د ایلان ماسک په ګډون؛ د سعودي او امریکا د پانګونې ګډ فورم کې امریکايي پانګوالو ګډون کړی

ټرمپ وویل: "زه فکر کوم چې موږ یو بل ډېر سره خوښ کړي دي."

هغه د سعودي ولیعهد ته دا هم وویل: "موږ له کلونو راهیسې ښې اړیکې لرو."

د امریکا ولسمشر زیاته کړه: "موږ هغه وخت ولیدل کله چې تاسو سپینې ماڼۍ ته راغلئ، زما ډېر ښه په یاد دي، زه د دې ځوان په لیدو ډېر متاثره شوی وم. دی ډېر ځوان او له خپل عمر څخه ډېر پوه و. زه فکر کوم شاید هغه وخت به ۳۱ کلن و، خو ډېر هوښیار و. زموږ اړیکې هلته سره نږدې شوې.»

دا څرګندونې د زیلینسکي سلاکار میخایلو پودولیاک د سې‌شنبې په ورځ وکړې او کرملېن یې وننګاوه، چې که رښتیا د سولې غوښتونکی وي، پوتین باید حاضر شي.

دا غونډه چې ټاکل شوې د پنجششنبې په ورځ په استانبول کې ترسره شي، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سولې نویو هڅو یوه مهمه برخه ده. ټرمپ وړاندیز کړی چې که د سولې امکان وي، ښايي خپله هم پکې ګډون وکړي.

کرملېن تر اوسه نه‌دي ویلي چې پوتین به استانبول ته لاړ شي.

د روسیې ویاند دمیتري پسکوف ویلي: « د خبرو اترو لپاره چمتووالی روان دی، نور به تبصره نه کوو.»

اروپايي مشران هم د اوکراین ملاتړ کوي او ویلي یې دي چې که روسیه د دوشنبې له ورځې بې‌قید او شرطه اوربند ونه مني، نو پر مسکو به نوي سخت بندیزونه ولګوي.

فرانسې خبرداری ورکړی چې دا بندیزونه به د روسیې نفت او مالي سکتور هدف وګرځوي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو له اوکراین، بریتانیا، فرانسې، جرمني، پولنډ او اروپايي ټولنې له چارواکو سره خبرې کړې دي.

ټرمپ، چې دا مهال د خلیج د څلور ورځني سفر په پیل کې سعودي عربستان ته رسېدلی، وړاندیز کړی چې ښايي استانبول ته لاړ شي. هغه وویل: « دا امکان لري، خو کار باید بشپړ شي. د پنجشنبې ورځ مه هېروئ».

دا څرګندونې د بریتانیا د بښنې نړیوال سازمان مشر ساشا دیشموک، د بي بي سي پانوراما له هغې څېړنې وروسته وکړې چې پکې د برېتانیايي ځانګړو ځواکونو له خوا په افغانستان کې د بندیانو، ماشومانو او ټپیانو د قصدي وژنو ادعا شوې ده.

په دغه راپور کې راغلي چې د برېتانیا د ځانګړو ځواکونو (SAS) غړو په قصدي ډول بندیان، ماشومان او ټپیان وژلي او بیا یې دا پېښې پټې کړي دي. راپور وايي، دا ادعاوې د جنګي جرمونو له جدي شواهدو سره مل دي او همدا لامل دی چې د برېتانیا حکومت اوس د عامه پلټنې لپاره یو رسمي تحقیق پیل کړی دی.

دیشموک زیاته کړه: "دغه ادعاوې جنګي جرمونه ګڼل کېدای شي او که دا ادعاوې رښتیا وي، نو دا به د نړیوال بشري قانون ښکاره سرغړونه وي."

نوموړي همداراز اندېښنه وښوده چې د دغو پېښو ادعاوې د کلونو موده رانغاړي او ښايي د دفاع وزارت په دننه کې د یوې ادارې له لوري د سیسټماټیکو پټولو، جعلي راپورونو جوړولو او د څېړنو د مخنیوي هڅې شوې وي.

هغه ټینګار وکړ چې روانه عامه پلټنه باید خپلواکه وي، کافي مالي او حقوقي امکانات ولري او وکولای شي ټول اړوند شواهد، حتا محرم اسنادترلاسه کړي.

هغه زیاته کړه: «هغه کسان چې د جنګي جرمونو تور پرې لګېدلی، باید د رتبې له پامه پرته په بریتانیا یا که اړتیا وي، د جرمونو نړیواله محکمه کې محاکمه شي.»

د بښنې نړیوال سازمان وايي، عدالت باید ونه ځنډېږي، ځکه قربانیان او ولس د بشپړ حقیقت، شفافیت او حساب ورکونې غوښتونکي دي.

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان ملي ټلوېزیون د رپوټ له مخې، د طالبانو د ټولګټو وزیر محمد عیسی ثاني د ترکمنستان له سفیر خواجه عوضوف سره له تورغونډۍ بندر څخه د سوداګريزو انتقالاتو پر زياتوالي او په ټوله کې د اوسپنې پټلۍ د پروژو د پراختيا ترڅنګ په افغانستان کې د بنسټيزو پروژو او د سړکونو د رغولو په تړاو او یو شمېر نورو مهمو موضوعاتو خبرې کړې دي.

په دې لیدنه کې دواړه لوري د تورغونډۍ بندر د عملي کار د پيلېدو، د نويو تاسيساتو او د تخليې او بارګيرۍ لپاره د نويو هنګرونو جوړولو په اړه غږېدلي دي.

د طالبانو ټولګټو وزیر په کابل کې د ترکمنستان سفیر ته وویل:« افغانستان او ترکمنستان یو له بل سره لرغونې سوداګریزې او اقتصادي اړیکې لري.»

محمدعیسی ثاني زیاته کړې چې دامهال په افغانستان کې د اوسپنې پټلۍ په برخه کې د زیات شمېر پروژو د سروې او ډیزاین چارې جریان لري، ملي او بهرنيو پانګوالو ته په یاده برخه کې د پانګونې بشپړه زمینه برابره ده او کولی شي په دغه برخه کې پانګونه وکړي.

د لیدنې په پای کې دواړو لوریو پر دوامداره اقتصادي او سوداګریزو اړیکو سربېره د زېربنایي پروژو په برخه کې په دوه اړخیزې همکارۍ ټینګار کړی او د تورغونډۍ-هرات د اوسپنې پټلۍ مسير يې د افغانستان يو اقتصادي، سوداګریز او ټرانزيټي مسير بللی.

عربي رسنیو هم راپور ورکړی، چې لسګونه امریکایي او سعودي سوداګر به د سې شنبې په ورځ په شاهي دربار کې د ټرمپ د ریاض د سفر په مناسبت په "سوداګریزه غرمنۍ" کې ګډون وکړي.

دا پروګرام به د سعودي عربستان د ولیعهد په کوربه‌توب ترسره شي.

د ګډونوالو د لېست له مخې، د ریاض شاهي دربار به د شاوخوا ۲۵۰کسان کوربه‌توب وکړي، چې دا د متحده ایالاتو او سعودي عربستان ترمنځ د سوداګریزو تړونونو او پراخې همکارۍ لپاره د ټرمپ لومړیتوب په ګوته کوي.