ټرمپ له سوداګرۍ په سرغړونو د چین له ولسمشر سره خبرې کوي

د رویټرز خبري اژانس د راپور پر بنسټ، دا کډوال له دې وړاندې د «د کډوالۍ پارول» په نوم له یوه پروګرام نه برخمن وو چې هغوی ته یې اجازه ورکوله څو په لنډمهالي ډول په امریکا کې پاتې ژوند او کار وکړي. دا پروګرام د مخکېني ولسمشر جو بایډن د ولسمشرۍ پرمهال پیل شوی و، تر څو د بشري دلایلو او د عامه ګټو له لپاره د دې کډوالو د سملاسي ایستلو مخنیوی وشي.

د امریکا اوسني ولسمشر ډونالډ ټرمپ واک ته له رسېدو سره سم، د خپل کار په لومړۍ ورځ د دغه پروګرام د پای ته رسېدو امر وکړ. د امریکا د کورني امنیت وزارت هم د مارچ په میاشت کې د دغه پروګرام د له‌منځه تلو خبر ورکړ.

تر دې مخکې په ماساچوسټ ایالت کې یوه فدرالي قاضي د حکومت د دغه اقدام د ځنډېدو حکم ورکړی و، خو اوس سترې محکمې دا حکم وځنډاوه. دا مانا لري چې حکومت کولای شي تر هغو چې ټیټې محکمې خپله وروستۍ پرېکړه وکړي، یاد کډوال له امریکا نه وباسي.

د سترې محکمې دوه لیبرال قاضیانو د دې پرېکړې مخالفت کړی دی. یوه قاضي کیتانجي براون جکسن ویلي چې دا پرېکړه کولای شي د زرګونو کورنیو ژوند او راتلونکی ناڅاپه له ګواښ سره مخ کړي، په داسې حال کې چې د هغوی حقوقي دوسیې لا هم پوره نه دي ارزول شوي.

د یادونې ده چې د له امریکا نه د یو شمېر هېوادونو د کډوالو ایستلو موضوع د ټرمپ د سیاستونو یوه قوي برخه ګڼل کېږي.

هغه وويل چې د اسرایيل کړنې په غزه کې د نړيوالو بشري قوانينو سره سمون لري که نه، دا به د ارزونې موضوع وي. که اړتيا وي، نو د دې ارزونې پر بنسټ به نورې وسلې لېږدول ومنل شي.

ويدفول زياته کړه چې اسرایيل بايد د خپلو ګواښونو په وړاندې د ځان دفاع کولو حق ولري، په ځانګړي توګه د حوثي، حزب‌الله او ايران له لوري. خو هغه ټينګار وکړ چې دا ملاتړ بې قيد او شرط نه دی او د حکومتونو کړنې بايد د نړيوال قوانينو سره سمون ولري.

د غزې د بشري وضعيت په اړه د نړيوالې ټولنې اندېښنې زياتې شوې دي. د غزې د روغتيا وزارت په وينا، د ۲۰۲۴ کال د اکتوبر له ۷مې نېټې راهيسې تر ۳۹ زره زيات کسان وژل شوي دي.

د ملګرو ملتونو کارپوهانو خبرداری ورکړی چې د غزې په ټولو سيمو کې قحطي خپره شوې ده.

نوموړي په پښتو ژبه د جمعې په ورځ (غبرګولي ۹مه) له یوې خپرې کړې ویډیوه سره لیکلي: «پولېنډ په موثره توګه خپلې پولې ساتي.» افغانستان ایتوپیا، اریتریا، سومالیا، پاکستان او مصر هغه هېوادونو دي چې پولېنډ یې پر وړاندې د کډوالۍ د مخنیوي کمپاین اعلان کړ.

د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر په وینا، د انساني قاچاق کوونکو پر وړاندې به مبارزه وکړي او د هغو کسانو د نیول‌کېدو خبرداری یې ورکړی چې په دې کار کې ښکېل دي.

ناقانونه کډوالو ته په دې پښتو ویډيو کې ویل شوي، چې پولېنډ د کډوالۍ او پناه‌غوښتنې قانون سخت کړی: «پر پوله جدي او برېښنايي الې تړل شوي، په زرګونه پوځيان ځای پر ځای شوي او د کډوالۍ قانون نور هم سخت شوی دی. څوک چې انساني قاچاق کوي او د ناقانونه تګ‌راتګ هڅه کوي موږ يې پر وړاندې مبارزه کوو او هغوی به ونیول شي.»

د پولېنډ حکومت خبر ورکړی چې د ناقانونه کډوالو د پوهاوي څخه یې موخه دا ده ترڅو وښيي چې اروپا ته ناقانونه تګ خطرناک او د قانون خلاف دی. یاد هېواد همداراز ټينګار کړی چې له پولو د ناقانونه تېرېدو مخنیوی به وکړي.

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو سره سم ګڼ شمېر افغانان د خطرناکو لارو نه په ناقانونه توګه ځانونه اروپا ته روان شول او ان په لاره کې ډېری ځواناو خپل ژوند بایلود او دا لړۍ همداسې دوام لري.

طالبانو ویلي، چې په دې لیدنه کې د اقتصادي او سوداګريزو اړیکو په اړه هم بحث شوی.

طالبانو د دې لېدنې نور جزيات نه دي ورکړي.

متحده عربي امارت په پرله پسې ډول د طالبانو سره د اړیکو د زياتېدو او ساتلو هڅې کوي.

متحده عربي امارت د سعودي عربستان او پاکستان تر څنګ یو له هغو هېوادونو څخه و، چې په ۱۹۹۰ لسیزه کې يې د طالبانو حکومت په رسمیت وپيژاند.

په ۲۰۲۲ کال کې د متحده عربي امارتو یوه هوایي شرکت له طالبانو سره د هرات، کابل او کندهار د هوايي ډګرونو د اداره کولو تړون هم لاسلیک کړ.

یاده دې وي چې په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو را وروسته طالب مشرانو پرله پسې متحده عربي اماراتو رسمي او غیري رسمي سفرونه کړي.

د راپورونو له مخې، د دې موقف لپاره به جنرال الیکسس ګرينکويچ ټاکل کېږي چې د اوسني جنرال کریسټوفر کاولي ځای ناستی شي.

ټرمپ د اروپا د غړو هېوادونو څخه غوښتي چې د خپلو دفاعي بودیجو لوړولو ته ډېره توجه ورکړي، خو په ورته وخت کې د امریکا د ځواکونو احتمالي کمښت په اروپا کې هم بحث شوی دی.

دا ګام د ناټو د غړو هېوادونو لپاره د امریکا د ژمنتیا یو څرګنده نښه ګڼل کېږي، په داسې حال کې چې د اوکراین جګړې او اروپا کې امنیتي وضعیت نازک دی.