د ایران د بهرنیو چارو وزير د دوه اړخيزو اړیکو د پراختیا لپاره هند ته لاړ

لومړي برید ښوونځي په نښه کړ، چې ۱۵ تنه پکې ووژل شول. وروسته، د ښار په یوه ګڼ بازار او رستورانت برید شوی، چې ۳۳ تنه پکې وژل شوي.

د رویټرز ویډیوګانې ښيي چې ژوبل کسان په چټکۍ له ځایه امبولانسونو ته لیږدول کیږي.

یوې ښځې، چې یو ماشوم یې له لاسه نیولی و، چیغې وهلې چې د وینې ډنډونه یې لیدلي.

دا په داسې حال کې ده چې یوه ورځ مخکې هم د بوریج کمپ په یوه ښوونځي کې، چې بې‌ځایه شویو ته یې پناه ورکړې وه، د اسرایيلي برید له امله لږ تر لږه ۳۳ تنه وژل شوي وو. اسرایيلي پوځ ادعا کړې چې د حماس جنګیالي یې هدف ګرځولي.

دا لوړ پوړې مشورې تر اوسه په لومړني پړاو کې دي او هیڅ تضمین نشته چې دغه بحثونه به کومه پایله ولري.

د خبرو اترو پربنسټ، د امریکا په مشرۍ اداره کې به حماس او فلسطینۍ اداره نه وي.

د سرچینو په وینا، د دغې ادارې کاري موده او دوام به د غزې په وضعیت پورې تړلی وي. دغه پروسه د عراق له ایتلافي موقتې ادارې سره ورته ګڼل شوې، چې په ۲۰۰۳ کال کې د امریکا په مشري جوړه شوه.

ځینې نور هېوادونه به په دې اداره کې له امریکا سره یو ځای شي، خو سرچینې دا نه وايي، چې کوم هېوادونه به وي.

دغو سرچینو د نوم نه ښودلو په شرط رویټرز خبري اژانس ته ویلي، چې ښايي د امریکا حکومت دغه پلان د چار شنبې په ورځ عملي کړي، خو د دې امکان هم شته چې دا پلان بدل شي.

په ورته مهال د امریکا دفاع وزارت لیبیا ته د کډوالو د شړلو د پلان په اړه له تبصرې کولو ډډه کړې او سپینې ماڼۍ او د کورنیو چارو وزارت هم د یادې موضوع په اړه د رویټرز پوښتنو ته ځواب نه دی ویلی. خو د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند ویلي:« موږ له نورو حکومتونو سره د خپلو ډیپلوماټیکو اړیکو جزییات نه افشا کوو.»

د رویټرز په راپور کې ویل شوي، چې تر اوسه لا دا نه ده په ډاګه شوې، چې لیبیا ته لیږدول کېدونکي کسان د کومو هېوادونو تابعیت لري او په دې اړه د امریکا او لیبیا ترمنځ د کوم رسمي تړون په اړه هم جزئیات نه دي ورکول شوي.

ټرمپ، چې د کډوالۍ موضوع یې د خپل ټاکنیز کمپاین یوه مهمه برخه کړې وه، له ولسمشر کېدو وروسته پر کډوالو سخت فشارونه پیل کړل. د راپورونو له مخې، تر تیرې دوشنبې پورې د ټرمپ ادارې ۱۵۲ زره کسان له امریکا څخه ایستلي دي.

د ټرمپ اداره هڅه کوي، چې کډوال په داوطلبانه توګه له هېواده وباسي او د نه وتلو په صورت کې هغوی ته د جریمو، قانوني حیثیت ختمولو، او ان خطرناکو زندانونو ته د شړلو ګواښونه هم شوی دي.

پر همدغه مهال د ختیزې او لویدیزې لیبیا حکومتونو د یادې موضوع په اړه ناخبري ښودلې ده.

یوه امریکایي چارواکي ویلي، چې د ټرمپ اداره له څو اونیو راهیسې د هغو هېوادونو په اړه ارزونه کوي، چې د کډوالو ورشړلو لپاره چمتووالی لري او لیبیا هم د یادو هېوادونو په نوملړ کې ده.

لیبیا ته د کډوالو د شړلو راپورونه په داسې حال کې ورکول شوي، چې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د بشري حقونو په اړه په خپل وروستي راپور کې د لیبیا زندانونه د ژوند له پلوه ګواښونکي او د بې بنسټه نیولو ځایونه بللي دي.

په ورته مهال امریکا خپل وګړي لیبیا ته له سفر کولو هم منع کړي دي.

هغه ټینګار کړی، چې جرمنی یو ځل بیا د نړیوالو مسوولیتونو منلو ته چمتو دی، خو دا کار به په متوازن او همکارانه بڼه ترسره کړي.

میرڅ د پاریس پر لور په الوتکه کې خبریالانو ته وویل: « زما هدف دا نه دی چې کوم مشخص تصمیمونه ونیسو، بلکې غواړم دننه او بهر ته یو سیاسي پیغام واستوم چې دا یو نوی پیل دی». میرڅ وویل چې دواړه هېوادونه «د ده لپاره ډېر ارزښت لري».

د فرانسې ولسمشر ایمانویل ماکرون د میرڅ تود هرکلی کړی او دواړو مشرانو په ایلیزه ماڼۍ کې سره کتلي.

له میرڅ سره د بهرنیو چارو وزیر ویډفول هم ملګری دی.

میرڅ به له فرانسې وروسته پولنډ ته لاړ شي، چې له لومړی وزیر دونالد توسک سره د اوکراین جګړې او غیرقانوني مهاجرت پر موضوعاتو خبرې وکړي.

میرڅ مخکې ویلي و چې غواړي د جرمني پر پولو کنټرول سخت کړي او ناقانونه کډوال بېرته واړوي.

له بلې خوا، روسیه د میرڅ ټاکل کېدو سره اړیکو ته هیله منه نه ښکاري. د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا وویل، د جرمني سیاستوالو له خوا د روس ضد څرګندونو ته په کتو، د اړیکو د ښه کېدو تمه نه شي کېدای.

په ورته وخت کې، د چین ولسمشر شي جین‌پینګ صدراعظم میرڅ ته د ټاکل کېدو مبارکي ورکړه او ویلي یې دي چې چین او جرمنی باید خپلو اقتصادي همکاریو ته لا وده ورکړي او نړیوال اقتصاد یو ځای پیاوړی کړي.

د روسیې دولتي رسنۍ د راپور له مخې، روسیې دغه دریځ د یوې رسمي اعلامیې له لارې څرګند کړی دی. په اعلامیه کې راغلي: «روسیه د ترهګرۍ هر ډول عملونه په کلکه غندي، د هغې پر هر ډول بڼه مخالفت کوي او ټینګار کوي چې د دې شر پر وړاندې باید نړۍواله ټولنه ګډ اقدام وکړي.»

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت هیله ښودلې چې د ډیلي او اسلام‌اباد ترمنځ شته اختلافات د خبرو اترو او سوله‌ییزو لارو حل شي.

اعلامیه زیاتوي:«روسیه د هر ډول دوه‌اړخیزې حل‌لار ملاتړ کوي.»

روسیه له اوږدې مودې راهیسې د هند یو نږدې متحد بلل کېږي، خو له پاکستان سره یې هم متوازنې او دوستانه اړیکې ساتلې دي.

دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې په سیمه کې د دواړو اټومي قدرت لرونکو هېوادونو ترمنځ تاوتریخوالی زیات شوی، او نړۍوالو اندېښنه داده چې ښایي دا وضعیت د پراخې نښتې لامل شي.

دغه اختلافات وروسته له هغه زیات شوي، چې هند د «سندور عملیاتو» په نوم یو پراخ برید پیل کړ، چې د راپورونو له مخې، د پاکستان د پنجاب څلور ځایونه او د پاکستان تر ولکې لاندې کشمیر پنځه سیمې یې په نښه کړې دي.

هند دا عملیات تر خپلې ولکې لاندې کشمیر په پهلګام سیمه کې د یوه ترهګریز برید وروسته پیل کړي، چې پکې ۲۶ تنه وژل شوي وو.