هند ۱۵۰ افغان لاریو ته د واګه بندر له لارې د تېرېدو اجازه ورکړه

ضمیر کابلوف د جمعې په ورځ د (غوایي ۲۶مه) ریانووستي خبري اژانس ته ویلي: «دغه نوماند دا مهال د روسیې په ادارو کې د تصدیق مراحلو څخه تېرېږي. هیله لرم چې له بشپړېدو وروسته، یو هوکړه ‌لیک لاسلیک شي.»

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي په همدې روانه میاشت کې له ضمیر کابلوف سره په لیدنه کې په ډاګه کړې وه، چې دغه ډله به ژر خپل سفیر مسکو ته ور وپېژني.

اوس مهال د طالبانو له لوري د جمال ناصر غروال په نوم کس په مسکور کې د افغانستان سفارت سرپرست په توګه دنده کوي.

طالبان داسې مهال روسیې ته خپل سفیر ورپېژني، چې روسیې تازه دغه ډله په خپل «ترهګریز نوملړ» کې ځنډولې ده.

له دې پرېکړې سره هم مهاله د یاد هېواد د بهرنیو چارو وزارت وویل، چې په مسکو کې به د طالبانو استازی د «سفیر» کچې ته لوړ کړي.

ریانووستي خبري اژانس د ضمیر کابلوف له قوله لیکلي چې مسکو ته د طالبانو د سفیر تګ به د دغې ډلې د «رسمیت پېژندلو» مسله هم د بحث وړ کړي.

هغه د (غوايي ۲۶مه) پر اېکس پاڼه لیکلي، چې یاده اصطلاح «مذهبي افراطیانو» ته کارول کیده او حکمتیار یې یوه بېلګه ده.

نوموړي دغه څرګندونې د حزب اسلامي د مشر د هغو څرګندونو په غبرګون کې کړي، چې ویلي و، پاکستان د تجزیې له ګواښ سره مخ دی او افغانستان به ترې هم اغېزمن شي.

د فضلي په خبره، د پاکستان د پخواني مشر اسد دراني له لوري په «۱۹۸۹لمریز» کال کې داسې طرحه جوړه شوې وه، چې ګوندې د ډاکټر نجیب الله تر پرځېدو وروسته به له افغانستان سره «کنفډراسیون» جوړ کړي او حکمتیار هم د دغې طرحې اصلي طراح ځان باله.

د چارو ادارې د پخواني مشر په وینا: «نن د حکمتیار د دې خبر څخه ۳۵کاله تېر شوي، خو نه حکمتیار او نه هم دراني وکولای شول دا خیال عملي کړي.»

د نوموړي په وینا، حکمتیار او پاکستان اوس هم هر کال دغه ناکام پلان په بېلابېلو الفاظو کې تکراروي.

فضلي ټینګار کړی چې د پاکستان د تجزیې په تړاو د حزب اسلامي د مشر څرګندونې رښتیا دي، ځکه هغه یو ملت نه دی او د افغانستان په اړه یې بیا څرګندونې یوازې په خیالاتو ولاړې دي.

تر دې مخکې هم د ګلبدین حکمتیار د څرګندونو په تړاو بېلابېل غبرګونونه راغلي‌ دي.

بېلابېلو سیاستوالو دغو څرګندونو ته په غبرګون کې ګلبدین حکمتیار د پاکستان لاسپوڅی بللی او له هغه یې غوښتي چې په راتلونکي کې له دغه ډول څرګندونو ډډه وکړي.

د یاد وزارت په خبرپاڼه کې زیاته شوې، چې دغو دیني عالمانو همدا راز د افغانستان په یو شمېر سیمو کې د کډوالو لپاره د «نویو ښارګوټو» جوړېدو وړاندیزونه هم وکړل.

مولوي کبیر په ناسته کې ویلي، چې اړونده ادارو ته سپارښتنه شوې، څو د ایران په ګډون بېلابېلو هېوادونو کې «افغان کډوالو» ته د اړتیا وړ اسنادونه چمتو کړي.

دا په داسې حال کې ده چې ایران د افغان کډوالو د اېستل کیدو بهیر روان ساتلی او هره ورځ له یاد هېواد څخه ناقانونه افغان کډوال په جبري توګه اېستل کېږي.

همدا راز د افغانستان د خلکو اسلامي ګوند مشر او د مقاومت شورا غړي محمد محقق په مشرۍ یو پلاوی د (غوايي په ۹مه) د افغان کډوالو د ستونزو حل لپاره تهران ته تللی و.

دغه پلاوي له ایرانه غوښتي، چې په جبري توګه د افغان کډوالو له اېستل کیدو ډډه وکړي او په یاد هېواد کې دې ورته د استوګنې وړ شرایط برابر کړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت یوه پلاوي نږدې دوه میاشتې وړاندې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت له غړو سره په ناسته کې ویلي وو، چې هېواد یې د افغان کډوالو د اېستل کیدو لپاره تابیاوې نېسي.

د ایراني چارواکو د شمېرو له مخې په یاد هېواد کې شاوخوا ۸ میلیونه افغان کډوال مېشت دي چې له ډلې یې څلور میلیونه د استوګنې قانوني اسناد لري او د څلور میلیونه نورو د اسنادو موده ختمه شوې یا هم د استوګنې هېڅ ډول قانوني سندونه نه لري.

د ایران د خراسان رضوي د پوله ساتو ځواکونو قوماندان خبر ورکړی و، چې په تېرو دولس میاشتو کې یې «۶۸۹ زره افغان کډوال» چې په ناقانونو لارو ورغلي وو،‌ له خپل هېواده اېستلي دي.

د ایران حکومت د معلوماتو له مخې یوازې په ۱۴۰۳ کال کې یې شاوخوا «۲.۲ میلونه کډوال» افغانستان ته ستانه کړي دي.

ایران یو له هغو هېوادونو دی، چې افغان کډوال په کې د پولیسو له لوري له سختو شکنجو، زورونو، زندانونو، وژنو او ان اعدامونو سره مخ دي.

ښاغلي صادق ویلي، دغه ناسته د سیمه ییزو پرمختګونو او افغانستان پورې اړوند مسلو په اړه د همکارۍ پر زیاتولو متمرکزه وه.

محمد صادق روانه اوونۍ افغانستان ته سفر کړی و او هلته د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي او یو شمېر نورو طالب چارواکو سره خبرې کړې وې.

د افغانستان په چارو کې د پاکستان ځانګړی استازی داسې مهال له دغې ناستې خبر ورکوي، چې د هند د بهرنیو چارو وزیر ایس جي شنکر د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره ټلیفوني خبرې کړې او له هغه یې غوښتي، چې د افغانستان خاوره باید د پاکستان د ګټو او هند پر ضد ونه کارول شي.

د طالبانو یادې ادراې د (غوایي ۲۶مې) د جمعې ورځې په خبرپاڼه کې راغلي چې ملا برادار همدا راز دغه ناسته د کرنې، برېښنا او نورو برخو کې د همکاریو رامنځته کولو ښه فرصت ګڼلی دی. نوموړي زیاته کړې، چې افغانستان په بېلابېلو سکټورونو کې د‌ پانګونې لپاره ښه فرصتونه لري او د موردوویا پانګه والو ته یې بلنه ورکړې،‌ څو په افغانستان کې پانګونې وکړي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال چمتوالی ښودلی، څو موردوویا جمهوریت ته د وچو مېوو، غالیو، قیمتي ډبرو او نورو کاني موادو صادرات پیل کړي.

ملا برادر همدا راز لېوالتیا ښودلې، چې له یاد هېواد څخه افغان سوداګر د «برېښنایي وسایلو، ساختماني توکو، صنعتي ماشینونو، نفتي توکو، طبیعي ګازو او د خامو المونیمو تر څنګ د ټرانسپورټي وسایلو په برخه کې واردات وکړي.

په خبرپانه کې د موردوویا د ولسمشر له قوله لیکل شوي، چې نوموړي دغه ناسته د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي اړیکو لپاره ښه فرصت بللی او ډاډ یې څرګند کړی پانګه وال یې په افغانستان کې پانګونې ته چمتو دي.

السکویچ زدونوف زیاته کړې، چې هېواد یې په کرنیزه برخه کې ډېری هېوادونو ته صادرات لري او چمتو دی، چې د ازبکستان او قزاقستان له لارو افغانستان ته هم دغه صادرات پیل کړي.

په یاده ناسته کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي په لویه کچه د سوداګریزو اړیکو ته لېوالتیا څرګنده کړې ده.

طالبان په داسې حال کې له یاد هېواد سره د سوداګریزو او اقتصادي اړیکو خبر ورکوي، چې په کور دننه دغه ډله له سخت اقتصادي کړکېچ سره مخ ده او له همدې امله یې د روان کال په بودجه کې هم لوی کسر راغلی دی.

طالبان چې لا یې هېڅ هېواد هم په رسمیت نه پېژني هڅه کوي، څو په سیمه کې له بېلابېلو هېوادون سره خپلې اقتصادي او سوداګریزې اړیکې پراخې کړي.

د طالبانو په بیا ځل واکمنیدو سره د عامو وګړو اقتصادي ژوند هم سخت زیانمن شوی او ورځ تر بلې په هېواد کې د غربت څپې مخ په ډېریدو دي.

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې په افغانستان کې میلونونه کسان د لوږې له ګواښ سره مخ دي او بېړنیو بشري مرستو ته اړتیا لري.