عمران خان په پاکستان کې د پراخو لاریونونو خبرداری ورکړی

سرچینې زیاته کړې، چې په افغانستان کې د «ټي ټي پي» مهارول او پاکستان ته د یادې ډلې په لیکو کې د افغان جنګیالیو مخنېوی به د دغه سفر پر مهال د بحث مهم ټکي وي.

نږدې میاشت وړاندې د‌ پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار هم کابل ته سفر کړی و او هلته یې هیله څرګنده کړې وه، چې له طالبانو سره یې سیاسي راشه درشه مخ په زیاتیدو ده. ډار د یاد سفر پر مهال امیرخان متقي ته بلنه ورکړې وه، څو د ډېپلوماتیکو تعاملاتو د پراختیا لپاره اسلام اباد ته سفر وکړي.

«ټي ټي پي» په تېرو خبرو اترو کې هم د پاکستان او طالبانو ترمنځ د خبرو اترو جنجالي مساله بلل شوې، خو لا هم ښکاري‌ چې طالبانو په دې تړاو اسلام اباد غوښتنې په بشپړه توګه نه دي عملي کړي.

په همدې لړ کې د طالبانو یوه نظامي روزونکي څو ورځې وړاندې کابل کې خپلو جنګیالیو ته سپارښتنې وکړې چې د ملا هبت‌الله د امر له مخې بهر ته د «جهاد ته تګ» لپاره اجازه نه لري.

د هغه دا څرګندونې پاکستاني رسنیو د اسلام اباد هغو غوښتنو ته مثبت ځواب ګڼلی و، چې ګوندې افغانان دې منعه کړي، څو د «ټي ټي پي» په لیکو کې د دغه هېواد پر ضد جګړو ته داخل نه شي.

همدا راز د افغانستان انټرنشنل موندنو ښودلې، چې طالبانو یو شمېر خپل هغه قوماندانان او وسله وال هم زنداني کړي چې د پاکستاني طالبانو لپاره یې جلب و جذب کاوه.

د امیرخان متقي سفر ته د تابیاوو خبر داسې مهال ورکول کیږي، چې بل ګاونډی او سرسخته مخالف یې هند هم له طالبانو سره د ملګرتیا تارونه غځولي او اسلام اباد له دې اړخه هم جدي وېره لري.

په راپور کې زیاته شوې، وایلز خپلو همکارانو ته ویلي، چې جعل کوونکي د هغې د موبایل ځینو اړیکو ته لاسرسی موندلی او له دې لارې یې د هغې شخصي شمېرې ترلاسه کړې دي.

یادې ورځپاڼې د پنجشنبې په ورځ د (غبرګولي ۸مه) د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې په تېرو اونیو کې سناتورانو، والیانو، د امریکايي شرکتونو لوړپوړو مدیرانو او یو شمېر نورو پېژندل شویو څېرو داسې پیغامونه او اړیکې تر لاسه کړې، چې استوونکي یې ځان د سوزي وایلز په نوم معرفي کړی دی.

تر اوسه سپینې ماڼۍ او د امریکا فډرالي پولیسو په دې اړه هېڅ ډول څرګندونې نه دي کړي.

دا لومړی ځل نه دی چې سپینه ماڼۍ د سایبري برید هدف ګرځي، بلکې څو ورځې مخکې رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی و، چې د روانې میاشتې په پیل کې یو هېکر د ټرمپ د ملي امنیت پخواني سلاکار مایک والټز د مخابراتي خدماتو سېستم ته ننوتی او د ګڼ شمېر امریکايي چارواکو پیغامونه یې تعقیب او ترلاسه کړي دي.

سوزي وایلز ترې دمخه په ۲۰۲۴ کال کې هم د امریکا د ټاکنیزو مبارزو پر مهال د یو سایبري برید هدف ګرځېدلې وه.

تر اوسه دا نه ده معلومه چې د سوزي وایلز د هویت د جعل هڅه چا کړې، خو د تېر زېږدیزل کال په وروستیو کې سپینې ماڼۍ چین تورن کړ، چې د «مالګې طوفان» په نوم یې پراخ سایبري بریدونه پرې کړي دي.

سپینې ماڼۍ وویل، په دغو بریدونو کې هېکرانو د امریکا د لوړپوړو سیاسي چارواکو ټیلیفوني تماسونه تعقیب او ثبت کړي دي.

دغه کډوال د پاکستان د پنجاب په ګډون په بېلابېلو ایالتونو کې د پولیسو له لوري نیول شوي‌ بیا له دغه هیواده اېستل شوي دي.

د شمېرو له مخې، د تورخم له لارې په دغو تازه اېستل شویو کډوالو کې «۲۴۳تنه» د اې سي سي کارت لرونکي وو او پاتې «۶۱۶ کسانو» په پاکستان کې د استوګنې هېڅ ډول قانوني اسناد نه لرل.

پاکستان د روان زېږدیز کال د اپرېل له لومړۍ نېټې څخه د افغان کډوالو د جبري اېستل کیدو لړۍ پیل کړې او تر اوسه پورې یې نږدې «۱۵۰زره افغان کډوال» په دغه روان بهیر کې اېستلي دي.

په زوره د افغان کډوالو د اېستل کیدو دا بهیر نه یوازې د طالبانو له سختو غبرګونونو سره مخ شوی، بلکې یو شمېر نړۍوالو بنسټونو هم د اسلام اباد دا پرېکړه غندلې ده.

د پاکستان او هند ترمنځ د کشمیر کړکېچ په بیا ډېریدو سره که څه هم د کډوالو د نیول کیدو بهیر پڅ شوی، خو په بشپړه توګه لا هم نه دی ودریدلی.

اسلام اباد د پي او ار (POR) یاد ملګرو ملتونو سره ثبت افغان کډوالو ته د جون میاشتې تر پایه وخت ورکړی چې دغه هېواد پرېږدي.

په خبرداري کې راغلي، که د دغو کارتونو لرونکي افغانان تر ټاکلې مودې ونه وځي، نو پولیس به یې په زور وباسي.

هم مهاله له ایران څخه هم د افغان کډوالو د اېستل کیدو بهیر روان دی او په افغانستان کې روان بشري ناورین لا پسې ډېر کړی دی.

اندېښنې دا دي، چې طالبانو لا وار دمخه هېواد له اقتصادي،‌ سیاسي او ټولنیز ناورین سره مخ کړی چې د دغو کډوالو په ستنیدو سره به دا وضعیت لا ترینګلی شي.

له تېرو نږدې څلور نیم کالونو راهیسې بې وزلي او بې روزګاري هم لوړې کچې ته رسیدلې، چې د بشري سازمانونو په باور تازه ستنیدونکي افغانان به هم د دغه ناورین برخه شي.

له دې ور هاخوا سرپناه هم د دغو ستنیدونکو لپاره یوه جدي ننګوونه ده او طالبان د دغو اسانتیاوو په برابرولو کې پاتې راغلي دي.

پوځ زیاته کړې، د‌ پنج‌شنبې په ورځ د (غبرګولي ۷مه) دغو بریدونو کې د د دوی د یوه قوماندان ډګرمن دانیال اسماعیل په ګډون درې عسکر وژل شوي.

پوځ ادعا کوي، چې په ځوابي بریدونو کې یې د «ټي ټي پي» شپږ وسله وال هم وژلي.

د پاکستان پوځ دغو وژل شویو وسله والو ته په خبرپاڼه کې د «هند نیابتي فتنه الخوارج» اصطلاح کارولې ده.

لا تر اوسه پورې د «ټي ټي پي» وسله والې ډلې د‌ پاکستان پوځ د دغو ادعاوو او په شوال کې د شوي برید په تړاو څه نه دي ویلي.

په دې وروستیو کې د وزیرستانونو په ګډون د پښتونخواه ایالت امنیتي وضعیت ورځ تر بلې ترینګلی کېږي او د پاکستاني طالبانو تحریک هره ورځ د پوځیانو سره د جګړو خبرونه ورکوي. اسلام اباد هم دغه روانو نا امنیو څخه اندېښمن دی او کابل ته یې ګوته نیولې، چې د واکمنو طالبانو تر سیورې لاندې د دوی ضد وسله والو ډلو ته پناه ځایونه ورکړل شوي چې له هماغه ځایه پرې بریدونه پلانوي.

طالبانو که څه هم په رسمي توګه څو څو ځله دغه ادعاوې رد کړې وې، خو کابل ته د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر محمد اسحاق ډار او ورسره پلاوي تر سفر وروسته راپورنه خپاره شول چې ګوندې د «ټي ټي پي» د مهارولو لپاره افغان طالبانو ورسره ژمنې کړې دي.

له «ټي ټي پي» ور هاخوا په بلوچستان کې د بلوڅ بېلتون پالو وسله والې ډلې هم پاکستاني پوځ ته لوی سرخوږی جوړ کړی او د ځانمرګو بریدونو تر څنګ پرې مخامخ وسله وال بریدونه هم کوي.

اسلام اباد د کابل تر څنګ نوي ډیلي ته هم ګوته نیولې، چې په دغو نا امنیو کې پراخ لاسونه لري.

د سپنې ماڼۍ مطبوعاتي سکرترې د پنجشنبه په ورځ (د غبرګولي ۸مه) ویلي، چې مسکو وړانديز کړی د مخامخ خبرو بل پړاو دې د جون په ۲مه په استانبول کې تر سره شي.

په داسي حال کې چې روسیه د اوربند لپاره خپل شرایط او د سولې تفاهم لیک ځنډوي او د اوکراین ولسمشر زېلېنسکي د مسکو لخوا د شرایطو د ځنډېدو پر تکتیک نیوکه کړې.

ټرمپ د می په ۲۸مه ادعا وکړه، چې شاوخوا «دوې اونۍ يا یوه نیمه اونۍ» وخت نیسي تر څو څرګنده شي چي د روسیې ولسمشر پوتین وخت ضایع کوي که رښتیا سولې ته لېواله دی.