اسحاق دار وایي چې پاکستان په افغانستان کې خپل سفیر ګماري

د افغانستان انټرنشنل «ملا هبت الله اخوندزاده؛ د اطلاعاتي زندان نهه کلن زنداني» تر سرلیک لاندې تازه راپور ښیي، چې دا پېښه د ۲۰۱۷ کال د جولای په ۲۶مه د هلمند ولایت په ګرشک ولسوالۍ کې هغه مهال رامنځته شوه، چې طالبانو پر امنیتي پوستو او نظامي اډو سخت او پراخ بریدونه پیل کړل. د جګړې په ترڅ کې د «باري» په نوم یوه مهمه نظامي اډه له سخت مقاومت سره مخ شوه او طالبانو هڅه کوله چې دا مرکز د چاودېدونکو توکو په کارولو ونیسي.

خالد عبدالرحمان، چې د طالبانو د ځانمرګو بریدګرو په ځانګړې ډله «قطعه منتظره» سره مل و، ځانمرګی برید ونه کړ. نوموړی هغه مهال ووژل شو چې هڅه یې کوله د اډې پر دفاعي دیوالونو چاودېدونکي توکي ونښلوي، خو مواد ناڅاپه وچاودېدل او هغه یې ځای پر ځای وواژه.

طالبان دا پېښه د «شهادت» په نوم یادوي، خو د دقیقو جزییاتو له مخې، دا یو تصادفي وژل ګڼل کېږي، نه پلان شوی ځانمرګی برید.

هبت‌الله دغه برید «ځانمرګی» وبلله او طالبانو هم دا پېښه د «شهادت» په نوم یاد کړه او دا یې د خپل مشر د صداقت نښه وبلله. دا موضوع ملا هبت‌الله د طالبانو په منځ کې لا زیات محبوب کړاو د دې ډلې غړو هغه داسې رهبر وګاڼه چې پر خپلو عقایدو ټینګ ولاړ دی او ان د خپلې کورنۍ د قربانۍ چمتووالی لري.

نورالدین عزیزي د استانه فورم کې د ګډون لپاره قزاقستان ته تللی و او هلته یې له لوړپوړو قزاق چارواکو سره کتلي دي.

د صنعت او سوداګرۍ وزارت په خبرپاڼه کې ویلي، چې د قزاقستان ولسمشر د افغانستان سره د سوداګرۍ د پراخېدو پر اړتیا ټینګار کړی او زیاته کړې یې ده، چې د اسلامي امارت له بیا واک ته رسېدو وروسته، قزاقستان لومړنی هېواد و چې خپلې اړیکې یې ورسره بېرته پرانیستلې.

ولسمشر توقایف همداراز ویلي، چې پلان لري د ملګرو ملتونو یوه ماموریت قزاقستان کې ځای پر ځای کړي، څو د منځنۍ اسیا د هېوادونو، په ځانګړي ډول افغانستان، وضعیت وڅاري.

د لیدنې پر مهال، وزیر عزیزي د قزاقستان له هغه اقدامه مننه وکړه چې طالبان یې د ترهګرو له فهرسته ویستلي او همداراز د دغه هېواد د ۵۰۰ میلیونه ډالرو پانګونې، بشري مرستو او د تورغونډۍ د اورګاډي پټلۍ په پروژه کې د ملاتړ ستاینه وکړه.

دواړو لوریو هوکړه وکړه چې ډېر ژر به د قزاقستان د بهرنیو چارو وزیر افغانستان ته سفر وکړي، څو د دواړو هېوادونو ترمنځ سیاسي او اقتصادي اړیکې لا پیاوړې شي.

د طالبانو ریاست الوزرا د جمعې په ورځ (د غبرګولي ۹مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره د اسراییل له لورې پر غزې بریدونه د نسل وژنې دوام بللی او له هېوادونو یې غوښتي، چې د غزې د ناورن پای ته رسېدو لپاره بیړنۍ او مثبت اقدام وکړي.

د طالبانو د ریاست الوزرا له لورې په خپره شوي خبرپاڼه کې راغلي:«د ښځو او ماشومانو په ګډون سلګونه انسانان خپل ژوند له لاسه ورکوي، د بشري مرستو لارې بندې دي، د ټپيانو او شهیدانو د انتقال فرصت نه ورکول کیږي، د مظلومو مسلمانو د سیمو غصب روان دی، هره ورځ ډېره خطرناکه او نا متوازنه وسله استعمالیږي او له ټولو دردونکي خبره داده چې د نړۍ هېوادونه، ذي دخله جهتونه، بشري نهادونه او نور مربوطه سازمانونه یا چوپه خوله دي او یا یې ډېر کم څه کړي دي.»

ملا محمد حسن په غزه باندې د اسراییل بریدونه او نسل وژنه په کلکو ټکو غندلې ده.

نوموړي پر افغانانو غږ کړی، چې د جمعې له لمونځ وروسته په جوماتونو کې د فلسطین د مسلمانانو سره د خواخوږۍ او ملاتړ په موخه د قران کریم ختمونه وکړي.

پر همدغه مهال طالبانو د افغانستان په ګڼو ولایتونو کې خلک په زور د فلسطین د خلکو په ملاتړ لاریونونو کولو ته اړ کړي دي او په ګڼو ولایتونو کې په داسې حال کې د غزې په ملاتړ لاریونونه ترسره شوي، چې په افغانستان کې د نجونو د زده کړو د بندیز په غبرګون او یا هم د طالبانو د نورو پالیسیو په ضد لاریونونو ته اجازه نه ورکول کیږي.

عمران خان په خپله اېکس پاڼه د لاریونونو یا تازه غورځنګ د پیل په تړاو نور جزیات او کره نېټه نه ده په ډاګه کړې.

تر دې وړاندې د پښتونخوا سر وزیر علي امین ګنډاپور د عمران خان په امر د هغه له مېرمنې سره په ګډه اسلام اباد کې د خپل زنداني مشر د خوشې کیدو لپاره لاریونونه وکړل، خو په تاوتریخوالي بدل شول.

په یادو لاریونونو کې تحریک انصاف د پاکستاني ځواکونو له لوري د دوی د ګوند تر لسو ډېرو پلویانو د وژل کیدو ادعاوې کړې وې.

سرچینې زیاته کړې، چې په افغانستان کې د «ټي ټي پي» مهارول او پاکستان ته د یادې ډلې په لیکو کې د افغان جنګیالیو مخنېوی به د دغه سفر پر مهال د بحث مهم ټکي وي.

نږدې میاشت وړاندې د‌ پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار هم کابل ته سفر کړی و او هلته یې هیله څرګنده کړې وه، چې له طالبانو سره یې سیاسي راشه درشه مخ په زیاتیدو ده. ډار د یاد سفر پر مهال امیرخان متقي ته بلنه ورکړې وه، څو د ډېپلوماتیکو تعاملاتو د پراختیا لپاره اسلام اباد ته سفر وکړي.

«ټي ټي پي» په تېرو خبرو اترو کې هم د پاکستان او طالبانو ترمنځ د خبرو اترو جنجالي مساله بلل شوې، خو لا هم ښکاري‌ چې طالبانو په دې تړاو اسلام اباد غوښتنې په بشپړه توګه نه دي عملي کړي.

په همدې لړ کې د طالبانو یوه نظامي روزونکي څو ورځې وړاندې کابل کې خپلو جنګیالیو ته سپارښتنې وکړې چې د ملا هبت‌الله د امر له مخې بهر ته د «جهاد ته تګ» لپاره اجازه نه لري.

د هغه دا څرګندونې پاکستاني رسنیو د اسلام اباد هغو غوښتنو ته مثبت ځواب ګڼلی و، چې ګوندې افغانان دې منعه کړي، څو د «ټي ټي پي» په لیکو کې د دغه هېواد پر ضد جګړو ته داخل نه شي.

همدا راز د افغانستان انټرنشنل موندنو ښودلې، چې طالبانو یو شمېر خپل هغه قوماندانان او وسله وال هم زنداني کړي چې د پاکستاني طالبانو لپاره یې جلب و جذب کاوه.

د امیرخان متقي سفر ته د تابیاوو خبر داسې مهال ورکول کیږي، چې بل ګاونډی او سرسخته مخالف یې هند هم له طالبانو سره د ملګرتیا تارونه غځولي او اسلام اباد له دې اړخه هم جدي وېره لري.