په غور کې د غوري دورې ۶۰ د سرو زرو تاریخي سکې وموندل شوې

د شینهوا اژانس د رپوټ له مخې، هغه زیاته کړه چې چین چمتو دی د پاکستان او افغانستان ترمنځ د اړیکو د ښه والي او پراختیا لپاره رغوونکی او مثبت رول ولوبوي.

لین وویل چې دا اقدام به د پاکستان او افغانستان ترمنځ د باور فضا پیاوړې کړي، دوه اړخیزه همکاري به زیاته کړي او د سیمې د سولې او ثبات لپاره به ګټور وي.

نوموړي زیاته کړه، «دا یو مهم او مثبت ګام دی؛ د هغو پایلو د عملي کېدو لپاره چې د روان میلادي کال په می میاشت کې د چین، افغانستان او پاکستان د بهرنیو چارو وزیرانو په غیر رسمي ناسته کې پرې توافق شوی و».

لین جیان ټینګار وکړ چې چین چمتو دی له پاکستان، افغانستان او د سیمې نور هېوادونو سره یو ځای د سولې، ثبات او پرمختګ لپاره کار وکړي او له ګاونډیو هېوادونو سره د ګډ برخلیک لرونکې ټولنې د جوړولو ژمنتیا لري.

د افغانستان لپاره د امریکا شارژدافیرې کیرن ډیکر پر خپل اېکس لیکلي، چې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د مرستیال سکرترې ماري بېشوپینګ په قطر کې د دغه هېواد د بهرنو چارو وزیر او د یو شمېر نورو هېوادونو له استازو سره په کتنه کې په افغانستان کې د ګډو ګټو په ځانګړي ډول د ترهګرۍ ضد مبارزې او د امریکايي بندیانو د خوندي بېرته ستنولو په اړه خبرې کړې دي.

کیرن ډیکر همدارنګه زیاتوي، چې دغې امریکايۍ استازې په یاده کتنه کې، د ناقانونه کډوالۍ د مخنیوي او د نشه يي توکو پر‍ وړاندې مبارزې په اړه هم خبرې کړې دي.

ماري بېشوپینګ ویلي، چې قطر د امریکا یو ارزښتناک، همکار او دوست هېواد دی، چې د امنیت او سیمه ییز ثبات ګډو موخو په ترلاسه کولو کې مهم رول لري.

د جرمني میرکور رسنۍ وايي، هغه کسان چې غواړي د رخصتیو لپاره بهر سفر وکړي، باید د جرمني د بهرنیو چارو وزارت د هغو هېوادونو نوملړ ته پام وکړي، چې سفر ورته ګواښناک یا له امنیتي پلوه ناخوندي ګڼل شوی.

وزارت دا هېوادونه د جګړې، ترهګرۍ، یا سیاسي بې‌ثباتۍ له امله خطرناک بللي دي.

په دغو هېوادونو کې افغانستان، بېلاروس، ایران، یمن، لیبیا، مالي، میانمار، نایجریا، فلسطین، سومالیا، سودان او اوکراین شامل دي چې د جګړو، ترهګریزو بریدونو او سیاسي ګډوډیو له امله د سفر لپاره خطرناک ګڼل شوي او جرمني اتباعو ته توصیه شوې چې هلته هیڅ ډول سفر ونه کړي.

دغه راز یو شمېر هېوادونه، چې په سیاحت مشهور دي، په خپلو پولو کې د ناکراریو له امله په دویمه کټګوري کې راوړل شوي، چې پاکستان، هند، عراق، اسراییل، مصر او یو شمېر نور هېوادونه پکې شامل دي. دغو هېوادونو ته تلونکو کسانو ته سپارښتنه شوې، چې تر سفر وړاندې هلته له شته ګواښونو ځانونه خبر کړي.

نوموړي، چې د مزارشریف ښار د حضرت علي د روضې مسجد امام دی، زیاته کړه: «که په یوه هېواد کې میاشت ولیدل شي، نو بل هېواد هم مکلف دی چې اختر وکړي.»

هغه د بېلګې په توګه وویل، چې که په یوه هېواد کې میاشت د شپې په ۹ بجو وویني او په افغانستان کې هغه وخت ۱۰:۳۰ بجې وي، هېڅ ستونزه نشته او باید دا ومنل شي.

تر دې وړاندې د طالبانو سترې محکمې اعلان کړی و، چې د ټول هېواد په کچه د میاشتې نه‌لیدو له امله به لوی اختر د شنبې په ورځ، (د غبرګولي ۱۷مه)چې د ذوالحجې له لسمې نېټې سره برابره ده ونمانځل شي.

دا په داسې حال کې ده چې سعودي عربستان او یو شمېر نورو اسلامي هېوادونو د جمعې ورځ، د غبرګولي ۱۶مه د لوی د اختر لومړۍ ورځ اعلان کړې ده.

د سعودي د میاشتې لیدو کمېټه، چې د دغه هېواد د سترې محکمې تر څار لاندې یو رسمي بنسټ دی، د قمري میاشتو د پیل او پای ټاکلو مسوولیت لري.

د طالبانو د سترې محکمې له خوا د غبرګولي په شپږمه خپره شوې اعلامیه کې ویل شوي، چې د غبرګولي ۱۶مه د عرفې ورځ ده او د راتلونکې اونۍ د شنبې ورځ، د غبرګولي ۱۷مه، د لوی اختر لومړۍ ورځ ده.

طالبان له مذهبي پلوه ځان له ټولو اسلامي هېوادونو جلا او متفاوت ګڼي.

مولوي عبدالقاهر، چې د طالبانو له منتقدینو څخه دی، تر دې وړاندې د دغې ډلې پر انحصارطلبۍ او تبعیضي چلندونو نیوکې کړې وې.

دا څرګندونې د طالبانو د فرمانونو او حکمونو د نظارت او تعقیب لوی ریاست سرپرست شمس‌الدین شریعتي د بې‌کیفیته تېلو د مخنیوي په اړه د چهار شنبې په ورځ یوې خبري غونډې ته وکړې.

د طالبانو تر واک لاندې د باختر اژانس د راپور له مخې، نوموړي زیاته کړې، چې د دغې پرېکړې پر بنسټ، له هغو بندرونو او بازارګوټو څخه هم د تېلو واردات بند شوي، چې د کیفیت معلومولو معیاري لابراتوارونه نه‌لري.

شریعتي زیاتوي، چې دا اقدام د هېواد د نفتي موادو د کیفیت لوړاوي، د چاپېریال ساتنې او د خلکو د روغتیا د خوندیتوب لپاره شوی دی.

د یادونې ده، چې طالبان وخت ناوخت له نورو هېوادونو خاصتاً ایران او ازبکستان څخه وارداتي بې کیفیته تېل مسترد کوي.