د ډله ییز امنیت تړون سازمان د افغانستان پر روان وضعیت غونډه کړې

دا لومړی ځل دی، چې د روسیې په خودمختاره سیمه تاتارستان کې د کازان په ۱۶م اقتصادي فورم کې د نورو هېوادونو د بیرغونو ترڅنګ د افغانستان د ملي بیرغ پرځای، طالبانو بیرغ لیدل کېږي.

دغه بیرغ داسې مهال د نورو بیرغونو په منځ کې اېښودل کیږي، چې د روسیې د بهرنیو چارو وزارت د وري په ۱۸مه نېټه وویل چې طالبانو ته یې د ترهګرو سازمانونو له نوملړه د وتلو رسمي حیثیت ورکړی.

روسیې دغه اقدام له کابل سره د پوره او رسمي همکارۍ لپاره یو ګام بللی و.

د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت ویلي و: «دا پرېکړه د روسیې او افغانستان د خلکو په ګټه ده. موږ غواړو چې له افغانستان سره په نشه‌ یي توکو او ترهګرۍ ضد مبارزه، سوداګرۍ، پانګونې او نورو برخو کې ګټورې اړیکې ولرو».

روسیې همداراز د داعش-خراسان څانګې پر ضد د طالبانو اقداماتو ته هرکلی ویلی دی.

ټاکل شوې، چې سبا د چارشنبې په ورځ د ملا عبدالغني برادر په مشرۍ د طالبانو یو جګپوړی پلاوی روسیې ته سفر وکړي او د تاتارستان په کازان اقتصادي فورم کې برخه واخلي.

طالبان تراوسه پورې هیڅ هېواد په رسمیت نه دي پېژندلي او د افغانستان ملي بیرغ تر اوسه په نړیوالو غونډو او مجالسو کې اېښودل کیږي.

الفالح وویل، « دغه نوښت د ولیعهد او صدراعظم شهزاده محمد بن سلمان د لیدلوري په رڼا کې دی، چې موخه یې د دواړو ملتونو ګډو اقتصادي ګټو ته وده ورکول دي».

نوموړي دا خبرې د پاچا عبدالعزیز نړیوال کنفرانس مرکز کې وکړې.

الفالح د دواړو هیوادونو د استازو د لوړې کچې اړیکو ستاینه وکړه، او ویې ویل چې دا له باور او مشارکت د ډکو اړیکو څرګندونه کوي، چې له ۹۰ کلونو راهیسې دوام لري.

نوموړي وویل چې همدا اړیکې د سعودي ارامکو د بنسټ او ودې سبب شوې.

هغه زیاته کړه چې د ویژن ۲۰۳۰له لارې د پانګونې نوې لارې پرانیستل شوي، چې مختلف سکتورونه پکې شامل دي.

نوموړي وویل: « د سعودي عربستان بازار د نړۍ له لسو سترو او چټکو وده کوونکو بازارونو څخه دی. پانګونې او ستروپانګه‌والو ته دلته بېساری فرصتونه برابریږي».

د کینایي رسنیو د رپوټ له مخې، ظاهر قدیر محکمې ته په خپلو څرګندونو کې ویلي، چې کینیا ته د سوداګرۍ لپاره راغلی و.

ظاهر قدیر ویلي، چې د افغانستان د ملي یووالي جبهې د غړي او پخواني مرستیال ولسمشر حاجي عبدالقدیر زوی دی او د سولې کاروان مدني حرکت مشري یې کړې ده.

نوموړي د خپل وکیل له لارې له محکمې وغوښتل چې د افغانستان او امریکا ترمنځ تاریخي ترینګلتیا ته پاملرنه وکړي.

د ظاهر قدیر وکیل محکمې ته وویل: « دا قضیه د دواړو هېوادونو ترمنځ د جیوپولیتیکي کشمکش انځور دی. کینیا یوازې د دې پراخې جګړې له ډګرونو څخه یو غوره شوی او که موضوع په احتیاط ونه څېړل شي، ښايي کینیا په دې شخړه کې ښکیله شي». خو محکمې د نوموړي غوښتنه رد کړې ده.

د عبدالظاهر قدیر وکیل له محکمې غوښتي، چې د حکم د تطبیق موقتي ځنډ منظور کړي چې د استیناف لپاره وخت ولري. خو قاضي دا غوښتنه هم رد کړه او ویې ویل چې استیناف له ځنډ پرته هم ممکن دی.

د نایروبي محکمې پرېکړه کړې، چې نوموړی د مخدره توکو د قاچاق او د غیر قانوني وسلو د لرلو په تور په متحده ایالاتو کې مطلوب دی، باید امریکا ته وسپارل شي.

د میلیماني عالي جزایي قاضي بنمارک اېکهوبي په مشرۍ دا حکم وايي، چې د قدیر د استرداد غوښتنه مشروع ده او د وړاندې شویو شواهدو له مخې د استرداد شرایط پوره شوي دي.

د نایروبي د عامه دعوو مشر څارنوال ویکتور جوما اوويتي محکمې ته وویل چې تورونه د نشه‌یي توکو قاچاق او غیرقانوني وسلو درلودل دي او دا د استرداد لپاره مشروع بنسټ برابروي.

د محکمې قاضي وروسته وویل: « زما په اند، اړتیا وړ شواهد وړاندې شوي دي. زه دا غوښتنه موجه ګڼم، نو د نیولو حکم تاییدوم او حکم ورکوم چې تورن باید امریکا ته وسپارل شي چې هلته د تورونو ځواب ووايي».

ظاهر قدیر له قطر نه کینیا ته د سفر پرمهال د اپریل پر۱۴مه په نایروبي کې له سفاري پارک هوټل نه ونیول شو.

د متحده ایالاتو د نیویارک د جنوبي ولسوالۍ فدرالي محکمې د مارچ پر۲۵مه نېټه د قدیر د نیولو حکم صادر کړی و.

هغه د مخدره موادو د قاچاق، د درنو وسلو ساتلو د توطیې په تور تورن دی.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت په خپل اېکس لیکلي، چې د ریاست‌الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر اخوند په مشرۍ د کازان ۱۶م اقتصادي فورم کې ددې ډلې د ګډون کوونکي پلاوي مشورتي ناسته کې د سفر په اړه د بهرنیو چارو وزارت مسوولینو د پلاوي له غړو سره لازم معلومات شریک کړل او د ملا عبدالغني برادر له لوري ورته لازمې سپارښتنې وشوې.

له دې وړاندې د طالبانو ویاند مرستیال حمدالله فطرت ویلي و، چې یاد فورم ترڅنګ به دا پلاوی له روسي چارواکو سره هم جلا جلا ناستې ولري او د افغانستان او روسیې ترمنځ د اقتصادي اړیکو د پیاوړتیا په موخه به هم خبرې وکړي.

کازان اقتصادي فورم به د می میاشتې له ۱۴مې نېټې تر ۱۶مې دوام ولري او په دې نړیواله غونډه کې د ۷۸ هېوادونو شاوخوا ۲۰ زره استازي برخه اخلي.

د می پر ۱۵مه به د فورم رسمي پرانیسته ترسره شي، چې پکې د روسیې مرستیال لومړی وزیر الکسي اوورچوک به د روسیې ـ افغانستان د سوداګرۍ ځانګړي فورم مشري هم وکړي.

دغه راز د می پر ۱۶مه عمومي غونډه کې به د «ډیجیټل تحول» موضوع تر بحث لاندې ونیول شي او همداراز د «ستراتېژیک لید ډلې» ناسته به د «روسیه - اسلامي نړۍ» تر سرلیک لاندې مهم بحثونه ولري.

د نورو فرهنګي پروګرامونو ترڅنګ معتدل یا «د حیا» پر بنسټ فېشن نندارتون هم په دغه فورم کې ښودل کیږي.

د روسیې له‌خوا د طالبانو پر فعالیتونو د شاوخوا ۲۰ کلن بندیز لرې کول، د منځنۍ اسیا هېوادونو او مسکو لپاره له دې ډلې سره د اړیکو تودولو دروازې پرانیستې دي.

د طالبانو تر واک لاندې د باختر دولتی اژانس د رپوټ له مخې نن سې شنبه، د غويي ۲۳مه، په بلخ کې د پولیسو له اکاډمۍ څخه ۷۱۰ پولیسو د فراغت غونډه ترسره شوه.

په دې غونډه کې د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د پولیسو اکاډمۍ عمومي قوماندان پاسوال قاري روح الله عبیده پیلوټ له فارغو شویو پولیسو غوښتنه وکړه، چې «طالبان بايد د نظامي رتبو لپاره نه بلکې د تقوا او غوره کارنامو لپاره او د اسلامي تاریخ د رنګین ساتلو لپاره هلې ځلې وکړي».

د بلخ ولایت د طالبانو د تعلیماتو مرکز قوماندان محمد صابر الفت په یادو مراسمو کې د طالبانو مسلکي کول خپل کاري لومړیتوب وباله او ژمنه یې وکړه، چې په دې برخه کې به خپلې هڅې ونه سپموي.

طالبان په دې وروستیو کې د اقتصادي ستونزو له امله د امنیتي ارګانونو په لیکو کې د شل فیصده تنقیص د تطبیق په درشل کې دي خو دې مسالې ددې ډلې غړو ترمنځ پراخ غبرګونونه راپارولي دي.