قرغیزستان په درې میاشتو کې افغانستان ته ۴۰ میلیونه لېټره پټرول صادر کړي

د طالبانو د امربالمعروف نهی عن المنکر او شکایتونو اورېدلو وزارت وايي، چې تېره ورځ د یاد وزارت مرستیال نور محمد حقاني په کابل کې د سلمانیو د اتحادیې له مسوولینو سره ناسته کړې ده.

نور محمد حقاني ویلي، چې یوازې په ټولنه کې د امربالمعروف او نهی عن المنکر د یوې خاصې ډلې مسوولیت نه دی بلکې هر مومن مسلمان مکلف دی چې د معروفاتو اقامه وکړي او د منکراتو مخه ونیسي.

حقاني په خپلو څرګندونې کې ویلي، چې «قزع «د نیم سر خرېیل او نیم پرېښودل» ددې ترڅنګ چې د نبوي احادیثو خلاف او غیر شرعي کړنه ده ، یو پردی کلتور دی چې مخنیوی یې زموږ او تاسې دیني مسوولیت دی.»

د طالبانو د دعوت او ارشاد لوی رییس شریف الله حقاني په غربي سټایل د وېښتانو جوړولو پر مخنیوي ټینګار کړی او د کابل د سلمانیو د اتحادیې له مسوولینو څخه یې غوښتنه کړې، چې په ټولنه کې د شته منکراتو مخنیوي او معروفاتو اقامه کې له یاد وزارت سره همکاري وکړي.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت خبرپاڼه کې راغلي، چې د کابل د سلمانیو د اتخادیې مسوولینو ډاډ ورکړی چې ټولې سپارښتنې او وړاندیزونه به پلي کوي او د هغو ټولو کړنو له ترسره کولو به ډډه وکړي چې د وزارت له سپارښتنو سره په ټکر کې دی.

له دې وړاندې په هرات ولایت کې د طالبانو امر بالمعروف ریاست ټولو سلمانیو ته امر کړی و، چې د "لاس قبضې" څخه لږ د ږیرې له کمولو او د "شریعت خلاف" د وېښتو له جوړولو ډډه وکړي.

د طالبانو د امربالمعروف قانون کې هم د ږیرې په اړه یادونه شوې ده او د ږیرې خرېیل یې ګناه بللې ده.

د طالبانو د دغه قانون له اعلان وروسته له یو شمېر ولایتونو داسې راپورونه هم ورکړل شوي، چې د امر بالمعروف محتسبان پر لارو او سړکونو ځوانان را ګرځوي او د ږیرې نه خرېیلو، د موسیقۍ د نه اورېدو، د لډو نه کولو او په شریعت د ځان برابرولو سپارښتنې ورته کوي.

د ازبکستان ټرانسپورټ وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي: «د ۲۰۲۴ کال تر پایه، د ټرانس‌افغان دهلېز له لارې د مالونو د لېږد کچه له پنځه میلیونه ټنو واوښته، چې له نورو هېوادونو د ازبکستان له لارې افغانستان ته ترانزیټ شوي بارونه پکې تر درې میلیونو ټنو زیات وو».

همداراز، شاوخوا ۵۰۰ زره ټنه مالونه د ازبکستان له لارې قرغیزستان، تاجکستان، جورجیا، هالینډ، ترکیې، چین او سعودي عربستان تهټرانزیټ شويدي.

د ازبکستان د ترانسپورت وزارت د معلوماتو له مخې، د نږدې راتلونکي لپاره یوه انلاین ناسته پلان شوې، چې د افغانستان له لارې د دې نوي ترانسپورتي دهلېز غړي هېوادونه به پکې ګډون وکړي. د غونډې اجنډا کې به د دهلېز پراختیا او په ځانګړي ډول د افغانستان په خاوره کې د رېل پټلۍ جوړول شامل وي، چې د مالونو د لېږد ظرفیت نور هم لوړ شي.

د یادونې وړ ده چې د ۲۰۲۴ کال د اپرېل په میاشت کې د "بلاروس-روسیې-قزاقستان-ازبکستان-افغانستان-پاکستان" ترانسپورتي دهلېز د جوړېدو هوکړه هم لاسلیک شوې. دا پروژه به د روسیې او بلاروس لپاره، چې د بندیزونو له امله یې لوژستیکي لارې اغېزمنې شوې، بدیله لار برابره کړي.

د ازبکستاني رسنیو د رپوټ له مخې، د منځنۍ اسیا هغو هېوادونو لپاره چې سمندر ته لاسرسی نه لري، دغه دهلېز به د پاکستان بندرونو ته د رسېدو لاره خلاصه کړي. خو د دهلېز د بشپړ فعالېدو لپاره، په افغانستان کې د رېل‌پټلۍ جوړول حتمي بلل شوي دي.

په اوس وخت کې، د روسیې او ازبکستان انجنیران په ګډه د رېل پټلۍ د امکان‌سنجۍ مطالعه ترسره کوي، چې ویل کېږي د ۲۰۲۶ کال تر پیل پورې به چمتو شي.

همداراز، بله پټلۍ له ترکمنستان سره د افغانستان له پولې پلان شوې ده.

د افغانستان د فارمي چرګانو د اتحادیې مرستیال توریالي هلمند د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلوېزیون سره د مرکې پرمهال وویل چې اوس هم لوړه کچه پانګه د هګیو او چرګانو په برخه کې بهر مصرف کېږي.

هلمند وايي چې که په راتلونکو دوو کلونو کې د چرګانو د فارمونو لپاره ځمکې تقسیم شي نو د هګۍ له اړه افغانستان پر ځان بسیا کېدای شي.

دی نیوکه کوي چې له پاکستان او ایران نه د واردېدونکو هګیو کیفیت سم نه دی او د داخلي فارمونو هګۍ کیفیت ډېر غوره دی.

د روان کال د غويي ۱۱مه د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد وویل چې د طالبانو مشر د چرګانو او مالدارۍ صنعت د ودې په هدف ۱۸۰ زره جریبه ځمکه بېله کړې ده.

مجاهد ویلي و، چې دغه ځمکه د مالدارۍ او چرګانو ساتلو د فارمونو لپاره خصوصي سکتور ته په واک کې ورکول کیږی.

که څه هم په افغانستان کې د چرګانو او هګیو د تولید صنعت خورا وده کړې، خو د کورنیو چرګانو او هګیو ته د هېواد دننه ځانګړی ارزښت ورکول کېږي.

د طالبانو تر واک لاندې د باختر اژانس د راپور له مخې، دغه ۱۴۱۳ قیراطه زمرد د ۱۷۱ زره او ۹۰ امریکایي ډالرو په ارزښت د داوطلبۍ له لارې د هېواد پر سوداګرو پلورل شوي دي.

دغه داوطلبي د کانونو د څارنې کمېټې، سیمه‌ییزو چارواکو او خصوصي سکتور استازو په حضور کې ترسره شوې ده.

د پنجشېر د کانونو رییس محمد قاسم امیري وایي، دا لومړی ځل نه دی، بلکې تر دې وړاندې هم د بولۍ له لارې زرګونه قیراطه زمرد د هېواد پر سوداګرو پلورل شوي دي.

پنجشېر د افغانستان له هغو ولایتونو شمېرل کېږي چې لوړ کیفیت لرونکي زمرد پکې موندل کېږي او د دې ډبرو قانوني استخراج او پلور د ملي اقتصاد د پیاوړتیا لپاره مهم بلل کېږي.

په پنجشېر ولایت کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم ریاست وایي، چې دا مهال په دغه ولایت کې د زمردو کان ۲۱ نوې سيمې رامنځته شوې او کان کېندنې پکې روانې دي.

د دغه ریاست په وینا، په پنجشېر کې د زمردو شاوخوا ۶۰۰ شرکتونه رسمي جوازونه لري او په کارونو بوخت دي.

نوموړي دا څرګندونې د صنعت ملي او نړیوالې اونۍ د څلورم نندارتون د پرانیستې په مراسمو کې وکړې.

هغه زیاته کړه چې طالبان د کورنیو تولیداتو د ملاتړ لپاره پر وارداتي توکو ګمرکي تعرفې لوړې کړې دي او ټولو دولتي ادارو ته سپارښتنه شوې چې د خپلو تدارکاتو پر مهال کورنیو محصولاتو ته لومړیتوب ورکړي، حتا که د کیفیت له پلوه تر بهرنیو ټیټ هم وي.

ملا برادر له صنعت‌کارانو وغوښتل چې د خپلو تولیداتو کیفیت، قیمت او کمیت ته ځانګړې پاملرنه وکړي او دوی ته یې ډاډ ورکړ چې طالبان به د خپلو امکاناتو په کچه له ملي صنعت او تولید ملاتړ ته دوام ورکړي.

د طالبانو د ریاست‌الوزرا اقتصادي مرستیال ویلي، چې د دوی له راتګ سره د صنعت سکتور د پام وړ پرمختګ کړی دی. هغه زیاتوي، « تر دې دمه شاوخوا ۱۵۰۰ نوې فابریکې جوړې شوې دي، چې له امله یې نږدې ۷۰ زره هېوادوالو ته دایمي د کار زمینه برابره شوې ده.اوس مهال افغانستان په ۱۳۸ صنعتي او تولیدي سکتورونو کې ځان‌بسیا ته رسېدلی دی.»

یاد نندارتون چې د سې شنبې په ورځ (غبرګولي ۶مه)د افغانستان نړیوال نندارتون په مرکز کې جوړ شوی، د هېواد د بېلابېلو سکټورونو ۷۰۰غرفې پکې ځای پر ځای شوې دي. په دې غرفو کې د کورني تولیدات، د ښځو لاسي صنايع، افغاني غالۍ، غیر الکولي څښاک، برېښنايي وسايل او د کور اړوند وسایل نندارې ته وړاندې شوي دي.

دغه نندارتون د طالب چارواکو، یو شمېر سفارتونو د ډېپلوماټانو، د خصوصي سکټور استازو، صنعت‌کارانو او پانګه‌والو په حضور کې پرانیستل شوي.

د نندارتون جوړوونکي وايي، هدف یې د کورنیو تولیداتو معرفي، د خصوصي سکتور ملاتړ او پانګوالو ته د فرصتونو برابرول دي. دوی زیاتوي چې دا ډول نندارتونونه کولی شي د صنعت د پراختيا ترڅنګ، د صادراتو د زیاتوالي او د کاري فرصتونو د رامنځته کولو سبب هم شي.

ټاکل شوې چې دا نندارتون د روان ۱۴۰۴لمريز کال د غبرګولي تر ۱۱مې نېټې پورې پرانیستی وي او هره ورځ به له ۹بجو څخه تر ماښام ۵بجو پورې د خلکو پرمخ خلاص وي.