افغان ښځینه فعالانو د متحده عربي امارات له چارواکو سره ناسته کړې

احمد شاه حبیبي نن سې شنبه افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ورور یې له نږدې دریو کلونو راهیسې له خپلې کورنۍ سره د اړیکې ټینګولو اجازه نه لري.

هغه زیاته کړه، « طالبانو تر اوسه اجازه نه ده ورکړې چې محمود شاه له کورنۍ سره په ټیلیفون خبرې وکړي. دا یو ښکاره تبعیضي چلند دی».

نوموړي تایید کړه چې په امریکا کې یوه غیردولتي اداره "ګلوبل رېچ" د دوی له کورنۍ سره د محمود شاه د قضیې په اړه مرسته کوي.

ګلوبل رېچ د احمد شاه حبیبي په حواله لیکلي، « ډیر داسې شواهد شته، چې ښیې محمود شاه حبیبي د طالبانو استخباراتو نیولی او د استخباراتو په مرکزي دفتر کې یې ساتي».

یاد سازمان، چې مشري یې د امریکا د ملي امنیت شورا پخوانی چارواکی اریک لیبسن کوي، د یوې خپرپاڼې له لارې ویلي، « اوس وخت دی چې طالبان دا ومني چې محمود شاه یې نیولی او باید داسې حل‌لاره ومومي چې هغه له خپلې کورنۍ سره یوځای شي».

دغه سازمان خبرداری ورکړی چې که طالبان غواړي له امریکا سره عادي اړیکې ولري، نو باید د «یرغمل نیولو له ډیپلوماسۍ» لاس واخلي او محمود شاه حبیبي خوشې کړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د «عدالت لپاره انعام» پروګرام له لارې د چنګاښ پر دویمه اعلان وکړ چې حبیبي د ۲۰۲۲کال د زمري میاشتې په لومړیو کې د طالبانو استخباراتو نیولی و.

نوموړی د (IRX Communication) کمپنۍ یو مخکښ کارکوونکی و او له ۲۹ نورو همکارانو سره د کابل په شېرپور سیمه کې د القاعدې د مشر ایمن‌الظواهري له وژل کېدو یوه ورځ وروسته ونیول شو.

طالبانو تر اوسه نه ده تایید کړې چې نوموړی له دوی سره بندي دی، خو دوی پر یاد شرکت تور لګولی چې ګواکې د الظواهري د ځای په موندلو کې یې له امریکا سره مرسته کړې ده.

د افغانستان انټرنشنل موندنې ښيي چې محمود شاه حبیبي دا مهال په کندهار کې د ملا هبت‌الله په ځانګړي زندان کې ساتل کېږي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یوې ویاندې د روان کال په وري میاشت کې د یوې خبري ناستې پر مهال د حبیبي د روغتیايي وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړې وه، خو جزيیات یې نه وو ورکړي.

احمد شاه حبیبي د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ او مارکو روبیو مننه کړې چې انعام یې اعلان کړی. هغه زیاتوي، « موږ پوهېږو چې په افغانستان کې ښه خلک شته چې پوهېږي ورور مې چیرې ساتل کېږي، او هیله لرو دا انعام به یو څوک وهڅوي چې معلومات شریک کړي».

طالبانو د امریکا د دې وروستي اقدام په اړه تر اوسه هېڅ رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت نن سې شنبه د چنګاښ ۳مه پر خپل اېکس لیکلي چې د یاد وزارت وزير خیرالله خیرخواه د ناروې شاهي دولت د افغانستان او ناروې د مستقل کمېسيون مشر تور ګودال او مل پلاوي سره په خپل کاري دفتر کې کتلي دي.

د طالبانو په خپرپاڼه کې لیکل شوي چې د یاد کمېسیون مسوول تورګودال د کمېسيون د مسوولیتونو په اړه د طالبانو وزیر ته معلومات ورکړل او ویې ویل، چې دوی ته دنده سپارل څو له ۲۰۱۵ کال څخه تر ۲۰۲۱ کال او له هغې وروسته په افغانستان کې د ناروې شاهي دولت د سیاسي او بشري مرستو او نورو برخو فعالیتونه وارزوي.

هغه همدراز ډاډ ورکړی،چې هېواد به يې له افغانستان سره په بېلابېلو برخو کې خپلو مرستو ته دوام ورکړي.

په دې لیدنه کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزیر خیرالله خیرخواه ویلي چې «نننی افغانستان له څلوېښتو کلونو وروسته یو ځواکمن نظام لري او یو ډاډمن امنیت رامنځته شوی دی».

ناروې لومړنی اروپايي هېواد دی، چې د طالبانو استازی یې منلی دی.

محلي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ددې جینۍ مور د پېښور اوسېدونکې ده او پلار یې افغان دی.

سرچینه وايي، د پېښې مجرم د جینۍ د لټون په عملیاتو کې د پولیسو او خلکو همکار و، خو وروسته جوته شوه، چې جینۍ ده په خپل کور کې له جنسي تېري وروسته وژلې او په صندوق کې یې ساتلې ده.

پولیسو یاد سړی نیولی او وايي، له ابتدایي پلټنو داسې ښکاري چې نجلۍ له جنسي تېري وروسته وژل شوې ده.

د ماشومې مړی عدلي طب ته لېږدول شوی او د طبې راپور له مخې به وروستۍ پایله اعلان شي.

د نجلۍ کورنۍ د پاکستان له حکومت څخه غوښتي، چې عامل ته تر ټولو سخته جزا ورکړي.

د ماشومانو د حقونو د خونديتابه سازمان "ساحل" له راپور سره سم، په پاکستان کې هره ورځ شاوخوا ۱۱ماشومان له جنسي، فزیکي یا رواني تاوتریخوالي سره مخ کېږي، چې له هغوی ۵۳سلنه نجونې وي.

د افغانستان د جمهوري نظام پرمهال د کورنیو چارو وزیر محمد عمر داودزي د سې شنبې په ورځ، د چنګاښ ۳مه، افغانستان انټرنشنل ته وویل چې « امریکا طالبانو ته درې ډوله مرستې ور کولې، لومړی ډول یې دا و چې امریکا د داعش ځپلو یا هم د ترهګرۍ پرضد د مبارزې لپاره طالبانو ته پیسې ورکولې، دویم ډول یې بشري مرستې دي چې دبېلابېلو ادارو له لارو کېدلې چې یو څه یې طالبانو ته هم رسېدلې او درېیم ډول یې په افغانستان کې د امریکا د نیمګړو پروژو د تکمیلولو په موخه کېدلې.»

داودزی په دې باور دی، چې د امریکا له دې درې ډوله مرستو څخه د طالبانو ادارې ته ګټه رسېده.

د هغه په وینا، په امریکا کې بحث دا دی، چې پر طالبانو ټولې مرستې بندې کړي او یوازې بشري مرستې داسې تنظیم شي چې حاکمې ډلې ته پکې ګټه ونه رسیږي.

محمد عمر داودزي وویل:« طالبان که هر ډول ظالمانه مالیه راټوله کړي خو پرته د بهرنیو مرستو څخه د افغانستان بودجه نه شي پوره کولی او دا کار په هغه بهتر وخت کې ناممکن و.»

د کورنیو چارو وزارت پخوانی وزیر اندېښنه لري، چې که د امریکا مرستې له دې وروسته بندې شي نو بازار کې به ډالر کم شي او د افغانۍ ثبات به له منځه لاړ شي.

داودزی همدراز وايي چې ددې مرستو په قطع کېدو سره به طالبانو ته ستونزمنه شي چې د ملکي مامورینو معاشونه ورکړي.

دغه افغان چارواکی وايي چې له دغه حالت څخه د وتلو لپاره دې طالبان په خپله تګلاره کې بدلون راولي او د افغان ولس قناعت حاصل کړي نو بیا دا د نړۍ پر قناعت تاثیر لري خو د هغه وینا، واکمنه ډله په دې برخه کې ناکامه ده.

دا څرګندونې په حال کې دي، چې د امریکا د کانګرس غړي تیم برچټ د دوشنبې په ورځ د چنګاښ په دویمه اعلان وکړ، چې د امریکا د استازو جرګې یو قانون تصویب کړی دی چې د امریکایي مالیه ورکوونکو پیسو ته د ترهګرو د لاسرسي مخه ونیسي.

دا قانون به له افغانستان سره د متحده ایالاتو او نورو هیوادونو بشري مرستو ته د طالبانو لاسرسی قطع کړي.

دا روښانه نده، چې طالبانو په افغانستان کې د متحده ایالاتو له بشري مرستو څومره ګټه اخیستې خو د افغانستان د پخواني ولسمشر مرستیال امرالله صالح په خپل تازه غبرګون کې ویلي چې له ۲۰۲۱ کال راهسې امریکا له طالبانو سره ۱۲ میلیارده ډالرو پټه مرسته کړې.

طالبانو تر دې دمه د امریکا د استازو د جرګې د وروستۍ تصویب شوې لایحې په اړه کوم غبرګون نه دی ښودلی.

د دغه ټلوېزیون مسوولان وايي، چې د نشراتو له پیل سره هڅه کوي نوې او ولسي خپرونې وړاندې کړي او د خلکو غږ ته په سمه توګه پوښښ ورکړي.

دوی د خپرونو د ځنډېدو په وخت د لیدونکو له ملاتړ نه مننه کړې ده.

شاوخوا دوه میاشتې مخکې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د رسنیو د سرغړونو د څېړنې کمېسیون په کابل کې د «راه فردا» ټلوېزیوني شبکې نشرات له دې امله ځنډولي وو، چې ګواکې کارکوونکو ته یې معاشونه نه دي ورکړي.

د طالبانو د رسنیو د سرغړونو د څېړنې کمېسیون د دغې ډلې ضد څېرې محمد محقق اړوند د «راه فردا» ټلوېزیوني شبکې دوسیه محکمې ته راجع کړې وه او ویلي یې و، چې د محکمې تر پرېکړې به د دغه ټلوېزیون نشرات بند وي.