طالبانو د افغان کډوالو د خوندي وضعیت د نه تمدید په اړه د امریکا پرېکړه مثبته بللې

سرچینو د سې‌شنبې په ورځ (د غويي ۲۳مه) زیاته کړې، چې نوموړی د طالبانو د ګرشک ولسوالۍ استخباراتو نیولی، خو له نیول‌کېدو سره یې سم د څېړنو لپاره د لښکرګاه مرکزي زندان ته لېږلی دی.

د سرچینو په خبره، عبدالمالک همدرد له څېړنو وروسته بېرته د طالب استخباراتو اړوند د ګرشک ولسوالۍ زندان ته استول شوی او دمګرۍ په همدغه زندان کې بندي دی.

سرچینو د نوموړي د نیول‌کېدو لامل په ټولنیزو رسنیو کې پر طالبانو نیوکې بللې دي.

د سولې ولسي حرکت یاد ټولنیز فعال ته نږدې یوه بله سرچینه وايي، چې د هغه اقتصادي وضعیت زښت زیات کمزوری دی او د کورنۍ یوازینی سرپرست بلل کېږي.

د سرچینو د معلوماتو له‌مخې، د هلمند ولایت د طالبانو د ګرشک ولسوالۍ او همداراز د دغه ولایت مرکز لښکرګاه چارواکي د همدرد په تړاو له رسنیو سره خبرې نه کوي.

دا په داسې حال کې ده، چې پرون د دیني عالم مولوي بشیراحمد حنفي د کورنۍ یوه غړي افغانستان انټرنشنل - پښټو ته ویلي، چې نوموړی له مصر نه تر راستنېدو یوه ورځ وروسته د طالبانو استخباراتو نیولی دی.

د سرچینې په خبره، هغه له تېرې شاوخوا یوې اوونۍ راهیسې د طالبانو په زندان کې دی.

ویل کېږي، چې بشیراحمد حنفي له بې‌بې‌سي سره تر یوې مرکې وروسته د طالبانو استخباراتو بندي کړی، خو د کورنۍ غړي یې بیا وایي چې تر اوسه د هغه د نیول‌کېدو په تړاو معلومات نه‌لري.

په داسې حال کې چې نړۍوالې ټولنې او د بشري حقونو ګڼ بنسټونو په وار-وار له طالبانو غوښتي چې د خلکو نیول ودروي، خو یادې ډلې دا هرڅه له پامه غورځولي او د ټولنیزو فعالانو، خبریالانو او ان عام هېوادوالو نیولو ته یې دوام ورکړی دی.

له کندهار څخه سرچینو د سې شنبه په ورځ (د غويي ۲۳مه) ویلي، چې د طالبانو د امربالمعروف محتسبین خبريالانو ته اجازه نه ورکوي، چې د مېله والو سره ويډيو مرکې وکړي او انځورونه واخلي.

د سرچينو په خبره، د ارغنداب ولسوالۍ د امربالمعروف محتسبینو خبريالان د څو ساعتونو لپاره په خپل دفتر کې کښېنولي و او ګواښ يې ورته ورکړی، چې انځور او ویډيو به نه اخلي.

سرچینې زياته کړې: «د ارغنداب ولسوالۍ د امربالمعروف کارکوونکو ۷ خبريالان له مېلې څخه د انځور او ویډیو اخیستلو پرمهال خپل دفتر ته غوښتي او ورته ویلي یې دي، چې د والي او مشرتابه د امر له مخې انځور او ویډیو بنده ده.»

د سرچينې په خبره، چې طالبانو د خبريالانو له کېمرو څخه د مېلې اخیستل شوي انځورونه او ويډيو هم له منځه وړي دي.

څو مېله والو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې د امربالمعروف ریاست کارکوونکي په دوامداره توګه په موټرونو کې ګزمې کوي او خلکو ته سپارښتنې کوي، چې «ځانونه پر شریعت برابر» کړي.

سرچينه زیاتوي، دغه مېلې ته د ډيورنډ کرښې د ها غاړې او یو شمېر بهر مېشتې افغانان هم ورغلي او محتسبینو ترې غوښتې، چې «خپلې ږېرې ببرې او ځانونه اصلاح کړي.»

شالمار مېله د پسرلي په موسم کې د توتانو له پخېدو سره سم پیلېږي او له شلو څخه تر ۴۰ ورځو دوام کوي.

مېله وال د ارغنداب په شنو باغونو کې د غېږ نیونې، اتڼ او سندرو ویلو ترڅنګ د ډبرې غورځولو، دوره خط او نورې سیمه ییزې لوبې کوي، خو د طالبانو له واکمنېدو راهیسې په دې میله کې په سندرو ویلو او اتڼ کولو بندیز لګول شوی دی.

ځیني لیکوالان وايي، د شالمار مېله د دودیزو لوبو، کلتورونو او یووالي د ژوندي ساتلو یوه ښه نمونه ده او طالبان باید د خلکو د خوښیو او د کندهار د سیمه ییزو دودونو مخنیوی ونه کړي.

د هبت الله اخوندزاده د فرمان له مخې، د کور او ښار جوړولو وزارت، کابل ښاروالي او د ولايتونو او ولسواليو اړوند ښاري ادارې مکلفې شوې دي، چې د ښاري پلانونو اړوند معلومات په برېښنايي او چاپي بڼه خپاره او خلکو ته ورسوي.

په فرمان کې راغلي، هغه سيمې چې تازه د ښاري ساحو برخه ګرځېدلې دي خو لاهم تفصيلي طرحه نه لري، بايد ورته بشپړې طرحې جوړې او خپرې شي.

طالبان دا د ښاري پراختيايي نظم د پياوړتيا لپاره مهم ګام بولي.

په فرمان کې د دې ډلې د چارو ادارې او د فرمانونو او حکمونو د تعقیب او نظارت لوی ریاست ته دنده سپارل شوې، چې د دغه فرمان تطبيق له نږدې وڅاري او ډاډ ترلاسه کړي چې ښاري ادارې یې پر وخت او دقيق ډول عملي کوي.

په فرمان کې راغلي، چې دا فرمان له توشيح وروسته نافذ شوی او باید په رسمي جریده کې خپور شي.

سیمه ییزو سرچینو د سې شنبې په ورځ د غويي ۲۳مه افغانستان انټرنشنل ته وویل چې طالبانو د خوست له شیخ زاید پوهنتون څخه د ګوښه شویو استادانو او کارکوونکو لیست چمتو کړی او ځینې یې کور ته لیږلي دي.

د معلوماتو له مخې، په دغه لیست کې په عمده توګه هغه استادان شامل دي، چې په جمهوري نظام کې یې د ماسټرۍ، دوکتورا او پروفیسورۍ درجې درلودې.

طالبانو ټینګار کړی، چې د ښوونکو د ګوښه کولو پروسه به دوام ولري.

سرچینو دا هم زیاته کړه، چې له استادانو سره یوځای، ممکن د پوهنتون یو شمیر خدماتي کارکوونکي، پخلیوال او اداري کارمندان هم له دندو ګوښه شي.

د شیخ زاید پوهنتون د یوه استاد په وینا، طالبان دا اقدامات د "تنقیص" په پلمه ترسره کوي، خو هڅه کوي چې استادان له دندې ګوښه کړي او پر ځای یې د دیني مدرسو ملایان وګوماري.

د سرچینو په وینا، په دې لېستونو کې ټول د جمهوري نظام د ماسټرۍ، پوهاندۍ او دوکتورا درجې درلودونکي استادان په نښه شوي او په وینا یې، دا لړۍ به دوام ولري.

په پکتیا پوهنتون کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د پکتیا ۷۳ کسانو د تنقیص له ډلې ۱۵ یوازې کدري استادان دي او نور یې اداري مدیران او کارکوونکي دي.

د پکتیا پوهنتون یو ګوښه شوي استاد افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د طالبانو دا اقدام یوه بهانه وه چې لوستي خلک له دندې لرې کړي او پر ځای یې له دې ډلې سره تړلي خلک وګوماري.

د بامیان پوهنتون یوې سرچینې تایید کړه، چې طالبانو د پوهنتون ۳۳ استادان له دندو ګوښه کړي دي. د معلوماتو له مخې، د پوهنتون ۲۰ اداري کارکوونکي هم له دندو ګوښه شوي دي.

په بامیان ولایت کې سرچینو وویل چې ډیری ګوښه شويو استادانو، چې هزاره او شیعه مذهبه وو، ماسټرۍ او دوکتوراوې درلودې.

د بدخشان ولایت اسناد هم ښیي، چې طالبانو د ولایت د عامه پوهنتون شاوخوا ۳۶ استادان او اداري کارمندان له دندو ګوښه کړي دي.

خو ځینو سرچینو په دغه ولایت کې د ګوښه شویو کسانو شمېر ۵۱ تنه ښودلی دی.

په بدخشان کې سرچینو وویل چې دا وړاندېز څو میاشتې وړاندې سپارل شوی و خو په رسمي ډول د دوشنبې په ورځ، د غويي په ۲۲ مه عملي شو.

د یادونې ده، چې طالبانو تر دې وړاندې د ننګرهار، کونړ، پروان، لغمان، بدخشان او یو شمېر نورو دولتي پوهنتونونو د جمهوري نظام یو شمېر مسلکي استادان د بېلابېلو پلمو له‌مخې ګوښه کړي.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته په علمي او تخصصي مرکزونو کې د اکاډمیکو کسانو ګوښه‌کېدل په سېستماتیک شکل روان دي او یاده ډله هڅه کوي، چې په دې ځایونو کې له خپلې ایډيالوژۍ سره جوړ او د مدرسو ملایان وګوماري.

د یاد سازمان د وزیرانو شورا ټینګار کړی، چې د ډله ییز امنیت تړون سازمان (CSTO) غړي هېوادونه باید د افغانستان له ولس سره خپلو بشري او اقتصادي مرستو ته دوام ورکړي.

په غونډه کې د یاد سازمان مرستیال سرمنشي سومات اردوبایف، د غړو هېوادونو استازو او د یو شمېر نړیوالو ادارو استازو ګډون کړی و.

د غونډې ګډونوالو دا هم څرګنده کړې، چې د افغانستان له وضعیت څخه باید دوامداره څارنه وشي او د سولې د پروسې د پیاوړتیا لپاره سیمه‌ییزې هڅې همغږې شي.

په یاده غونډه کې د ملګرو ملتونو د ترهګرۍ ضد دفتر، د منځنۍ اسیا لپاره د ملګرو ملتونو سیمه‌ییز مرکز، د ګډو هڅو مرکز، د ګډو ځواکونو د قوماندانانو د شورا همغږوالې ادارې او د سره صلیب نړیوالې کمېټې استازو هم برخه لرله.