاده بنده کړې ده.

دا اقدام په هندي کشمیر کې د پهلګام له ترهګریز برید وروسته کیږي.

هند د ځوابي اقدام په توګه د پاکستاني الوتکو پر وړاندې خپل فضایي حریم بند کړی او پاکستان هم په ورته ګام لاس پورې کړی دی.

لوفت‌هانزا رویټرز ته ویلي، چې دغه شرکت به تر دویم امره له پاکستاني فضایي حریم څخه الوتنې دروي اودا چاره به د اسیايي مسیرونو د الوتنو وخت زیات کړي. ایر فرانس هم ویلي چې د هند، بنکاک او هو چي من (ویتنام) پر لور خپلو الوتنو کې بدلون راولي او دا بدلونونه به د الوتنې مزل وغځوي.

د فلیټ‌رادار۲۴ معلومات ښيي چې د برېتانیا بریتیش ایروېز، سویس انټرنشنل او اماراتو ځینې الوتنې د عرب سمندر پر ځای شمال لور ته د هند له لارې شوې دي.

دغه تغیرات نه یوازې د الوتنو وخت او د تیلو لګښت زیاتوي، بلکې د پاکستان د هوايي ترافیک له فیسونو عواید هم کموي.

پاکستان د هرې الوتنې پر سر د الوتکې وزن او واټن ته په کتو، سلګونه ډالر فیس ترلاسه کوي.

پاکستاني چارواکو تر اوسه د دې پرېکړې په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.