جرمني وايي چې اسراییل ته د وسلو راتلونکې لېږد د غزې وضعیت پورې اړه لري

نوموړي په پښتو ژبه د جمعې په ورځ (غبرګولي ۹مه) له یوې خپرې کړې ویډیوه سره لیکلي: «پولېنډ په موثره توګه خپلې پولې ساتي.» افغانستان ایتوپیا، اریتریا، سومالیا، پاکستان او مصر هغه هېوادونو دي چې پولېنډ یې پر وړاندې د کډوالۍ د مخنیوي کمپاین اعلان کړ.

د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر په وینا، د انساني قاچاق کوونکو پر وړاندې به مبارزه وکړي او د هغو کسانو د نیول‌کېدو خبرداری یې ورکړی چې په دې کار کې ښکېل دي.

ناقانونه کډوالو ته په دې پښتو ویډيو کې ویل شوي، چې پولېنډ د کډوالۍ او پناه‌غوښتنې قانون سخت کړی: «پر پوله جدي او برېښنايي الې تړل شوي، په زرګونه پوځيان ځای پر ځای شوي او د کډوالۍ قانون نور هم سخت شوی دی. څوک چې انساني قاچاق کوي او د ناقانونه تګ‌راتګ هڅه کوي موږ يې پر وړاندې مبارزه کوو او هغوی به ونیول شي.»

د پولېنډ حکومت خبر ورکړی چې د ناقانونه کډوالو د پوهاوي څخه یې موخه دا ده ترڅو وښيي چې اروپا ته ناقانونه تګ خطرناک او د قانون خلاف دی. یاد هېواد همداراز ټينګار کړی چې له پولو د ناقانونه تېرېدو مخنیوی به وکړي.

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو سره سم ګڼ شمېر افغانان د خطرناکو لارو نه په ناقانونه توګه ځانونه اروپا ته روان شول او ان په لاره کې ډېری ځواناو خپل ژوند بایلود او دا لړۍ همداسې دوام لري.

طالبانو ویلي، چې په دې لیدنه کې د اقتصادي او سوداګريزو اړیکو په اړه هم بحث شوی.

طالبانو د دې لېدنې نور جزيات نه دي ورکړي.

متحده عربي امارت په پرله پسې ډول د طالبانو سره د اړیکو د زياتېدو او ساتلو هڅې کوي.

متحده عربي امارت د سعودي عربستان او پاکستان تر څنګ یو له هغو هېوادونو څخه و، چې په ۱۹۹۰ لسیزه کې يې د طالبانو حکومت په رسمیت وپيژاند.

په ۲۰۲۲ کال کې د متحده عربي امارتو یوه هوایي شرکت له طالبانو سره د هرات، کابل او کندهار د هوايي ډګرونو د اداره کولو تړون هم لاسلیک کړ.

یاده دې وي چې په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو را وروسته طالب مشرانو پرله پسې متحده عربي اماراتو رسمي او غیري رسمي سفرونه کړي.

د راپورونو له مخې، د دې موقف لپاره به جنرال الیکسس ګرينکويچ ټاکل کېږي چې د اوسني جنرال کریسټوفر کاولي ځای ناستی شي.

ټرمپ د اروپا د غړو هېوادونو څخه غوښتي چې د خپلو دفاعي بودیجو لوړولو ته ډېره توجه ورکړي، خو په ورته وخت کې د امریکا د ځواکونو احتمالي کمښت په اروپا کې هم بحث شوی دی.

دا ګام د ناټو د غړو هېوادونو لپاره د امریکا د ژمنتیا یو څرګنده نښه ګڼل کېږي، په داسې حال کې چې د اوکراین جګړې او اروپا کې امنیتي وضعیت نازک دی.

د راپورونو له مخې، د سعودي عربستان د دفاع وزیر شهزاده خالد بن سلمان د تېرې اپرېل میاشتې په ۱۷مه تهران ته سفر وکړ او هلته یې د ایران د حکومت رهبر ایت‌الله علي خامنه‌یي ته د پاچا سلمان بن عبدالعزیز پیغام ورسوه.

د یاد سفر پر مهال، شهزاده خالد بن سلمان د ایران د نوي ولسمشر مسعود پزشکیان، د پوځ د لوی درستیز محمد باقري او د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي سره هم لیدلي.

د خلیجي هېوادونو او ایراني سرچینو پر بنسټ، سعودي عربستان ایران ته ویلي چې له امریکا سره د اټومي تړون موضوع دې جدي ونیسي، ځکه چې دا تړون کولی شي سیمه د یوې لویې جګړې له خطره وژغوري.

تر دې دمه نه سعودي عربستان او نه هم ایران د دې سفر او پیغام په اړه رسمي څرګندونې کړې دي؛ خو شنونکي وايي چې دا ډول خبرداری ښيي چې سیمه‌ییز هېوادونه د احتمالي جګړې د مخنیوي لپاره غیر رسمي هڅې کوي.

د هند د واکمن ګوند مهم غړي سبرامنین سوامي په یو پاډکاسټ کې د خبرو پرمهال د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي، چې د می میاشت په لومړیو کې پر پاکستان د هند د بریدونو پرمهال پاکستاني ځواکونو د دغه هېواد پنځه الوتکي نسکورې کړې دي.

سبرامنین سوامي وویل: «پاکستان زموږ پنځه الوتکې رانسکورې کړې. هغه الوتکې چې پاکستان ته ورکړل شوي، ډیر ښه فعالیت لري. د فرانسې الوتکې «رافیل» هغومره ښې نه وې او هماغو پاکستاني الوتکو زموږ پنځه الوتکې وویشتې.»

هند تر اوسه په رسمي توګه د پاکستاني ځواکونو له خوا د الوتکو رانسکوریدل نه دي منلي، خو د می میاشتې په ۹مه نېټه د هند د هوايي ځواکونو قوماندان د یو خبري کنفرانس پرمهال د الوتکو د نسکوریدو په تړاو د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي وو: «زیانونه د جګړې برخه ده، زه تردې زیات څه نه شم ویلی ځکه دا معلومات د مقابل لوري په ګټه تمامیږي.»

سره له دې چې د پاکستان حکومت او پاکستاني رسنۍ د هند او پاکستان د شخړې پرمهال د هند د پنځو جنګي الوتکو د رانسکورولو اعاوې کړې، خو په دې تړاو یې واضیح ثبوتونه نه دي وړاندې کړي.