دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

اډمز په خپل ایکس‌پاڼه کې لیکلي چې د داعش خراسان ډلې غړی محمد شریف‌الله، چې تېر کال امریکا ته ولېږدول شو، د ابي ګېټ د برید اصلي طراح نه و، بلکې د دې برید اصلي معماران د داعش خراسان مشر ثناءالله غفاري او د طالبانو د کورنیو چارو سرپرست وزیر سراج‌الدین حقاني دي.

هغې ادعا کړې: «حکومت هڅه وکړه خلک دې ته قانع کړي چې محمد شریف‌الله د ابي ګېټ د برید طراح او ان ځانمرګی بریدګر و، حال دا چې دا خبره هېڅ منطقي نه ده.»

د سي‌اې‌اې پخوانۍ مامورې زیاته کړې چې د امریکا حکومت د ترهګرۍ ضد مبارزې پر ځای د تبلیغاتي بریاوو په لټه کې دی او د لوړپوړو وسله‌والو د په نښه کولو پر ځای، د ټیټې کچې کسانو نیول د لاسته‌راوړنې په توګه وړاندې کوي.

سارا اډمز ویلي، د ابي ګېټ اصلي طراحان «ثناءالله غفاري او سراج‌الدین حقاني لا هم ازاد دي او پر دې خاندي چې امریکا د دوی د ناسم معلوماتو ښکار شوه.»

نوموړې په خپل اوږده بیان کې د امریکا پر هغې تګلارې هم نیوکه کړې چې بهرني وسله‌وال امریکا ته لېږدوي او هلته یې کلونه ساتي.

هغې ویلي، امریکا باید د نړۍ د «ترهګرو دایمي زندان» ونه ګرځي او پر ځای یې باید له اصلي هېوادونو یا درېیمو هېوادونو سره د بندیانو د ساتلو هوکړې وکړي.

اډمز د ګوانتانامو زندان تجربې ته په اشارې ویلي چې امریکا لا هم د هغو پالیسیو سیاسي، مالي او امنیتي بیه پرې کوي چې د اوږدمهاله لید پرته عملي شوې وې.

هغې زیاته کړې: «موږ باید ټول ترهګر د امریکا له خاورې وباسو، د هغوی د داخلېدو مخه ونیسو او نور یې امریکا ته رانه‌ولو.»

دغه سازمان په خپل تازه راپور کې ویلي چې وروستیو سېلابونو د لوګر، ننګرهار، لغمان، جوزجان، سمنګان، بلخ، تخار، بغلان، هرات، بادغیس، هلمند او کندهار ولایتونو اوسېدونکو ته پراخ مالي او بشري زیانونه اړولي دي.

د راپور له مخې، تر اوسه له ۷ زره او ۴۰۰څخه زیاتې زیانمنې شوې کورنۍ د عاجلو مرستو لپاره ثبت شوې دي او دغو کورنیو ته د دوو میاشتو لپاره خوراکي او نغدي مرستې ورکول کېږي.

د خوړو نړیوال سازمان همداراز ویلي چې افغانستان ته د راستنېدونکو کډوالو شمېر هم په بې‌ساري ډول زیات شوی دی. د سازمان د معلوماتو له مخې، یوازې د روان کال په لومړیو څلورو میاشتو کې تر نیم میلیون ډېر کسان هېواد ته ستانه شوي دي.

راپور زیاتوي چې یاد سازمان یوازې د اپرېل میاشتې پر مهال نږدې ۷ زره راستنېدلو کورنیو ته مرستې رسولې دي.

دغه سازمان خبرداری ورکړی چې د بودجې کمښت، د خوراکي توکو لوړې بیې او اکمالاتي ستونزې د مرستو روان بهیر له جدي ګواښ سره مخ کړی دی.

د خوړو نړیوال سازمان ویلي، که نړیوال تمویل زیات نه شي، د ۲۰۲۶ کال له جون میاشتې وروسته به په پنځو سرحدي سیمو کې د مرستو پروګرامونه ودرول شي.

د راپور له مخې، د جولای او نومبر ترمنځ به شاوخوا ۱،۵ میلیونه کسان له بشري مرستو بې‌برخې شي او د ژمي لپاره د خوراکي زېرمو نشتوالی به د میلیونونو افغانانو ژوند له خطر سره مخ کړي.

یاد سازمان وایي چې یوازې د اپرېل میاشتې پر مهال یې له ۲،۱ میلیونه کسانو سره مرسته کړې، چې پکې ۶ زره او ۹۰۰ میټریک ټنه خوراکي توکي او ۸،۵ میلیونه ډالر نغدي مرستې شاملې دي.

راپور کې راغلي چې د افغانستان ـ پاکستان د سرحد تړل کېدو او د ایران له لارې د ترانزیټي لارو محدودېدو له امله د لېږد رالېږد لګښتونه درې برابره لوړ شوي او زرګونه ټنه خوراکي توکي لا هم بند پاتې دي.

د تغذیې وضعیت هم د اندېښنې وړ بلل شوی دی. د خوړو نړیوال سازمان وایي، د بودجې د محدودیتونو له امله ښايي یوازې له هرو څلورو خوارځواکو ماشومانو څخه یو او له هرو درېیو اړمنو ښځو څخه یوې ته مرستې ورسولای شي.

دغو امريکايي چارواکو همداراز د اووربي د بېرته ستنېدو غوښتنه کړې او د هغه د موندلو لپاره يې د میلیونونو ډالرو انعام اعلان کړی دی. د ملګرو ملتونو لپاره د امريکا سفير مايک والټز په خپله اېکس پاڼه کې ليکلي: «د طالبانو د برمته‌نيونې ډيپلوماسي بايد پای ته ورسېږي».

هغه ويلي، دولس کاله کېږي، چې پاول اووربي د افغانستان په خوست ولايت کې ورک شوی دی.

والټز زياته کړې، امريکا لا هم ژمنه ده، چې اووربي بېرته خپل کور ته ستون کړي. هغه ويلي، د ټرمپ په اداره کې هېڅ امريکايی چې برمته شوی يا په ناحقه بندي شوی وي، نه هېرېږي. د امريکا سفير ويلي، واشنګټن د هغو معلوماتو لپاره، چې د پاول اووربي خوندي ستنېدو کې مرسته وکړي، تر يو ميليون ډالرو پورې انعام ورکوي.

امریکا په افغانستان کې د خپل ورک شوي وګړي د موندلو لپاره یو میلیون ډالر انعام اعلان کړ | افغانستان انټرنشنل پښتو

همداراز، د افغانستان لپاره د امريکا سفارت شارژدافير دان براون هم په خپله اېکس‌پاڼه ليکلي، چې د پاول اووربي کورنۍ له دولسو کلونو راهيسې د هغه د لادرکه کېدو په اړه له بې‌ځوابه پوښتنو سره ژوند کوي.

براون ويلي، امريکا لا هم له هېواده بهر د خپلو وګړو د بېرته ستنولو له هڅو ملاتړ کوي او غواړي ډاډ ورکړي، چې هېڅ امريکايی نه هېرېږي.

نوموړي له هغو کسانو چې د اووربي په اړه معلومات لري غوښتي، د هغه د موندنې په برخه کې معلومات له دوی سره شریک کړي. د هغه په خبره، امريکا د دغو معلوماتو لپاره تر يو ميليون ډالرو پورې انعام ورکوي. د امريکا د عدليې وزارت هم د اووربي د موندلو لپاره پنځه ميليونه ډالره انعام ټاکلی دی.

پاول اډوين اووربي جونير، چې امريکايی ليکوال او تبعه دی، د ۱۳۹۳ کال د غويي په وروستيو کې په خوست ولايت کې ورک شوی دی. د امريکا د فدرالي پلټنو اداره يا اېف‌بي‌ای وايي، نوموړی له لادرکه کېدو مخکې په افغانستان کې د يوه نوي کتاب لپاره څېړنې کولې.

په واشنګټن کې د اېف‌بي‌ای د دفتر مشر ډارن کاکس هم ويلي، د دغې ادارې مامورانو او شنونکو د اووربي د موندلو او بېرته ستنولو لپاره څه باندې ۱۰ کاله کار کړی دی.

هغه زياته کړې، اېف‌بي‌ای د ټولو باوري معلوماتو څارنه دوامداره ساتلې، څو د اووربي کورنۍ له دولسو کلونو وروسته خپلو پوښتنو ته ځواب ومومي.

تېره مياشت د امريکا د ملي امنيت شورا لوړپوړي چارواکي سباستين ګورکا هم ويلي وو، چې امريکا د طالبانو له لوري «د برمته‌نيونې ناسمې ډيپلوماسۍ» ته د زغم نيت نه‌لري.

هغه د ډينس کويل، محمود شاه حبيبي، پاول اووربي او پولينيسيس جکسن نومونه د هغو امريکايانو په ډله کې ياد کړي وو، چې واشنګټن يې د بېرته ستنېدو غوښتنه لري.

د امريکا د بهرنيو چارو وزارت اړوند د «عدالت لپاره انعام» پروګرام وايي، اووربي په وروستي ځل په خوست کې ليدل شوی وو.

دغه پروګرام د هغو معلوماتو لپاره، چې د اووربي د ځای موندلو، ژغورلو او بېرته ستنولو کې مرسته وکړي، تر پنځه ميليونه ډالرو انعام ټاکلی دی.اووربي له لادرکه کېدو وړاندې ويلي وو، چې غواړي د خپلو څېړنو د دوام لپاره له ډیورند کرښې واوړي او پاکستان ته ولاړ شي.

د «عدالت لپاره انعام» پروګرام ويلي، نوموړی د غوږ د داخلي کانال په ناروغۍ اخته دی او درملنې او دوا ته اړتيا لري.

پاول اووربي د امریکا تبعه، لیکوال او ښوونکی دی، چې د ۱۹۴۲ کال د نومبر په ۲۷مه زیږېدلی. نوموړی شاوخوا ۱۸۰ سانتي متره قد، سپین ویښتان او شاوخوا ۷۷ کیلوګرامه وزن لري.

دغه اعتراضيه غونډه «له طالبانو سره هېڅ همکاري مه کوئ» تر سرليک لاندې جوړه شوې وه.

معترضانو ويلي، د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان خوندي ځای نه‌دی او بشري حقونه بايد د پناه غوښتونکو د اېستلو د سياست قرباني نه‌شي.

د دغه اعتراض سمبالوونکو له جرمني وغوښتل چې له طالبانو سره همکاري ونه‌کړي.

دا اعتراض وروسته له هغې ترسره شو، چې يوې جرمنۍ رسنۍ راپور ورکړ، چې د طالبانو استازي ښايي د جرمني د کډوالۍ او پناه غوښتنې فدرالي ادارې په ودانۍ کې افغانستان ته د اېستل کېدونکو کسانو د پېژندنې په بهير کې ونډه لرلې وي.

د جرمني «زېډ‌ډي‌اېف» ټلويزيون په خپل راپور کې ويلي، چې د جرمني ادارو افغانستان ته د افغان پناه‌غوښتونکو د اېستلو په تړاو په منظم ډول د طالبانو يو استازی د بُن ښار د «بامف» په دفتر کې منلی دی.

د دغه راپور له‌مخې، د ياد استازي د حضور موخه دا ده، چې د هغو کسانو هویت تایید کړي، چې بايد افغانستان ته وشړل شي او ورته د سفر اسناد برابر شي.

د جرمني د کورنيو چارو وزارت د «زېډ ډي اېف» رسنۍ د راپور په غبرګون کې ويلي، چې د «بامف» په ودانۍ کې د دغو مرکو ترسره کول د دې معنا نه‌لري، چې طالبانو ته دې په دغې اداره کې رسمي استازولي ورکړل شوې وي.

دغه وزارت زياته کړې، چې د «بامف» دغه برخه د عامو خلکو له تګ راتګ څخه جلا ده او له همدې امله د دغو مرکو لپاره مناسبه بلل شوې ده.

دا فلم د برېتانیا د هغې پوځي قطعې کیسه بیانوي، چې د ۲۰۰۶ کال په جولای کې د هلمند د یوې ولسوالۍ د ساتلو مسوولیت درلود او وروسته بیا د طالبانو له لوري په نښه شوه.

د دغه فلم نوم «د وتلو لاره نشته: په کلابندۍ کې د نارینه‌وو رښتینې او لړزونکې کیسه» دی. دا فلم د میجر ادم جویټ د خاطراتو پر بنسټ جوړېږي؛ هغه په هلمند کې د برېتانیا د یادې پوځي قطعې قومندان وو.

شهزاده هري له پوځ څخه تر وتلو وړاندې، ۱۰ کاله په بریتانوي پوځ کې خدمت وکړ او دوه ځله یې د افغانستان د جګړې د لومړۍ کرښې په ماموریتونو کې برخه اخیستې ده.

شهزاده هري د ۲۰۰۷ کال په وروستیو کې د یوه ۱۰ اونیز ماموریت لپاره هلمند ته لاړ. هري په هغه وخت کې د جنګي ډګر د هوایي کنټرولر په توګه دنده ترسره کوله. دغه محرمانه ماموریت په انټرنېټ کې د هغه د حضور له افشا کېدو وروسته، له ټاکلي وخت مخکې پای ته ورسېد.

له افغانستان څخه د هري تر ستنېدو وروسته، برېتانوي رسنیو ورته د «جنګیالي شهزاده»، «زړور هري» او «زموږ له زامنو څخه یو» په څېر لقبونه ورکړل. هغه وروسته بیا افغانستان ته د ستنېدو لپاره په برېتانیا او امریکا کې تر روزنې او سختو تمرینونو وروسته، د اپاچي چورلکې د پیلوټ په توګه پر شرایطو برابر وګڼل شو.

هري د ۲۰۱۱ په اپرېل کې د کپټان رتبې ته ورسېد او د خپلې سکاډرون له قومندان څخه یې د اپاچي نښان هم ترلاسه کړ.

هغه د ۲۰۱۲ کال په سپټمبر کې یو ځل بیا افغانستان ته لاړ. دغه ماموریت ۲۰ اونۍ دوام وکړ او هغه ته فرصت ورکړل شو، چې په عملیاتو کې د اپاچي چورلکې د مرستیال پیلوټ او ویشتونکي په توګه برخه واخلي.

کنزینګټون ماڼۍ د ۲۰۱۵ په مارچ کې په رسمي ډول له پوځ څخه د هري وتل تایید کړل. په دې پرېکړې سره، په برېتانوي پوځ کې د هغه لس کلن خدمت پای ته ورسېد.

شهزاده هري او میګان مارکل تېر کال له نېټ‌فلېکس سره یو محدود تړون لاسلیک کړ. د دغه تړون له‌مخې، نېټ فلېکس حق لري چې د هري او میګان د تولیدي شرکت «ارچي وېل» پروژې تر نورو وړاندې وڅېړي او بیا یې په اړه پرېکړه وکړي.