د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې د کانګو او روانډا ترمنځ د سولې هوکړې د لاسلیک مراسمو پرمهال یوې خبریالې ته غیرمعلومي شخصي څرګندونې وکړې. هغه په دې مراسمو کې د وینا پر مهال یوې خبریالې ته مخ واړو او وې ویل ته ښکلې یې.
ټرمپ په دغو رسمي مراسمو کې چې د دواړو افریقايي هېوادونو مشران هم پکې حاضر وو، خبریالې ته وویل:«داسې باید ونه وایم، دا په سیاسي لحاظ ښه نه ده، هغه ستا په اړه وویل، چې ته ښکلې یې، خو ته په حقیقت سره ښکلې یې.»
العربیه رسنۍ د خپلو سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې امریکا پر نتنیاهو فشار راوړي څو په غزه کې اوربند ته غاړه کېږدي. یادې رسنۍ ته د اوربند منځګړو مصري سرچینو ویلي، چې د اوربند په تړاو به ډېر ژر د خبرو نوی پړاو پیل شي.
العربیه د شنبې په ورځ د خپلو مصري سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې د غزې او اسراییل منځګړي هېوادونه «مصر او قطر» غواړي چې د غزې په تړاو د نښتو د درولو لپاره مشخص مهال وېش وټاکل شي.
سرچینو ویلي، چې د غزې د اوربند په تړاو د خبرو نوی پړاو به ډېر ژر پیل شي او تمه ده، چې وروستۍ پرېکړه د جولای میاشتې په دویمه اونۍ کې وشي.
د مصر سرچینو العربیه ته ویلي، چې منځګړو هېوادونو له واشنګټن نه غوښتنه کړې، څو اسراییل لږ تر لږه دوه اونۍ اوربند ته درناوی وکړي. هغوی همدارنګه د یو داسې پلان د ضمانت غوښتنه کړي، چې د جولای په میاشت کې غزې ته د بشري مرستو د داخلېدو دوام یقیني کړي.
مصر او قطر په ګده هڅې پیل کړې، چې د حماس او اسراییل ترمنځ د اوربند او بندیانو د تبادلې یوه هوکړه ترلاسه شي او تمه ده، چې دا هڅې د دوو اونیو په موده کې نهايي شي.
د مصر سرچینو ویلي، چې یو نوی پلان یې حماس او اسراییلي چارواکو ته وړاندې کړی، چې پکې اوربند، بېړنۍ بشري مرستې او د بندیانو تبادله شامله ده.
دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په شپه په سپینه ماڼې کې ویلي، چې د غزې د اوربند لپاره د یوې هوکړې احتمال شته او ښايي دا هوکړه د راتلونکې یوې اونۍ په ترڅ کې وشي.
نړۍوالې رسنۍ وايي چې د خېبرپښتونخوا د شمالي وزیرستان په میرعلي کې د یوه ځانمرګي برید په ترڅ کې لږ تر لږه ۱۳ پاکستاني پوځیان وژل شوي او ۱۰ نور ټپیان دي.
اسوشیټېډپرېس شنبه (جون ۲۸مه) د یوه پاکستاني پوځي چارواکي په حواله زیاته کړې چې په دغه برید کې ۱۹ ملکیان هم ټپیان شوي دي. دا برید د پاکستاني پوځیانو د موټرو پر کاروان شوی دی.
بلخوا، د یادې سیمې ځايي خبریالان وايي چې په دغه ځانمرګي برید کې ۱۴ پاکستاني پوځيان وژل شوي او ۱۴ نور ټپیان دي.
تحریک طالبان پاکستان یا ټيټيپي اړوند حافظ ګل بهادر ډلې په یوه بیان کې د پاکستاني پوځیانو د موټرو پر کاروان د دغه ځانمرګي برید مسوولیت منلی دی.
یاده ډله ادعا کوي چې د لسګونه پاکستاني پوځيانو د وژنې سربېره د یوه زغروال ټانګ او نورو پوځي تجهیزاتو د لهمنځه تلو ادعا کړې ده. په بیان کې ویل شوي چې دا برید یې د شمالي وزیرستان په هرمز سیمه کې پاکستاني پوځ لهخوا د ماشومانو د وژل کېدو پېښې په غبرګون کې د غچاخیستنې په موخه کړی دی.
دپاکستان حکومت او پوځ لا تر اوسه په دې تړاو څه نه دي ویلي.
په ننګرهار کې د طالبانو رسنیز دفتر وايي وايي چې د دغه ولایت دلعلپورې ولسوالۍ په ګلډاګ، ګرداوې، شاکوټي، چکنور او نورو سيمو کې د سختو ورښتونو او سېلابونو راوتلو له امله پنځه سوه جريبه کرنیزه ځمکه زیانمنه شوې ده.
خبرپاڼه کې راغلي، د دې ورښتونو او سېلابونو په ترڅ کې د جوارو، مرچکو او نورو ترکاریو کروندې زيانمنې شوي او بزګرانو ته مالي زيانونه اوښتي دي.
په ننکرهار کې د طالبانو ولایت مقام د رسنیو دفتر په خپاره شوي بیان کې راغلي چې په دې ولسوالۍ کې يو شمېر استنادي دېوالونه او فرعي سړکونه هم تخريب شوي دي.
طالبانو له مرستهرسوونکو ادارو او خيريه بنسټونو نه غوښتي چې د بيارغونې او بزګرانو سره د مرستو په برخه کې همکاري وکړي.
د یادونې ده چې له تېرو څو ورځو راهیسې د هېواد په یو شمېر سیمو کې د سختو توپانونو، ورښتونو او سېلابونه له امله خلکو ته مالي او ځاني زیانونه رسېدلي دي.
دطالبانو د امربالمعروف او شکایتونو اورېدو وزارت ویلي چې په تېره اونۍ کې یې محتسبانو د ښځو اړوند «۱۷ بېلابېلې دوسیې» څېړلي او د حل لارې یې ورته موندلې دي. کورنی تاوتریخوالی او په زوره نکاح د دغو شکایتونو برخې ګنل شوي.
د شنبې په ورځ د (چنګاښ ۷مه) یاد وزارت په یوې خبرپاڼه کې زیاته کړې چې یوازې په لغمان، سرپل او فاریاب ولایتونو کې یې «۷مېرمنې» له اجباري نکاح څخه ژغورلي دي. طالبانو ادعا کړې چې له دې سره یې ښځو ته خپل حقوق ورکړي دي.
دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو په تازه راپور کې ویل شوي، ملا هبت الله تر اوسه پورې د ښځو اړوند «۸۰ فرمانونو» صادر کړي چې د دوی ژوند، حقونه او ازادۍ یې په کې سختې محدودې کړي دي. طالبانو د خپلې اونۍ واکمنۍ له پېل راهیسې د زده کړو، کار، سفرونو او ورزش تر څنګ په بېلابېلو برخو کې پر ښځو یو شمېر بندیزونه لګولي دي.
که څه هم نړیوالې ټولنې له دغه ډلې غوښتي چې د ښځو په تړاو دې خپل دریځ نرم کړي، خو پر افغانستان واکمنو نه یوازې دغو غوښتنو ته چندان پاملرنه نه ده کړې، بلکې خپلې سختدریځه تګلارې او بندیزونه یې لا نور ډېر کړي دي.
د طالبانو د ریاست الوزرا د اقتصادي چارو معاونیت ادعا کړې چې افغانستان اوس مهال په ۱۳۰ برخو کې بشپړې او په ۱۰۰سلنه ځانبسیانې ته رسېدلی دی. د دغه دفتر په وینا، په ټول هېواد کې شپږ زره فابریکې په رسمي ډول فعالیت کوي.
نوموړي دفتر شنبه (چنګاښ ۷مه) د اېکسپاڼې له لارې په یوه بیان کې زیاته کړې چې د دې کارخونو ۷۵ سلنه تولیدات د ترکاري او مېوې پروسس، غوړو، مالګې، درملو، اوسپنې، سیمېنټو، فولادو، کیمیاوي موادو او نورو اړینو توکو په برخه کې دي. همداراز، په دغو فابریکو کې شاوخوا ۱۳۵ زره افغانان کار کوي.
د کارخونو لپاره د مصرفي توکو د قاچاق مخنیوی، د هغو وارداتي توکو پر وارداتو تعرفه لوړېدل چې کور دننه یې تولید شونی دی، کورني صنعت ته د اړتیا وړ خامو موادو برابرېدل، د صنعتکارانو ته د خامو موادو، ماشین الاتو، برېښنايي وسایلو او اړینو تجهیزاتو د وارداتو په برخه کې تعرفوي اسانتیاوې او ځینو نور اقدامات، طالبان صنعتي فابریکو ته رامنځته شوې اسانتیاوې بولي.
د طالبانو په وینا، یاد اقدامات د کورنیو تولیداتو د ودې، د وارداتو د کمېدو او د صنعتي ځانبسیانې پر لور د هېواد د حرکت مهم ګامونه بلل کېږي.
طالبان دا ادعا داسې مهال کوي چې په هېواد کې تر بل هر وخت بېکاري ډېره شوې او هېوادوال له یوه ناوړه اقتصادي وضعیت سره مخامخ دي.
څو ورځې مخکې د خوړو نړۍوال پروګرام ویلي و چې د خوړو خوندیتوب وضعیت د نسبي ښهوالي سربېره، په افغانستان کې تر ۹.۵ مېلیونو ډېر خلک لاهم د خوړو له جدي کمښت سره مخ دي.
د دغه سازمان د وروستۍ ارزونې پر بنسټ، د ۲۰۲۵ کال له مې تر اکټوبر پورې د افغانستان شاوخوا ۲۱ سلنه نفوس چې ۹.۵ مېلیونه وګړي کېږي، په بحراني یا ډېر ناوړه وضعیت کې دي. له دې جملې نه ۱.۶ مېلیونه خلک په بېړني وضعیت کې او نږدې ۸ مېلیونه نور بیا ډېر ناوړه وضعیت کې دي.