د قوشتېپې کانال د ازبکستان او ترکمنستان اندېښنې زیاتې کړې دي. د مرکزي اسیا ټایمز ورځپاڼې په یوې مقاله کې ویلي، دا هېوادونه د کرنې او برېښنا لپاره د اوبو ډېرې اړتیاوې له امو سیند نه ترلاسه کوي او وېره لري، چې دا پروژه به د دوی د اوبو سرچینې کمې کړي.
د یادې ورځپاڼې په مقاله کې خبرداری ورکړل شوی، چې ازبکستان ته د اوبو جریان ښايي تر ۱۵ سلنې پورې او ترکمنستان ته بیا تر ۸۰ سلنې پورې کم شي.
په مقاله کې راغلي، چې دا موضوعات کولای شي په دې هېوادونو کې د کرنې تولید کم کړي، بېکاري ډېره او پراخه بېوزلي رامنځته کړي.
د لیکوال په اند، همداراز د سیمې د هېوادونو ترمنځ د کړکیچ زیاتېدل هم شونې دي.
په مقاله کې راغلي، قزاقستان او قرغزستان چې په مستقیم ډول له امو سیند سره نه دي تړلي، ښايي د دې پروژې له جانبي عوارضو نه اغېزمن شي.
ویل کېږي، چې که ازبکستان د خپلو اوبو د پوره کېدو لپاره د سیردریا له سیند نه ډېرې اوبه واخلي، نو دا کار کولای شي د قزاقستان د اوبو سرچینې تر ۴۰ سلنې پورې کمې کړي.
د دې پروژې د چاپېریال ساتنې په اړه هم اندېښنې شته او کارپوهان وايي، چې یاده پروژه کولای شي د ارال سمندرګي وضعیت چې وار دمخه بحراني دی نور هم ناوړه کړي.
دا سمندرګی یو وخت د نړۍ لوی سمندرګی بلل کېده، خو په تېرو څو لسیزو کې یې ډېره برخه وچه شوې ده.
څه موده مخکې د هند د دفاعي څېړنو او شننو د انسټیټوت په یوه راپور کې ویلي و، چې افغانستان کې د قوش تېپې کانال بشپړېدو سره به ګاونډیو هېوادونو ته د اوبو کچه یو پر پنځمه کمه شي.
د قوش تېپې کانال د جوړونې پروژه په لومړي ځل په ۱۹۷۰ لسیزه کې د افغانستان د شمال د وچو سیمو د شنهوالي په موخه وړاندیز شوې وه، خو په هېواد کې د لسیزو جګړو له امله وځنډېده.
د افغانستان مخکېني جمهوري نظام د دې پروژې د ځنډ لامل د طالبانو فعالیتونه ګڼل، خو یاده ډله ادعا کوي چې دا پروژه د دوی لومړیتوب دی او هیلهمن دي چې تر ۲۰۲۸ کال عملي شي.
د طالبانو د اټکل له مخې، د دغې پروژې پر جوړولو څه باندې ۶۰۰ مېلیونه ډالره لګښت راځي او له بشپړېدو سره به یې د افغانستان د درېیو شمالي ولایتونو د اړتیا وړ تازه خوږې اوبه برابرې شي.
سرچینو د سې شنبه په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل: «لکه څنګه چې هالنډ لا تر اوسه د افغانستان د اسلامي جمهوریت د نه پېژندلو په اړه رسمي دریځ نه دی اعلان کړی، دا پرېکړه د سفیر له خوا په خپلواکه توګه شوې ده.»
د افغانستان د اسلامي جمهوریت سفیر اصف رحیمي له لومړنیو ډیپلوماتانو څخه و، چې له طالبانو سره یې همکاري وکړه.
په بهر کې د ډېرو افغان ډیپلوماټیکو ماموریتونو برعکس چې له طالبانو سره یې له همکارۍ څخه انکار کړی، رحیمي له طالبانو سره يو ځای شوی دی.
رحیمي له طالبانو سره د خپلې همکارۍ په اړه د نیوکې په ځواب کې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د بهرنیو چارو وزارت سره همغږي او اړیکه یوه عادي خبره ده، دا کار پخوا هم شوی او اوس هم دوام لري.
د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته یادې ډلې د افغانستان رسمي او تاریخي تور، سور او زرغون بیرغ لرې او پر ځای یې خپل سپین بیرغ وټاکه.
په ورته وخت کې تراوسه د نړۍ هېڅ یوه هېواد د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی، ان هغه هېوادونه هم چې له دوی سره ډیپلوماټیکې اړیکې لري، په رسمي غونډو کې یې د بیرغ له اېښودو ډډه کوي.
د افغانستان د اسلامي جمهوریت لوګو چې له سمبولیکو عناصرو څخه جوړه شوې، د هېواد د ملي او تاریخي هویت ښکارندويي کوي او د دې لوګو په منځ کې د محراب او منبر انځور هم شتون لري.
د افغانستان درې رنګه بیرغ هم پرې رسم شوی دی، د جومات پورته «لا إله إلا الله، محمد رسول الله » کلیمه لیکل شوې او شاوخوا یې د غنمو دوه وږي دي، چې د حاصل خېزي او کرنيزې ودې نښه ده. د لوګو په ښکته برخه کې، د «افغانستان» نوم او د هیواد د خپلواکۍ د کلیزې نېټه لیکل شوې ده.
دغه لوګو د افغانستان د اسلامي جمهوریت نښه ده، چې د تاریخي او ملي ارزښتونو پربنسټ جوړه شوې او د هېواد په رسمي ملي بیرغ، دولتي اسنادونو، پاسپورټونو، پېژندپاڼو، ښوونیزو شهادتنامو او نورو اسنادونو کې کارول کېږي.
طالبان تر اوسه لا نهدي توانېدلي، چې د پاسپورټونو په چاپ کې د «اسلامي جمهوري افغانستان» نښه او لوګو لرې کړي او پاسپورټونه لا هم له هماغه پخواني نښې سره خپرېږي.
اصف رحیمي په داسې حال کې له طالبانو سره همکاري کوي، چې د اسلامي جمهوري افغانستان په حکومت کې یې په مهمو دندو کار کړی دی.
هغه د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت او همداراز د هرات د والي په توګه دندې ترسره کړي دي.