د متحده ایالاتو فدرالي تحقیقاتي ادارې (FBI) په همغږۍ کې له نړیوالو امنیتي شریکانو سره د "JCODE عملیاتو" تر چتر لاندې د نشه یي توکو د قاچاق یوې لویې شبکې پر ضد پراخ اقدام کی او نیولي یې دي.
د ایف بي ای مشر کاش پټيل په ایکس لیکلي: په دې عملیاتو کې ۲۷۰تنه نیول شوي، مرګوني نشه یيتوکي او ناقانونه کریپټو اسعار ضبط شوي، او د ګڼ شمېر انسانانو ژوند ژغورل شوی دی.
دایف بي ایمشر خپلو عملیاتي ټیمونو ته د مبارکۍ پیغام ورکړی او ویلي یې دي: "هغه کسان چې بېګناه امریکایان په نښه کوي، باید د عدالت له منګولو ونه تښتي."
ایف بي ای ددې عملیاتو د ځای په اړه څه ندي ویلي چې چرته یې عملیات ترسره کړې دي.
الجزيرې ټلویزیون په یوه خبر کې ویلي، چې له پاکستان او ایران څخه ایستل شوي سلګونه زره افغان کډوال په افغانستان کې له بېوزلۍ، بېروزګارۍ او د مرستو له نشتوالي سره مخ دي. ورته مهال پاکستان د افغان کډوالو د جبري بېرته ستنولو پروسه ګړندۍ کړې.
په خبر کې ویل شوي، چې یوازې په اپریل کې له ۲ لکه ۸۰ زره زيات افغانان له پاکستان او ایران څخه په زور ایستل شوي دي.
الجزيرې ټلویزیون د جمعه په ورځ (د غبرګولي ۲مه) په خپل يو خبر کې ویلي، چې د ګاونډيو هېوادونو څخه خپل هېوا ته د افغان ستانه شويو کډوالو وروسته افغانستان د یو ژور بشري بحران سره مخ دی.
دغه ټلویزیون ویلي: په اپریل کې له ۲ لکه ۸۰ زره زيات افغانان له پاکستان او ایران څخه په زور ایستل شوي او یا پر دوی د فشار راړولو وروسته تګ ته مجبور شوي دي.
د دوی په خبره، چې افغانستان ته ستانه شوي کډوال په بېوزله حالت کې تللي او د خپل ژوند د بیا جوړولو لپاره زياتو مرستو ته اړتیا لري.
افغانستان ته یو شمېر ستانه شویو کډوالو خپل د شړولو، د کورنو او سامانونو د پاتې کېدو او په تش لاس وطن ته د ستنېدو کيسې هم کړي.
د عزت الله په نوم یو کس چې د تورخم له لارې له خپلې مېرمنې او اوو ماشومانو سره افغانستان ته تللی ویلي: «دوی موږ ته وویل چې ژر تر ژره لاړ شي، زموږ ټول شیان پاتې شول؛ هرڅه ورک شول. اوس موږ هیڅ نه لرو.»
په خبر کې ویل شوي، چې ډېر افغان کډوال وطن ته د ستنېدو وروسته له ورته برخلیک سره مخ دي.
پاکستان نژدې هره ورځ په سلګونه افغان کډوال په جبري توګه شړي.
د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالي کمېشنرۍ هم د افغانانو د ناوړه اقتصادي وضعیت په اړه اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي، چې افغانستان د راستانه شویو کډوالو د منلو لپاره چمتو نه دی.
دغه سازمان د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام د شمېرو او په نړیوالو مرستو کې د پام وړ کمښت په حواله اټکل کوي، چې د افغانستان نیمایي نفوس بشري مرستو ته اړتیا لري.
د ملګرو ملتونو ادارې ویلي، چې که څه هم ډېری کډوال افغانستان ته د راستنیدو لپاره اړ اېستل کېږي، خو یو شمېر نور بیا ایران، ترکیې او اروپا ته د تلو لپاره چمتووالی نیسي.
دې سازمان د افغانستان له ګاونډیو هېوادونو غوښتي، چې له افغانانو سره په عزت چلند وکړي او د افغان کډوالو خوندي، د خپلي خوښې او باعزته راستنیدو ته لاره هواره کړي.
د جرمني د هامبورګ ښار د اورګاډي په یوه تمځای کې د چړې په برید کې لږترلږه ۱۲ کسان ټپیان شوي دي.دا پېښه د جمعې په ماښام شوې او پولیس وايي چې بریدګر نیول شوی دی.
د جرمني چارواکو په وینا، د ټپیانو له ډلې نه د درېیو کسانو وضعیت نازک دی، درې نور شدید ټپیان او شپږ نور بیا ډېر کم ټپیان شوي دي.
رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی چې د دغه برید لامل لا تر اوسه روښانه نه دی او په تړاو یې څېړنې روانې دي.
د هامبورګ پولیسو په اېکسپاڼه کې اعلان کړی چې د برید د راپور له ترلاسهکېدو وروسته، امنیتي ځواکونه د پېښې ځای ته رسېدلي او بریدګر یې نیولی دی.
د نیول شوي کس د هویت په تړاو څه نه دي ویل شوي.
پولیسو له خلکو غوښتي چې له اټکلونو ډډه وکړي او رسمي معلوماتو ته په تمه شي.
دې پېښې په جرمني کې د ترانسپورتي تمځایونو کې د امنیت په تړاو د خلکو اندېښنې راپورته کړې دي.
د ډيلي مېل د راپور له مخې د برېتانیا ځانګړو ځواکونو یوه افسر د ۱،۵۸۵ هغو افغان کمانډو عسکرو د پناه غوښتنې غوښتنې رد کړي چې ښایي د برېتانوي ځواکونو له لوري د جنګي جرمونو شاهدان پاتې شوي وي.
د محکمې اسناد ښيي چې دغه افسر د ټولو هغو افغان سرتېرو غوښتنې رد کړې چې د "ټرېپلز" په نوم یادېږي، سره له دې چې دوی له طالبانو سره د جګړې له امله له سختو ګواښونو سره مخ دي.
د طالبانو لهخوا د ۲۰۲۱م کال په اګسټ کې د کابل حکومت له نسکورېدو وروسته، ځینې دا کمانډوان حتی وژل شوي هم دي.
کله چې په دغه هېواد کې یوې عالي محکمې دبرېټانیه ځانګړو ځواکونو د احتمالي ناقانونه وژنو په تړاو پلټنې پیل کړې د افغان کمانډویانو د پناه غوښتنې عریضې رد شوې.
راپورونه وايي، دد برېټانیا ځانګړي ځواکونو د شپې له خوا د عملیاتو پر مهال د ۲۰۱۰ او ۲۰۱۳ ترمنځ لږ تر لږه ۸۰ افغان بندیان وژلي دي، او دا عملیات اکثره د "ټرېپلز" افغان ځواکونو په ملتیا ترسره شوي دي.
اوس اندېښنه شته چې یاد برېتانوي افسر غوښتل چې د ټرېپلز ځواکونه د شاهدانو په توګه د محکمې له حاضریدو راوګرځوي، ځکه که دا سرتېري برېتانیا ته داخل شوي وای، ښایي عدالت ته غوښتل شوي وای او شواهد یې وړاندې کړي وای.
د پخوانیو سرتېرو لپاره د بریتانیا وزیر جاني مرسر ویلي: «زه له دې راپورونو سخت حیران او خپه یم. یا نو ماته دروغ ویل شوي، یا دومره نالایقه دي چې نه پوهېږي څه روان دي.»
هغه زیاته کړه: «زه چمتو یم د هغو حقوقي اقداماتو ملاتړ وکړم چې د حکومت له خوا د احتمالي جنایي غفلت پر وړاندې ترسره کېږي».
دوی دا هم ویلي چې د افغان ژوند ارزښت ښایي د برېتانیې ځانګړو ځواکونو ته مهم نه وي، خو ماته ډېر اهمیت لري.
یاد اسناد د برېتانیا د حکومت پر ضد د یوه حقوقي شکایت برخه دي، چې پکې ویل شوي د افغان سرتېرو د پناه غوښتنو ردول د افغانانو د انتقال او مرستې له ملي پالیسۍ (ARAP) سرغړونه ده.
د ټرېپلز یوه افسر دا قضیه پیل کړې، چې خپلو پخوانیو همکارانو ته یې د طالبانو له خوا د وژنې او شکنجې شاهدي ورکړې، پداسې حال کې چې دوی د برېتانیا له خوا د انتقال تمه لرله.
ویل کېږي چې په ۲۰۱۰ او ۲۰۱۱م کلونو کې افغان سرتېرو دبرېتانیا ځانګړوځواکونو له تاکتیکونو ناخوښي څرګنده کړې وه او د شپې له عملیاتو یې انکار کړی و، همداراز یې رسمي شکایت ثبت کړی و چې د برېتانیه ځانګړې ځواکنه بېګناه کسان وژني.
دد برېتانیه ځانګړوځواکونو (ایس ای ایس) پر ضد د جنګي جنایتونو د قضیې پایلې تمه ده سږ کال خپرې شي، چې ښایي له امله یې یو شمېر سرتېري بیا عدلي څېړنو سره مخ شي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې خبرداری ورکړی، چې په میانمار او بنګله دېش کې د سختو بشري شرایطو له امله د روهینګايي کډوالو زیاته برخه د خوندي ژوند په لټه کې خطرناکو سمندري سفرونو ته مخه کړې.
ملګرو ملتونو ویلي، چې د همدې میاشتو په لومړیو کې د دوو کښتیو ډوبېدو په پېښه کې ۴۲۷ روهینګیايي کډوالو مړه شوي دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې د راپور له مخې د می میاشتې په ۹ـ۱۰مه نېټه ددوو کښتیو ډوبیدو په پېښه کې د ۵۱۴ کسانو له ډلې یوازې ۸۷ کسان ژوغورل شوي او ۴۲۷ کسان مړه ګڼل کیږي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې یاده پېښه په روان کال کې تر ټولو ستر ناورین بللی او وايي، روهینګايي مسلمان کډوال په میانمار او بنګله دېش کې د ډیر بد بشري وضعیت له امله د خپل ژوند ژغورلو لپاره خطرناک سمندري سفرونه کوي.
د ملګرو ملتونو د اسیا څانګې مشره های کیونګ جن وايي:« د روهینګیايي کډوالو بشري وضعیت له مخکې نه هم خراب و، خو اوس د مرستو کمښت دا حالت نور هم خراب کړی دی. خلک د بارانونو د موسم په منځ کې چې سمندر ډیر خطرناک وي، د تېښتې هڅې کوي، ځکه نور د ژوند هیله ورڅخه اخیستل شوې.»
ملګري ملتونه غوښتنه کوي، چې د روهینګیاي کډوالو د ثبات لپاره دې بنګله دېش، میانمار او نورو کوربه هېوادونو سره مالي مرستي وشي.
د پاکستان پوځ او د کورنیو چارو وزارت چارواکو ادعا کړې، چې په بلوچستان کې وروستی برید د هند د استخباراتي ادارې تر مشرۍ لاندې شوی. دوی وایي، هند د سندور عملیاتو له ناکامۍ وروسته په بلوچستان کې خپل نیابتي ډلې فعالې کړې دي.
د پاکستان د پوځ ویاند جنرال احمد شریف او د کورنیو چارو وزارت مرستیال افتاب دراني د یوه ګډ خبري کنفرانس پر مهال، د بلوچستان په خضدار کې د پاکستان د پوځي اکاډمۍ د زدهکوونکو پر بس د شوې چاودنې په غبرګون کې ادعا وکړه چې هند د پاکستان په ناامنیو کې لاس لري.
دوی یوځل بیا پر هند تور پورې کړ، چې د بلوچستان په خضدار کې د ماشومانو پر بس برید د هند د استخباراتي ادارې تر مشرۍ لاندې ترسره شوی دی.
افتاب دراني وایي: «هند د سندور عملیاتو له ناکامۍ وروسته خپلې پراکسي ډلې د بلوچستان په ناامنیو کې ښکېلې کړې دي. د پاکستان حکومت به دغه ترهګریزې شبکې له منځه یوسي، عاملین به عدالت ته راکاږي، او جدي اقدامات به ترسره کړي.»
هممهاله، د پاکستان د پوځ ویاند وایي چې هند د سیمهییز ثبات د خرابولو هڅه کوي. نوموړی ادعا کوي چې هند په بېلابېلو وختونو کې د بلوچستان په نوشکي، تمپ، هرنايي او لسبیله سیمو کې بریدونه، پر جعفر ایکسپریس او ګاردي برید، او دوه ورځې وړاندې په خضدار کې د ماشومانو پر بس شوي برید کې لاس لري.
د بلوچستان په خضدار کې د پاکستان د پوځي اکاډمۍ د زدهکوونکو پر بس باندې دوه ورځې وړاندې چاودنه وشوه، چې له امله یې شپږ ماشومان وژل شوي او نږدې ۵۰ نور ټپیان شوي دي.