اسحاق ډار: چین د پاکستان په غوښتنه افغانستان ته د سیپېک غځولو هوکړه کړې ده

د ازبک رسنیو د رپوټونو له مخې، په دې کتنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د درمل جوړونې په برخه کې د دوه اړخیزې همکارۍ اړوند موضوعات څیړل شوي او هوکړه شوې، چې د ازبکستان او افغانستان ترمنځ د درملو د صادراتو او وارداتو کچه لوړه شي.

دغه راز په دې ناسته کې پر دې هم هوکړه شوې، چې په افغانستان کې د درملو د تولید ګډې پروژې پیل شي، ټکنالوژي وارده شي او مسلکي کدرونه وروزل شي.

د ازبکستان د درمل جوړونې صنعت د پراختیا ادارې افغان استازو ته د ازبکستان د مخکښو درمل جوړوونکو شرکتونو د لیدنې سفر هم تنظیم کړی، چې د نړیوالو معیارونو مطابق د تولید بهیر، ټکنالوژیکي وسایل، لابراتوارونه او د کیفیت د کنټرول سیستمونه له نږدې وګوري.

رپوټ وايي، چې افغان سوداګرو د ازبکستان د درمل جوړونې صنعت چټک پرمختګ ستایلی او د محصولاتو کیفیت او د صادراتو وړتیا یې ستایلې ده.

هغوی ټینګار کړی چې په افغانستان کې د ازبک درملو تقاضا لوړه ده او دوی چمتو دي چې ژر تر ژره ګډې فابریکې پیل کړي.

د طالبانو د سترې محکمې د خبرپاڼې له مخې، دا بنديان د طالبانو د مشر هبت‌الله اخوندزاده په امر له زندانونو خوشي شوي او د بند موده یې کمه شوې ده.

د ورکړل شويو معلوماتو له مخې، دا کسان د کابل، ننګرهار، لغمان، پنجشير، پروان، کاپيسا، خوست او نيمروز له زندانونو څخه خوشې شوي دي.

د طالبانو محکمې د دغو بنديانو د جرمونو او د بند مودې په اړه هېڅ وضاحت نه دی ورکړی.

همداراز روښانه نه ده چې ايا بهرني اتباع او سياسي بنديان هم له زندان څخه خوشي شوي دي او که نه.

په دې غونډه کې د قزاقستان د بهرنیو چارو وزیر مراد نرتلو، د قرغیزستان د بهرنیو چارو وزیر ژینبینک کولوبایف، د تاجکستان د بهرنیو چارو وزیر سراج الدین مهرالدین، د ترکمنستان د بهرنیو چارو وزیر رشید مرادوف او د ازبکستان د بهرنیو چارو وزیر سعیدوف بختیور ادیلوویچ ګډون کوي.

د راپورونو له مخې، د یادې غونډې اجنډا به د نورو مسایلو ترڅنګ د هند په پهلګام کې تر برید وروسته په افغانستان او پاکستان کې د ترهګرو ډلو د فعالیتونو د زیاتېدو او اندېښنو په نظر کې نیولو سره سیمه ییز امنیت وي.

په دې غونډه کې به د منځنۍ اسیا د بهرنیو چارو وزیران د استخباراتي معلوماتو شریکولو، سرحدي امنیت همکارۍ او د افراطیت ضد ستراتیژیو په اړه خبرې وکړي.

د هندي رسنیو د راپورونو له مخې، د هند په کوربه توبه د منځنۍ اسیا د بهرنیو چارو وزیرانو په ګډون دې غونډه کې به د انرژۍ او سرچینو، د اړیکو او سوداګرۍ، اقلیم او چاپیریالي همکارۍ، کلتوري او تعلیمي مسایلو په تړاو هم خبرې وشي.

د طالبانو دغه اقتصادي معاونیت د چهارشنبې په ورځ پر اېکس پاڼې لیکلي، چې یادې پروژې د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې پلې کېږي، چې بلخ، هرات، لغمان، کندهار، زابل او فراه یې مهم ولایتونه دي.

د یاد معاونیت په وینا، په دغو پروژو کې د لمریزې او بادي برېښنا تولید، همدارنګه د برېښنا د لېږد مزي شامل دي، چې د هېواد د انرژۍ اړتیاوو پوره کولو لپاره یو مهم ګام بلل کېږي.

دغه پروژې د طالبانو د اقتصادي معاونیت له خوا منظورې شوې دي.

دوی تمه لري، چې د عملي کېدو له امله یې د افغانستان په کچه د برېښنا د کمښت ستونزه تر یوه بریده حل شي او همداراز د صنعتي سکتور لپاره د لا زیات فعالیت زمینه برابره شي.

دا په داسې حال کې ده، چې افغانستان اوس هم د برېښنا یوه ستره برخه اړتیا له ګاونډیو هېوادونو پوره کوي.

طالب چارواکو هم ویلي، چې وارداتي برېښنا دوی ته په لوړ قیمت تمامیږي او په اوږد مهال کې دا چاره ډاډمنه او ګټوره نه ده.

د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس د چهارشنبې په ورځ راپور ورکړ، چې د غور ولایت لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس مولوي عبدالحي ویلي چې دا مهم تاریخي توکي د الله‌یار ولسوالۍ په مربوطاتو کې کشف شوي دي.

نوموړي زیاته کړې: «د سکو د مجموعي ارزښت دقیقه ارزونه لا نه ده شوې، خو له تاریخي اړخه دا یو ارزښتناک کشف دی، چې د غوري تمدن د لا ښه درک زمینه برابرولی شي.»

طالبان وايي، چې دا سکې د غور د استخباراتو ریاست د ځواکونو د هڅو په پایله کې ترلاسه شوې دي او نن د اطلاعاتو او کلتور ریاست موزیم ته سپارل شوې.

تمه ده یادې تاریخي سکې به اوس د غور ولایت په موزیم کې د عامو خلکو او څېړونکو لپاره نندارې ته وړاندې شي.