د پاکستان حکومت د دې هېواد ټولو ولایتي او فدرالي ادارو ته لارښوونه کړې، چې د هغو ثبت شویو افغان کډوالو پروړاندې چې قانوني د کډوالۍ کارټونه (POR) لري، هېڅ ډول منفي یا زیان رسونکی اقدام ونه کړي.
افغان کډوالو هم ویلي، د هغو کسانو پروړاندې د ځورونو اقدام نه دی شوی، چې د کډوالۍ ځانګړې پاڼې لري.
دغه څرګندونې د پاکستاني چارواکو په یوه سند کې افشا شوي دي.
د کشمير او ګلګت بلتستان ایالتونو او سرحدي چارو وزارت په یوې خبرتيا کې د پاکستان د کورنیو چارو له وزارت، د پولیسو له ادارو، د اسلام اباد له امنیتي مسوولینو او اړوند ادارو څخه غوښتي، چې د کډوالۍ کارټ لرونکو افغانانو نیول او ځورول بند کړي.
په دې خبرتیا کې ویل شوي: «د پي او ار کارټ لرونکي افغان کډوالو ځورونه او نیونه باید تر هغه وخته تر سره نه شي تر څو چې د اړوند چارواکو له خوا وروستۍ پرېکړه نه وي شوي.»
د دغو ادارو چارواکو ته لارښوونه شوې، چې ټولې اړوندې ادارې باید د دوی له امر سره سم اقدام وکړي.
دا په داسې حال کې ده، چې تېره اوونۍ د پاکستان حکومت د پي او ار کارټ لرونکو افغانانو د استوګنې مودې غځولو وړاندیز د مرکزي حکومت کابینې ته د تایید لپاره استولی و.
که د مرکزي حکومت کابینه دغه وړانیز تایید کړي، نو د افغان کډوالو د استوګنې موده به د شپږو نورو میاشتو لپاره وغځېږي.
دا پرېکړه له هغې وروسته وشوه، چې د افغان کډوالو د برخلیک په اړه د لوړې کچې یوه ناسته ددغه هېواد په پلازمېنه اسلاماباد کې ترسره شوه.
په غونډه کې د سرحدي سیمو او قبایلي چارو وزارت، د کورنیو چارو وزارت، د بهرنیو چارو وزارت او د امنیتي ادارو استازو ګډون کړی و.
کندهار ښاریانو له تېرو څو ورځو څخه په پرله پسې ډول افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې کندهار ښار د پاکو اوبو د نشتون له یوه جدي او د اندېښنې وړ بحران سره مخ دی.
د معلوماتو له مخې، کندهار ښار کې شاوخوا ۵۰ تجارتي برمې هره ورځ تر ۵ زره متره مکعبه زیاتې اوبه له ځمکې راوباسي او بیا دغه اوبه پر خلکو پلورل کېږي.
دغه راز ویل کېږي، چې د کندهار په ډېرو ناحیو کې چې د برمو یا د شبکې اوبه نه لري، ماشومان اړ دي چې له نورو کوڅو او برمو څخه په بوشکو کې اوبه خپلو کورونو ته یوسي.
۱۰ کلنه ماشومه شکریه وایي: «هره ورځ درې ځله اوبه راوړو، کله ناکله لرې ځایونو ته په اوبو پسي ځو، کله دومره ستړي کېږو چې پښې مو درد کوي.»
خلک وایي، چې دا کار نه یوازې د ماشومانو فزیکي او ذهني فشار زیاتوي، بلکې د دوی روغتیا ته هم خطر پېښوي.
د کندهار ښار اوسېدونکي وایي، چې په دې برخه کې د دولت له لوري هېڅ عملي ګام نه دی شوی.
د ښار یو اوسېدونکی حاجي محمد اسماعیل وایي: «موږ اوس د ټانکر له لارې اوبه اخلو، یو ټانکر اوبه په زر افغانیو رانیسو دا قیمت د غریبو لپاره نه شي برابرېدای.»
د معلوماتو له مخې، په کندهار ښار کې له مېشتو زرګونو کورنیو څخه اوسمهال یوازې ۲۰ زره کورنیو ته اوبه په منظمه توګه رسېږي، پاتې نور لږه برخه خپلې برمې لري او نور ټول یا د ټانکر له لارې اوبه ترلاسه کوي او یا هم په بوشکو کې اوبه له نورو سیمو وړي.
د کندهار د پاکو اوبو د دوامدار ناورین پروړاندې کارپوهان او عام خلک اندېښنه لري، چې که د ستونزې د حل په موخه ژر اقدامات ونه شي، نو ښایي کندهار په راتلونکو څو کلونو کې د ژوند له اساسي حق، یعنې پاکو اوبو بې برخې شي.
همداراز د ښار په بېلابېلو ناحیو کې له ۲۰ زرو تر ۳۰ زرو پورې کورنۍ برمې لري، چې خلک د ورځني ژوند لپاره له همدې څاه ګانو ګټه اخلي.
د اوبو سطحه یوازې په یو کال کې ۴۰ متره ښکته شوې ده، چې دا یوه بېسارې او خطرناکه نښه ده.
کارپوهان خبرداری ورکوي، چې که دا حالت همداسې دوام وکړي، نه یوازې څښاک اوبه به کمې شي، بلکې د ښار ټول چاپېریال، کرنه، اقتصاد او د خلکو روغتیا ته به ستر زیان واوړي.
کارپوهان وايي، دا وضعیت د اقلیم بدلون، نفوس زیاتوالي او اوبو ناسمې کارونې پایله ده.
نړۍوالې ارزونې ښيي، چې افغانستان د اقلیمي بدلون له امله د وچکالۍ له خورا زیاتو اغېزو سره مخ هېوادونو په منځ کې دی او کندهار د دې تر ټولو لوړه بیه پرې کوي.
د شته معلوماتو له مخې، که وضعت همداسې دوام وکړي نو دا ښار به تر ۲۰۳۰ کال پورې د هېواد تر ټولو وچ ښار شي.
دا په داسې حال کې ده، چې د مرکز کابل او د کندهار په ګډون د هېواد د لسګونو ولایتونو اوسېدونکي پاکو اوبو ته د نه لاسرسي له امله شکایت کوي.
الجزیرې همدا نن راپور ورکړ، چې ښايي شپږ مېلیونه نفوس لرونکی کابل ښار په راتلونکو پنځو کلونو کې په بشپړ ډول بې اوبو شي.
د راپور لهمخې، که د اوبو پریمانه کارونه دوام ومومي او جدي اقدام ونه شي، د کابل د ځمکې لاندې د اوبو سرچینې به تر ۲۰۳۰ پورې په بشپړه توګه وچې شي.