احمد شرع له اسراییل سره خبرې‌اترې ومنلې

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د چهارشنبې په ورځ (د غويي ۱۷مه) په یوې اعلامیه کې ویلي، چې امیرخان متقي د ترکمنستان د وزیرانو شورا د مرستیال او بهرنیو چارو له وزیر رشید مردوف سره د ویډیو کنفرانس له لارې د ډيپلوماتیکو اړیکو د لوړولو په اړه هم خبرې کړي دي.

طالبانو ویلي، چې متقي د دوه اړخېزو اړیکو پر پياوړتیا او د ګډو اقتصادي پروژو پر پلي کولو ټينګار کړی.

د طالبانو په اعلامیه کې راغلي، چې رشید مردوف د ټاپي پروژې روانې چارې مثبتې وارزولې او په نږدې راتلونکي‌ کې يې د رېل پټلۍ، سوداګرۍ او ټرانزيټ په برخو کې د عملي همکاریو د پراختیا خبر ورکړ.

طالبانو ویلي، چې د ترکمنستان د بهرنیو چارو وزیر افغان سوداګرو ته د ویزو په ورکړه کې د اسانتیاو ژمنه هم کړې.

د طالبانو د اعلامیې له مخې، دواړو لوريو هوکړه وکړه چې د ټاپي پروژې د چارو چټکتیا، د رېل پټلۍ پراختیا، برېښنا، ټرانسپورټي اسانتیاوو رامنځته کولو او د اقتصادي همکاریو د پراختیا په موخه به ناستو او مشورو ته دوام ورکړي.

طالبانو تېر کال د ټاپي پروژې د پرانیست غونډې پر مهال ویلي و، چې دا پروژه د افغانستان او سیمې د اقتصادي اتصال په برخه کې ډېره ګټوره ده او د افغانستان په خاوره کې یې چارې پیل شوي.

ټاپي پروژه د‌ پخواني جمهوري نظام پر مهال پیل شوې وه؛ خو اوس پرې طالبان وخت ناوخت تبلیغاتي شخوند هم وهي.

د دې پروژې د پلي کولو په چارو کې پخوا د طالبانو د وسله‌والو فعالیتونو له امله خنډونه او ځنډ هم رامنځته شوی و.

ایراني رسنيو د چهارشنبې په ورځ (د غويي ۱۷مه) خبر ورکړی، چې د بهرنيو چارو وزیر سېدعباس عراقچي نن ماښام د یوه پلاوي په مشرۍ هند ته رسېدلی دی.

د دواړو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو په مشرۍ به د ډیلي او تهران ګډ اقتصادي کمېسیون ناسته هم تر سره شي.

ایراني رسنیو دا هم ویلي، چې په ناسته کې به د دواړو هېوادونو د اقتصادي تړونونو د پلي کولو پر وروستي حالت هم خبري وشي.

دا په داسې حال کې ده، چې سېد عباس عراقچي تېره دوشنبه پاکستان ته هم سفر کړی و او د دواړو هېوادو د اړیکو پر پیاوړتیا يې ځانګړې ناستې وکړې.

پاکستاني رسنۍ جیونیوز راپور ورکړی، چې عراقچي به د هند او پاکستان ترمنځ د کړکېچ په تړاو هم خبرې وکړي.

د هند او پاکستان تر ترینګلتیا وروسته د ایران بهرنیو چارو وزير عباس عراقچي د نوي ډیلي او اسلام اباد ترمنځ د تاوتريخوالي د کمولو لپاره د منځګرتوب وړانديز کړی و.

نوموړي پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي و: «د خپلو دواړو ګاونډیانو د پېړیو کلتوري او تمدنې اړيکې راته لومړیتوب لري.»

لومړي برید ښوونځي په نښه کړ، چې ۱۵ تنه پکې ووژل شول. وروسته، د ښار په یوه ګڼ بازار او رستورانت برید شوی، چې ۳۳ تنه پکې وژل شوي.

د رویټرز ویډیوګانې ښيي چې ژوبل کسان په چټکۍ له ځایه امبولانسونو ته لیږدول کیږي.

یوې ښځې، چې یو ماشوم یې له لاسه نیولی و، چیغې وهلې چې د وینې ډنډونه یې لیدلي.

دا په داسې حال کې ده چې یوه ورځ مخکې هم د بوریج کمپ په یوه ښوونځي کې، چې بې‌ځایه شویو ته یې پناه ورکړې وه، د اسرایيلي برید له امله لږ تر لږه ۳۳ تنه وژل شوي وو. اسرایيلي پوځ ادعا کړې چې د حماس جنګیالي یې هدف ګرځولي.

دا لوړ پوړې مشورې تر اوسه په لومړني پړاو کې دي او هیڅ تضمین نشته چې دغه بحثونه به کومه پایله ولري.

د خبرو اترو پربنسټ، د امریکا په مشرۍ اداره کې به حماس او فلسطینۍ اداره نه وي.

د سرچینو په وینا، د دغې ادارې کاري موده او دوام به د غزې په وضعیت پورې تړلی وي. دغه پروسه د عراق له ایتلافي موقتې ادارې سره ورته ګڼل شوې، چې په ۲۰۰۳ کال کې د امریکا په مشري جوړه شوه.

ځینې نور هېوادونه به په دې اداره کې له امریکا سره یو ځای شي، خو سرچینې دا نه وايي، چې کوم هېوادونه به وي.

دغو سرچینو د نوم نه ښودلو په شرط رویټرز خبري اژانس ته ویلي، چې ښايي د امریکا حکومت دغه پلان د چار شنبې په ورځ عملي کړي، خو د دې امکان هم شته چې دا پلان بدل شي.

په ورته مهال د امریکا دفاع وزارت لیبیا ته د کډوالو د شړلو د پلان په اړه له تبصرې کولو ډډه کړې او سپینې ماڼۍ او د کورنیو چارو وزارت هم د یادې موضوع په اړه د رویټرز پوښتنو ته ځواب نه دی ویلی. خو د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند ویلي:« موږ له نورو حکومتونو سره د خپلو ډیپلوماټیکو اړیکو جزییات نه افشا کوو.»

د رویټرز په راپور کې ویل شوي، چې تر اوسه لا دا نه ده په ډاګه شوې، چې لیبیا ته لیږدول کېدونکي کسان د کومو هېوادونو تابعیت لري او په دې اړه د امریکا او لیبیا ترمنځ د کوم رسمي تړون په اړه هم جزئیات نه دي ورکول شوي.

ټرمپ، چې د کډوالۍ موضوع یې د خپل ټاکنیز کمپاین یوه مهمه برخه کړې وه، له ولسمشر کېدو وروسته پر کډوالو سخت فشارونه پیل کړل. د راپورونو له مخې، تر تیرې دوشنبې پورې د ټرمپ ادارې ۱۵۲ زره کسان له امریکا څخه ایستلي دي.

د ټرمپ اداره هڅه کوي، چې کډوال په داوطلبانه توګه له هېواده وباسي او د نه وتلو په صورت کې هغوی ته د جریمو، قانوني حیثیت ختمولو، او ان خطرناکو زندانونو ته د شړلو ګواښونه هم شوی دي.

پر همدغه مهال د ختیزې او لویدیزې لیبیا حکومتونو د یادې موضوع په اړه ناخبري ښودلې ده.

یوه امریکایي چارواکي ویلي، چې د ټرمپ اداره له څو اونیو راهیسې د هغو هېوادونو په اړه ارزونه کوي، چې د کډوالو ورشړلو لپاره چمتووالی لري او لیبیا هم د یادو هېوادونو په نوملړ کې ده.

لیبیا ته د کډوالو د شړلو راپورونه په داسې حال کې ورکول شوي، چې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د بشري حقونو په اړه په خپل وروستي راپور کې د لیبیا زندانونه د ژوند له پلوه ګواښونکي او د بې بنسټه نیولو ځایونه بللي دي.

په ورته مهال امریکا خپل وګړي لیبیا ته له سفر کولو هم منع کړي دي.