د افغان حاجیانو لومړۍ ډله کابل ته ورسېده

شیخ نورالحق انور نن په کابل کې د طالبانو تر واک لاندې د چارو ادارې کارکوونکو ته د وینا پر مهال ویلي:«موږ په تېرو دوو لسیزو کې وښودله چې زورور مو څه ډول مات کړل، لکه د «اوس او خزرج» ، تاسې د جاهلیت او ظلمونو په کارونو ویاړئ، خو افغانان په دا ډول ظلمونو د شرم احساس کوي.»

نوموړي په اتحاد کولو ټینګار کړی او ویلي یې دي، چې افغانان په دا ډول ظلمونو د شرم احاس کوي.

انور دغه څرګندونې په داسې حال کړي، چې د تېر نظام مارشال عبدالرشید دوستم په خپل اختریز پیغام کې ویلي، چې د طالبانو واکمني به یو ځل بیا ړنګه او دا ډله به له شمالي ولایتونو څخه د وتو پر وخت بیا له سختو ګواښونو سره مخ شي.

نوموړي ویلي:« په تېر وخت کې به یې ویل د لیلې دښته کې څه وشول، خو دا ځل دې نه وايي چې د سالنګ دښته کې څه پېښ شول. دا دې هم نه وايي، چې د بادغیس دښتو کې به یې څه حال وي؟.»

د مارشال عبدالرشید دوستم دغه څرګندونې د ټولنیزو رسنیو د ځینو فعالانو له غبرګون سره هم مخ شوې او ویلي یې دي، چې په کورنیو جګړو کې ښکیل پخواني چارواکي باید په خپلو تېرو جنګې جنایتونو ونه ویاړي.

ځینو سرچینو ویلي، یاده پېښه د تېلو يه یوه پمپ کې د ګاز ډبې د چاودنې له امله رامنځته شوې چې د پېښې احتمالي مرګ ژوبلې او اوښتو زیانونو په اړه تر دې دمه کره معلومات په لاس کې نشته.

سرچینو ویلي، چې چاودنه نسبتا زوروره وه او طالبانو له پېښې وروسته سیمه کلابنده کړې ده.

ځايي طالب چارواکو د پېښې په اړه تراوسه معلومات نه دي ورکړي.

په کندهار کې یوې ځایي سرچینې افغانستان انټرنشنل پښتو ته د نوم نه ښودلو په شرط ویلي، چې یاده پېښه تېره ورځ سې شنبه (د غبرګولي ۲۰مه) سهار مهال د یاد ولایت ۱۵مې امنیتي حوزې اړوند د یخ کاریز «قادر کالوني» سیمه کې رامنځته شوې ده. 

د سرچينې په وینا؛ په دغه پېښه تورن کس فضل احمد نومېږي او په نشه‌یي توکو روږدی دی.

سرچينه زیاتوي، چې له دغه وژل شوې ۲۵ کلنې ښځې درې ماشومان چې يو یې شېدې خوړونکی و پاتې شوي دي.

ورته مهال کندهار کې د طالبانو امنيې قوماندانۍ هم د دغې پېښې پخلی کړی او ویلي یې دي، چې تر دې وړاندې فضل احمد د خپلې وژل شوې مېرمنې سره د تاوتریخوالي ډک چلند لاره.

په کندهار ولایت کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې دوی تورن کس نن سهار نيولی او تر څېړنو ګروېږنو لاندې دی.

تر اوسه د پېښې اصلي لامل نه دی په ډاګه شوی؛ خو ډيرې دغه ډول پېښې د کورني تاوتريخوالي له امله رامنځته کېږي.

امرالله صالح چې تل یې د طالبانو او د دوحې د سولې پر ناکام بهیر نیوکې کړې دي؛ دا ځل د خلیلزاد په اړه په تونده لهجه ویلي، « د طالبانو مشر ملاهبت الله د دغې دندې لپاره له خلیلزاد څخه مناسب او بل پلید کس نه شو موندلی.»
هغه خلیلزاد له ۲۰۱۹کال راهیسې په ښکاره ډول د طالبانو په ملاتړ تورن کړ او ویې ویل، د اوو کلونو وفاداري هغه ته دا وړتیا ورکوي چې دغه ډول انعام ترلاسه کړي.

امرالله صالح په نیوکې سره د طالبانو له‌خوا د خلیلزاد د وړتیاوو د تایید لپاره د فتوا صادرولو شونتیا ته هم اشاره کړې او لیکلي یي دي، «دغه ډول فتوا به په ډېره ارزانه بیه ترلاسه شي او ښایي، چې د دوحې د تړون د پټو ضمیمو یوه برخه وي.»

زلمی خلیلزاد چې د امریکا ځانګړی استازی او د طالبانو سره د سولې په خبرو کې یې کلیدي رول لاره؛ له اوږدې مودې راهیسې د افغانستان جمهوري نظام د چارواکو، د مدني ټولنې فعالانو او د طالبانو نیوکه کوونکو له‌خوا له سختو نیوکو سره مخ دی.

په اعلامیه کې راغلي، چې د ایران په پلازمېنه تهران کې د یوې ۲۶ کلنې افغان کډوالې نجلۍ کبرا رضایي د وژنې پېښه نه یوازې د افغان مېرمنو په وړاندې د تاوتریخوالي، درد او وحشت سبمول دی؛ بلکې د زرګونه افغان کډوالو مېرمنو د نه ملاتړ او زیان مننې نښه هم ده، چې د طالبانو له ظلم څخه تښتېدلي؛ خو په ګاونډیو هېوادونو کې هم خوندي نه دي.

د افغان مېرمنو د ازادۍ غورځنګ زیاتوي، «دغه وحشیانه جنایت له بشري حقونو ښکاره سرغړونه او د افغان کډوالو ښځو پر وړاندې د سیستماتیک تاوتریخوالي یوه بېلګه ده، چې په کلکه یې غندو.»

دغه غورځنګ د ایران په حکومت غږ کړی، چې د قضايي ادارو له‌خوا دې یاده قضیه په سملاسي، پوره روڼتیا او بې پرې توګه وڅېړي؛ ترڅو د دغې وژنې عاملین وپېژندل شي او پرته له کوم معافیت څخه تر ټولو سخته قانوني سزا ورکړي.

دغه غورځنګ وایي: « موږ د بشري حقونو له نړۍوالو ادارو او په ځانګړې توګه د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د عالي کمېشنرۍ دفتر او د ښځو له حقونو ملاتړو سازمانونو څخه غواړو، چې د ښځو د حقونو ټینګښت په برخه کې د ایران پر حکومت فشار راوړي.»

کبرا رضايي - چې خپلوانو به یې "شقایق" بلله، شاوخوا ۵۰ ورځې وړاندې لادرکه شوې وه، چې د تېرې سې شنبې په ورځ د تهران په یوې لرې پرتې سیمه کې د خځلو په منځ کې د هغې د بدن ځینې برخې وموندل شوې.

د کبرا هویت د DNA ازموینې له لارې تایید شوی؛ خو د هغې ګرځنده ټیلیفون، د هویت اسناد او د بدن ډیری نورې برخې لا هم ورکې دي.

په ایران کې کډوالې مېرمنې نه یوازې د سیستماتیک او جنسیت پر بنسټ تاوتریخوالي سره مخ دي؛ بلکې له خورا بنسټیزو حقونو، امنیت او بشري خوندیتوب څخه هم بې برخې دي.