ندا محمد ندیم: هغه ملا چې د دین په تړاو د هرې پوښتنې ځواب لري «ګمراه» دی

د ایراني رسنۍ ایرنا د راپور له مخې؛ رجبي د دوغارون له ګمرک څخه د لیدنې پر مهال ویلي:« دغه رسمي لاره د دواړو هېوادونو ترمنځ تر ټولو مهمه اقتصادي دروازه ده، چې هره ورځ له زرو څخه ډېرې لارۍ صادراتي، ټرانزیټي او وارداتي توکي لېږدوي.»

هغه د دغه لاریو د ځنډېدو لامل په اړه ویلي:« د دغه دوو ګاونډیو هېوادونو څخه د لاریو د ننوتلو او وتلو لړۍ ګړندۍ کول او ساده کول د احتمالي پېښو، په ځانګړې توګه د اور لګېدنې په مخنیوي کې لوی رول لوبوي.»

هغه ویلي، د پرله پسې ټینګار سره، سره په دوغارون کې د مسوولو ادارو له‌خوا په دې برخه کې اړینې اسانتیاوې او تجهیزات نه دي چمتو شوي.

د هغه په وینا؛ بې له شکه د دوغارون په ګمرکونو کې د اړینو زېربناوو په چمتو کولو کې د ټولو ملي، ولایتي او سیمه‌ییزو ادارو همغږي، تعامل او ملاتړ د ایران او افغانستان ترمنځ د تعاملاتو د کچې په لوړولو کې لوی رول لوبوي.

شاهین دغه غوښتنه د (غویي ۲۱مه) په قطر کې د یوې ګډې ناستې پر مهال کړې ده.

په دغې لیدنه کې دواړو لوریو پر سیاسي اړیکو او بشري مرستو خبرې کړې دي. د طالبانو سفیر همدا راز له فرانسې غوښتي، چې د لرغونو اثارو په برخه کې خپلې مرستې پراخه کړي.

طالبان داسې مهال له فرانسې څخه په کابل کې د سفارت د پرانېستلو غوښتنه کوي، چې د دغه ډلې په بیا ځل واکمنېدو سره ډېری لوېدیځو هېوادونو او امریکا خپل سفارتونه وتړل.

د روسیې، چین، پاکستان او د افغانستان نورو ګاونډیو هېوادونو په ګډون ځینو عربي هېوادونو په کابل کې خپل سفارتونه پرانېستي ساتلي دي.

یو شمېر اروپايي هېوادونو ویلي، تر هغې چې طالبان د ښځو حقونو، بشري ازادیو، جمهوري ارزښتنو او بیان ازادۍ تر څنګ د افغانانو نورو بنسټیزو حقونو ورکړه تضمین نه کړي؛ نو هېڅکله به له دغه ډلې سره ډېپلوماټیک تعامل ته زړه ښه نه کړي.

طالبانو تر دې مخکې هم د امریکا تر څنګ له یو شمېر لوېدیځو هېوادونو غوښتي، چې په کابل کې دې خپل سفارتونه پرانېزي؛ خو دغو غوښتنو ته چندان پاملرنه نه ده شوې.

د دغه ریاست د ویاند اجمل سبحاني د معلوماتو له مخې؛ په ننګرهار کې په ۲۶۰۰جریبه ځمکه کې د شفتالو باغونه جوړ شوي دي. کامه د ننګرهار یو له هغو ولسوالیو ده، چې د شفتالانو بڼونه په کې جوړ شوي دي او بڼوال سږ کال د ښو حاصلاتو څخه خوښ برېښي.

هنر خان چې له خپلې کورنۍ سره یو ځای د بڼ پالنه کوي، سږ کال یې د شفتالانو ګټې وټې ته هیلې ډېرې دي او هیله لري چې په ښه بیه یې وپلوري.

هغه زیاتوي: «سږ کال بار هم ډېر دی او دانه یې هم ښایسته رنګ داره ده.»

د شفتالو دغه بڼونه د بڼوالو تر څنګ د عامو خلکو لپاره هم د روزګار ښه وسیله ګرځېدلې ده.

د محمد یونس په نوم د ننګرهار یو اوسېدونکي له خپل دې کاروباره خوښ برېښي.

هغه وایي، د دغه ولایت په بېلابېلو ولسوالیو کې له بڼوال شفتالان اخلي او بیا یې په بازارونو کې پلوري.

نوموړي وویل: «ډېر ځوانان راسره نور کار کوي، یو څو روپۍ غریبۍ کوو د خپلې کورنۍ لپاره.»

د کرنیزو چارو کارپوهان باور لري، چې ننګرهار د شفتالانو د حاصلاتو لپاره مناسب اقلیم لري او باید ورته پراختیا ورکړل شي.

یاد ولایت کې له دې سربېره مالټې، سټروس، هندواڼې، خټکي، زردالو، خرما او ډول، ډول نورې مېوې هم د حاصلاتو لویه برخه جوړوي.

خو د ملګرو ملتونو د بشري چارو همغږۍ دفتر (اوچا) په خپل یوه تازه راپور کې بیا خبرداری ورکړی، چې سږ کال به په افغانستان کې د تودوخې کچه لوړه وي او په اوسط ډول به د بارانونو کچه هم ټیټه وي؛ نو له همدې امله په راپور کې خبرداری ورکړل شوی، چې د دغه اقلیمي بدلون له امله به کرنیز حاصلات هم اغېزمن شي.

د طالبانو حکومت په افغانستان کې د نورو زده کړو ترڅنګ په طبي څانګو کې هم د نجونو او ښځو پر زده کړو بندیز لګولی.

په کابل طبي علومو پوهنتون کې په همدې مناسبت جوړې شوې فراغت غونډه کې د طالبانو د لوړو زده کړو او عامې روغتیا سرپرست وزیرانو ګډون کړی وو.

د طالبانو د لوړو زده کړو سرپرست وزیر مولوي ندا محمد ندیم د کابل طبي علومو پوهنتون محصلینو فراغت غونډه کې وویل: «هر وزارت او اداره خپل مکلفیت او مسوولیت لري او د لوړو زده کړو وزارت مسوولیت ټولنې ته د وړ، متعهد او متخصص کادري اشخاصو وړاندي کول دي او تاسو نن د همدې مسوولیت یوه نتیجه یاست.»

ندا محمد ندیم په دې غونډه کې د افغانستان د نیم نفوذ (ښځو) یاده ونکړه چې روغتیایي خدمات به ورته کوم متخصص کادرونه وړاندې کوي. نارینه که ښځينه؟

‏د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر په خپلو خبرو کې وویل: « قدرمنو ډاکټر صاحبانو خپل مسلک ته د یوه دروند مسوولیت په سترګه وګورئ او خپل اصلي هدف مو اخرت وګرځوئ »

پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د نجونو او ښځو په زده کړو بندیز په افغانستان کې د ښځينه ډاکټرانو تشه نوره هم پراخه کړې ده.

د روغتیایي چارو پوهان وایي، چې همدې تشې په دې هېواد کې د مور او ماشوم مړېنه زیاته کړې.

د افغانستان په سوېلي ولايت اروزګان کې مېرمنې وايي، چې په دغه ولایت کې ښځینه ډاکترانې نه شته او نارینه ډاکټر ته خپله ستونزه ويل ورته شرم ښکاري.

د دې ولايت د مرکزي روغتون يو مسوول ډاکتر بیا وايي، چې په ټول ولایت کې يوه اېم ډي ډاکټره شته، چې د ټولو ناروغو مېرمنو درملنې ته نه شي رسېدلی.

د یادولو ده، چې نږدې د ډېرو ولایتونو وضعیت ورته دی او ښځينه ډاکټرانې پکې په نشت حساب دي او ښځې ناروغانې زیات وخت خپلې ناروغۍ نارینه ډاکټرانو ته نشي ویلی.

په افغانستان کې د ښځینه ډاکټرانو کمښت عام دی؛ خو بیا هم طالبانو د نجونو پر زدکړو بندیز لګولی او له امله یې ورځ تر بلې دا مشکل ډېرېږي.

د وژل شوي ځوان د خپلوانو اړوند لږترلږه دوو سرچینو د یکشنبې په ورځ (د غويي ۲۱مه) زیاته کړه، چې نوموړی د چړو او ډبرو په ګوزارونو وژل شوی دی.

هغه د میدان‌وردګ ولایت د نرخ ولسوالۍ اصلي اوسېدونکی و.

سرچینې ادعا کوي، چې نوموړی د خپل اوښي له خوا تر هغه وروسته وژل شوی، چې د خپلې خور د کورنۍ ستونزې د حل په موخه ورغلی و.

ویل کېږي، چې په دې پېښه کې درې نور کسان ټپيان شوي هم دي.

طالبانو تر اوسه رسماً د دې پېښې په تړاو څه نه‌دي ویلي، خو د شکېب کورنۍ او خپلوان د دې پېښې د عاملانو د سملاسي نیولو او مجازاتو غوښتنه کوي.