د محمود شاه حبیبي ورور: زما ورور په کندهار کې د طالبانو په زندان کې دی

له کندهار څخه سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د سې شنبه په ورځ (د چنګاښ ۳مه) ویلي، چې زرګونو ځوانانو د ښوونکو د استخدام لپاره ازموینه ورکړې، چې تر اوسه یې روښانه ځواب نه دی تر لاسه کړی.

د ښوونکو په دې ازموینه کې له ۵۰ زره کسانو څخه ۸ زره بريالي شوي؛ خو د هغوی هم نه د دندې ځای مشخص شوی او نه هم د استخدام پروسه بشپړه شوې ده.

عبدالقیوم چې خپله یې دغه ازموینه ورکړې وايي: «موږ یې مجبور کړو چې ۲۰۰ افغانۍ ورکړو، ځینو ته ویل شوي وو چې ۷۰۰ افغانۍ ورکړي، خو کله چې پایله راغله، یوازې لږ شمېر کسان بریالي اعلان شول. اوس پوښتنه دا ده چې که مو نه استخداموي نو ولې یې پیسې واخیستې؟»

د دوی په وینا، دا ټولې کړای شوې پیسې تر لس میلیونه افغانیو زیاتې کېږي.

یو بل کس بیا وایي، چې د دندې د ترلاسه کولو په موخه یې دا ازموینه د یوې هیلې لپاره ورکړې او له څو میاشتو راهيسي بې برخلیکه دی.

په کندهار کې یو شمېر کسان پر طالبانو نیوکه کوي، چې د ښوونکو د ازمويني پایلې او اسناد ځنډېږي او د ملایانو د ماسټري د ازمويني پايلې او اسناد ژر اعلانېږي.

سرچینې وايي، چې ښايي د دغو ښوونکو بستونه لغوه اعلان شوي وي، خو دا خبره تراوسه رسمي نه ده اعلان شوې.

د سرچینو په خبره، ممکن د طالبانو د پوهنې وزارت قصدا د معلوماتو له خپرولو ډډه کوي، چې د خلکو له اعتراضونو وېرېږي.

د سرچينو د معلوماتو له مخې، د کندهار له ډېری ښوونځیو څخه پخواني ښوونکي لرې شوي او پر ځای یې ملایان ټاکل شوي دي.

د کندهار ښار او ولسواليو په ښوونځيو کې دا مهال د مسلکي ښوونکو کمښت خورا ډېر دی.

په کندهار ې هغو کسانو چې د ښوونکي د ګومارنې په موخه ازموینې ورکړي، د طالبانو د پوهنې له ریاست، ولایت مقام او له طالب مشرانو څخه غواړي، چې ژر تر ژره دې خپل دریځ اعلان کړي او خلک دې نه په تمه کوي.

طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د "افغانستان لپاره د ښځو فورم"چې د فاطمې ګیلاني، نبیله مصلح او اصیلا وردګ په څېر د افغان ښځو له خوا جوړ شوی و، افغانستان انټرنشنل ته د یوې خبرپاڼې له لارې ویلي، چې دوی له لوړ پوړو اماراتي چارواکو، ښځینه ډېپلوماټانو، د افغانستان لپاره د متحده عربي اماراتو ځانګړي استازي او د بهرنیو چارو وزارت چارواکو سره څو اړخیزې او دوه اړخیزې غونډې کړې دي.

په دې ناستو کې د افغان ښځو د ملاتړ او د دوی د غوښتنو د حصول په تړاو پر طالبانو د نفوذ پر لارو چارو بحث شوی.

د دې ناستو پرمهال افغان میرمنو د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د ښځو د ستونزمن وضعیت په اړه خبرې کړې او خپل نظرونه یې شریک کړي دي.

د خبرپاڼې له مخې، دغو غونډو د راتلونکې لارنقشې پر ټاکلو او د افغان ښځو لپاره د ملاتړ ترلاسه کولو لپاره د پالیسیو پر همغږۍ تمرکز درلود.

د افغانستان لپاره د ښځو فورم اعلان کړی، چې د دې غونډو په جریان کې، دوی د نجونو د زده کړې، د ښځو د کار ، د سولې په خبرو اترو کې د دوی د ګډون پر اړتیا ټینګار وکړ.

دا خبرې اترې په داسې وخت کې ترسره کیږي چې متحده عربي امارات له طالبانو سره نږدې اړیکې لري او د طالبانو چارواکي وخت ناوخت یاد هیواد ته سفرونه کوي.

احمد شاه حبیبي نن سې شنبه افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ورور یې له نږدې دریو کلونو راهیسې له خپلې کورنۍ سره د اړیکې ټینګولو اجازه نه لري.

هغه زیاته کړه، « طالبانو تر اوسه اجازه نه ده ورکړې چې محمود شاه له کورنۍ سره په ټیلیفون خبرې وکړي. دا یو ښکاره تبعیضي چلند دی».

نوموړي تایید کړه چې په امریکا کې یوه غیردولتي اداره "ګلوبل رېچ" د دوی له کورنۍ سره د محمود شاه د قضیې په اړه مرسته کوي.

ګلوبل رېچ د احمد شاه حبیبي په حواله لیکلي، « ډیر داسې شواهد شته، چې ښیې محمود شاه حبیبي د طالبانو استخباراتو نیولی او د استخباراتو په مرکزي دفتر کې یې ساتي».

یاد سازمان، چې مشري یې د امریکا د ملي امنیت شورا پخوانی چارواکی اریک لیبسن کوي، د یوې خپرپاڼې له لارې ویلي، « اوس وخت دی چې طالبان دا ومني چې محمود شاه یې نیولی او باید داسې حل‌لاره ومومي چې هغه له خپلې کورنۍ سره یوځای شي».

دغه سازمان خبرداری ورکړی چې که طالبان غواړي له امریکا سره عادي اړیکې ولري، نو باید د «یرغمل نیولو له ډیپلوماسۍ» لاس واخلي او محمود شاه حبیبي خوشې کړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د «عدالت لپاره انعام» پروګرام له لارې د چنګاښ پر دویمه اعلان وکړ چې حبیبي د ۲۰۲۲کال د زمري میاشتې په لومړیو کې د طالبانو استخباراتو نیولی و.

نوموړی د (IRX Communication) کمپنۍ یو مخکښ کارکوونکی و او له ۲۹ نورو همکارانو سره د کابل په شېرپور سیمه کې د القاعدې د مشر ایمن‌الظواهري له وژل کېدو یوه ورځ وروسته ونیول شو.

طالبانو تر اوسه نه ده تایید کړې چې نوموړی له دوی سره بندي دی، خو دوی پر یاد شرکت تور لګولی چې ګواکې د الظواهري د ځای په موندلو کې یې له امریکا سره مرسته کړې ده.

د افغانستان انټرنشنل موندنې ښيي چې محمود شاه حبیبي دا مهال په کندهار کې د ملا هبت‌الله په ځانګړي زندان کې ساتل کېږي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یوې ویاندې د روان کال په وري میاشت کې د یوې خبري ناستې پر مهال د حبیبي د روغتیايي وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړې وه، خو جزيیات یې نه وو ورکړي.

احمد شاه حبیبي د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ او مارکو روبیو مننه کړې چې انعام یې اعلان کړی. هغه زیاتوي، « موږ پوهېږو چې په افغانستان کې ښه خلک شته چې پوهېږي ورور مې چیرې ساتل کېږي، او هیله لرو دا انعام به یو څوک وهڅوي چې معلومات شریک کړي».

طالبانو د امریکا د دې وروستي اقدام په اړه تر اوسه هېڅ رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت نن سې شنبه د چنګاښ ۳مه پر خپل اېکس لیکلي چې د یاد وزارت وزير خیرالله خیرخواه د ناروې شاهي دولت د افغانستان او ناروې د مستقل کمېسيون مشر تور ګودال او مل پلاوي سره په خپل کاري دفتر کې کتلي دي.

د طالبانو په خپرپاڼه کې لیکل شوي چې د یاد کمېسیون مسوول تورګودال د کمېسيون د مسوولیتونو په اړه د طالبانو وزیر ته معلومات ورکړل او ویې ویل، چې دوی ته دنده سپارل څو له ۲۰۱۵ کال څخه تر ۲۰۲۱ کال او له هغې وروسته په افغانستان کې د ناروې شاهي دولت د سیاسي او بشري مرستو او نورو برخو فعالیتونه وارزوي.

هغه همدراز ډاډ ورکړی،چې هېواد به يې له افغانستان سره په بېلابېلو برخو کې خپلو مرستو ته دوام ورکړي.

په دې لیدنه کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزیر خیرالله خیرخواه ویلي چې «نننی افغانستان له څلوېښتو کلونو وروسته یو ځواکمن نظام لري او یو ډاډمن امنیت رامنځته شوی دی».

ناروې لومړنی اروپايي هېواد دی، چې د طالبانو استازی یې منلی دی.

محلي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ددې جینۍ مور د پېښور اوسېدونکې ده او پلار یې افغان دی.

سرچینه وايي، د پېښې مجرم د جینۍ د لټون په عملیاتو کې د پولیسو او خلکو همکار و، خو وروسته جوته شوه، چې جینۍ ده په خپل کور کې له جنسي تېري وروسته وژلې او په صندوق کې یې ساتلې ده.

پولیسو یاد سړی نیولی او وايي، له ابتدایي پلټنو داسې ښکاري چې نجلۍ له جنسي تېري وروسته وژل شوې ده.

د ماشومې مړی عدلي طب ته لېږدول شوی او د طبې راپور له مخې به وروستۍ پایله اعلان شي.

د نجلۍ کورنۍ د پاکستان له حکومت څخه غوښتي، چې عامل ته تر ټولو سخته جزا ورکړي.

د ماشومانو د حقونو د خونديتابه سازمان "ساحل" له راپور سره سم، په پاکستان کې هره ورځ شاوخوا ۱۱ماشومان له جنسي، فزیکي یا رواني تاوتریخوالي سره مخ کېږي، چې له هغوی ۵۳سلنه نجونې وي.