د بې پولې خبریالانو ټولنې د امریکا غږ د کارکوونکو د ګوښه کولو په اړه د ټرمپ پرېکړه غندلې

په ایران کې د افغانستان پخواني سفیر عبدالغفور لېوال ویلي: «د خیرن پاکستانیت لويه نښه له ملي بیرغ سره مخالفت دی.»

نوموړي د پوښتنې په ډول په خپل اېکس کې لیکلي: «اوس پوه شوﺉ، چې له ملي بیرغ سره دوښمني له کومه ځایه سرچینه اخلي؟»

لېوال د دغې افغانې نجلې جرات ستایلی دی.

د افغانستان د ملي امنیت شورا پخواني ویاند رحمت الله اندړ په یوه جلا غبرګون کې لیکلي: «هغوی چې اوس مهال د باچاخان د فکر او نظریې په ګدۍ ناست دي او ځانونه د دې تګلارې اصلي وارثان او پلویان ګڼي، له بده بخته نن خپل ملي هویت تر پښو لاندې کوي.»
د دغو غبرګونونو پر دوام، پخواني ډیپلومات او سیاسي فعال نجیب ننګیال بیا دا پېښه په کلکه غندلې ده او وایي: «دا کړنه شرموونکې، بې پښتو او د پښتنې عزت خلاف» دی.

ننګیال همداراز زیاته کړې: «په باچاخان پوهنتون کې، په چارسده کې، د پښتنو په مرکز کې، د یوې مېلمنې محصلې څخه د هغې د وطن بیرغ ښکته کول، په ټوله معنا د شرم، بې پښتو او د خجالت وړ کار دی.»
هغه ویلي، چې د نړۍ په مشهورو پوهنتونونو لکه هارورډ او اکسفورډ کې محصلین له خپل بیرغ سره سندونه اخلي، خو د باچاخان پوهنتون دا عمل یې «د فکري زوال او غلامۍ نښه» بللې ده.

له دې سره، د عوامي نشنل ګوند مرکزي مشر اېمل ولي خان بیا په خپل اېکس کې لیکلي، چې د افغانستان پر برابر همدا بیرغ ته احترام لري او مني يې.

نوموړي هم دغه پېښه غندلې او زیاته کړې یې ده: «په باچاخان پوهنتون کې چې څه شوي د هغه غندنه کوم او دا چې هلته تپوس څنګه کېږي په دې هم پوهېږم او دغه خور چې څه کړي دي حق يې و، خپل وطن سره مینه د ايمان برخه ده.»
د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښ غړي حنیف پښتین بیا د یادې زده کړيالې له اوږو د ملي بیرغ لرې کول د شرم وړ ګڼلی دی.

نوموړي هم په خپل اېکس کې لیکلي: «د دنیا په هر پوهنتون او هر هېواد کې محصلین کولی شي چې د خپل ملي بیرغ سره یو ځای خپل اسناد واخلي، په همدې پاکستان کې هم د فلسطین او بل هر هېواد بیرغ هر چېرته پورته کولی او ګرځولی شئ، خو یوازې دری رنګه ملي بیرغ سره دوښمني کېږي.»

دغه غبرګونونه په داسې حال کې دي، چې د پښتونخوا په چارسده کې د باچاخان پوهنتون مسوولینو د فراغت په غونډه کې د یوې افغانې زده کړیالې له اوږو څخه د افغانستان ملي بیرغ لرې کړ.

د باچاخان پوهنتون د مسوولینو دې کار په ټولنیزو رسنیو کې د افغانانو غبرګونونه راپارولي دي او دا کار یې د شرم وړ بللی دی.

هغه ویډیو چې دا مهال په ټولنیزو رسنیو کې لاس په لاس کېږي، ښيي چې د پنجشنبې په ورځ د فراغت په یوې غونډه کې د باچاخان پوهنتون یوې افغانې زده کړیالې د سند ترلاسه کولو پر مهال د افغانستان ملي بیرغ پر خپلو اوږو اچولی، خو د باچاخان پوهنتون مسوولین د افغانې زده کړیالې مخنیوی کوي او ملي بیرغ یې له اوږو څخه ښکته کوي چې تر هغه وروسته بیا ورته د سند اخېستو په موخه سټېچ ته د تلو اجازه ورکول کېږي.

یاد طالب چارواکي د شنبې په ماښام په بدخشان کې په يوې ماښامنۍ ناسته کې همداراز زیاته کړې ده: «د تعليمي نصاب موخه باید ملت ته ایمان، مهارت او خپلواکي ورکړي.»

هغه وایي: «کوم نصاب چې زموږ ځوانان یوازې د دفتري کارونو لپاره روزي، نه د امت د بېدارۍ لپاره، هغه نصاب ناکامه نصاب دی.»

حقاني ټينګار کړی، چې په تعليمي نصاب کې باید له تقلید څخه کار وانه خیستل شي او یوازې د تفکر، تقوا او نوښت له مخې جوړ شي.

نوموړي زياته کړې، چې په «اسلامي سیاست کې واک د وسلې لپاره نه، بلکې د عدل، حق خپرولو او فساد د مخنيوي لپاره دی.»

د حقاني په خبره، چې د دوی د حکومت مسوولیت د «شریعت» پلي کول دي.

که څه هم نوموړي د چا یادونه ونه کړه؛ خو ډېری کسان په دې باور دي چې د طالبانو د مشر د خپل سري زور، کړنو او فرمانونو له مخې ډېری طالب چارواکي له دوی خفه او ګيله من دي.

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته دغې ډلې د تعليمي نصاب ډېره برخه تغییر کړې او د یو شمېر مضامینو څخه یې ډېری موضوعات لرې کړي دي.

که څه هم طالبانو د خپل واک په لومړي کال ویلي و، چې نوی تعليمي نصاب به وړاندې کوي؛ خو د څلورو کلونو په تېرېدو سره تر اوسه دغې ډلې بشپړ تعليمي نصاب نه دی وړاندې کړی.

د دې غونډې مشري چې په کاناډا کې د افغانستان پخوانی سفیر شریف غالب کوي، پکې یو شمېر لیکوالانو، ژورنالستانو، سیاسیونو او مدني فعالانو هم ګډون کړی.

د اوتاوا مشورتي پروسه په دې موخه رامنځته شوې، چې له یو تنظیم شوي او جوړ شوي چوکاټ څخه د یوه اوږدمهاله او ستراتېژیک بنسټ په توګه ګټه واخلي.

هدف یې دا دی، چې افغان نخبه کسان او فعالان چې په کاناډا کې ژوند کوي، وکولی شي د افغانستان د کړکېچ د حل لپاره خپلې لیدلوري او وړاندیزونه وړاندې کړي، لکه څنګه چې د نورو هېوادونو افغانانو هم ورته پروسې جوړې کړې دي.

د افغانستان انټرنشنل - پښتو خبریاله مسکا نیازۍ وایي، چې یاده غونډه له ملي سرود پرته پيل شوه، خو د ناستې د ګډوالو اعتراض د غونډې جوړونکي اړ کړل، چې ملي سرود وغږوي.

د ویلو ده، چې په دې ناسته کې په کاناډا کې د افغانستان سفیر حسن سروش هم ګډون کړی.

د ملي سرود په تړاو حسن سروش وویل:« د سفارت اړوند هر پروګرام باید په ملي سرود پیل شي او دا ضروري ده، دا چې دا ناسته سفارت نه ده جوړه کړې نو دوی پورې اړه نه لري، خو ضرور ده چې د افغانستان اړوند په هره غونډه کې ملي سرود وغږول شي.»

د دې ناستې جوړوونکي وایي، چې دا مشورتي پروسه هڅه کوي چې د کاناډا مېشتو افغانانو ترمنځ د فکري، تخصصي او ټولنیزو ګروپونو ترمنځ همغږي او یووالی رامنځته کړي او د هغوی نظریات په عملي او رغنده حل لارو بدل کړي.

همداراز، د دې پروسې له لارې هڅه کېږي چې له هغو افغانانو څخه چې اوس په کاناډا کې مېشت دي، لکه پخواني ډیپلوماتان، نظامي افسران، د بشري حقونو فعالان او د غېردولتي بنسټونو کارکوونکي ګټه واخیستل شي او له هغوی سره ګډې هڅې، همکارۍ او د افغانستان د ډیاسپورا ټولنې ګډ فعالیتونه منسجم شي.

مسکا نیازۍ د دې ناستې د جوړوونکو له قوله راپور ورکړی: «د اوتاوا مشورتي پروسه له همدې امله رامنځته شوې، چې د دغو تحرکاتو په مثبت او رغنده اغېز تمرکز وکړي، د تخصصي وړاندیزونو له لارې د کاناډا دننه او له هغه بهر ادارو ته د حل لارې وړاندې کړي..»

د دوی په وینا: «اصلي هدف دا دی چې د کاناډا له افغان ډیاسپورا او د افغانستان له ملاتړو سره د همغږۍ له لارې، دا ظرفیت لاس په کار شي او د افغانستان لپاره د ستراتېژیکو او اغېزناکو پالیسیو د جوړولو زمینه برابره شي..»

دا په داسې حال کې ده، چې په وار-وار سره ډېر شمېر هېوادوالو ویلي، چې ملي سرود، ملي بیرغ او ملي شخصیتونو ته درناوی د افغانستان د خلکو لپاره سرې کرښې دي.

دا لومړی ځل نه دی، چې د ملي سرود په اړه ناندرۍ جوړېږي، تر دې وړاندې هم له افغانستانه بهر په ځینو غونډو کې د ملي سرود د خپرېدو له امله د خلکو غږ پورته شوی دی.

په ورته وخت کې پرافغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته دغې ډلې هم په افغانستان کې د ملي سرود غږول او خپرېدل منع کړي دي او پر ځای په غونډو کې نعتونه خپرېږي.

خلیلزاد د شنبې په ورځ (د غويي ۲۷مه) دغه راز زیاته کړې: «هیله لرم، چې د عمران خان د ژر خوشې کېدو راپورونه رښتيا وي.»

د هغه په خبره، د پاکستان په حساس وخت کې دننه او بهر باید دغه هېواد د خان له خوشې کېدو ګټه واخلي.

نوموړي تر دې وړاندې له پاکستان څو ځلې غوښتي، چې ژر تر ژره دې د دغه هېواد پخوانی لومړی وزیر عمران خان چې اوسمهال زنداني دی ازاد کړي‌.

له دې سره، جیونیوز بیا د هند او پاکستان د ترينګتياوو پرمهال ویلي و، چې پر پاکستان د هند د بریدونو له امله د پخواني لومړي وزیر او د تحریک انصاف ګوند بنسټ اېښودونکي عمران خان ژوند په زندان کې له خطر سره مخ دی او د موقتي خوشې کېدو لپاره یې غوښتنه شوې.

د نوموړي د خوشې کېدو په اړه د اسلام اباد محکمې ته عریضه وړاندې شوې.

یاده دې وي، چې عمران خان د ۲۰۲۳ کال د اګست میاشتې راهیسې په بند کې دی.
نوموړی له واک څخه د ناوړه ګټې اخیستنې او د فساد په قضیه کې په ۱۴ کاله بند محکوم شوی دی.
دا د نوموړي خلاف څلورمه لویه قضیه ده، چې پرې محکوم شوی دی.
هغه تر دې وړاندې د دولتي ډالیو پلور، د دولتي رازونو افشا کولو او ناقانونه واده پورې په اړوندو درېیو قضیو محکوم شوی و.
خو عمران خان د هغه پر ​​وړاندې ټول تورونه رد کړي او هغه سیاسي انګیزه یادوي.

نوموړي ویلي، چې د قطر، متحده عربي اماراتو او سعودي عربستان له خوا په امریکا کې د لویو پانګونو ژمنې به له چین سره د اقتصادي او سوداګریزې مقابلې په برخه کې مرسته وکړي.

د پخواني ولسمشر حامدکرزي د دفتر مشر کریم خُرم د شنبې په ورځ (د غويي ۲۷مه) منځني ختيځ ته د ډونالډ ټرمپ د سفر په اړه په یوه تحلیلي مقاله کې لیکلي: «د مرمرو په ماڼۍ کې د ټرمپ هرکلی په داسي وخت کې شوی، چې غزه تر پخوا زياته بې رحمانه بمبار شوې او د دې ترڅنګ له تېرو دوه نیمو میاشتو راهیسي خلک اوبه، ډوډۍ او درمل نه لري.»

نوموړي ویلي، چې ټرمپ له حماس سره د یرغمل شویو امریکایانو د خوشې کولو لپاره د مستقمو خبرو، له حوثیانو سره د اوربند او د ایران سره د خبرو له امله د نتنیاهو څخه ځان لرې کړی دی.

هغه زياته کړې، چې په سعودي کې د ټرمپ برج په نوم د ودانيو جوړولو سره یو شمېر نورو هېوادونو هم لېوالتيا ښودلې.

له روسيې او چین سره د سعودي د مخکېنيو اړیکو له مخي اوس امریکا هڅه کوي، چې له عربستان، نورو عربي هېوادونو او ایران سره دوه اړخيزې سوداګريزې اړيکې پراخې کړي.

کریم خُرم په خپل تحلیل کې زياته کړې: «د شتمنو هېوادونو لکه قطر، متحده عربي اماراتو او سعودي عربستان له خوا په متحده ایالاتو کې د لویو پانګونو ژمنې به له چین سره د اقتصادي او سوداګریزې مقابلې په برخه کې مرسته وکړي او د امریکا د اوسنۍ ادارې هدف به پوره کړي، چې تولید په خپل کور کې ولري..»