د جرمني سوسیال ډیموکراټ ګوند: له طالبانو سره اړیکې باید عادي یا طبیعي ونه ګڼل شي

د ننګرهار ولایت د طالبانو رسنیز دفتر یک‌شنبه (چنګاښ ۱۵مه) په خپل بیان کې زیاته کړېپه کوز کونړ ولسوالۍ کې سېلاب یوه ماشومه مړه کړې ده. همداراز، د بټي کوټ ولسوالۍ د دامان سیمې په یوه بله پېښه کې د کمر پرېوتو له امله دوه ماشومان ټپیان شوي دي.

د طالبانو د معلوماتو پر بنسټ، سېلابونو په ګوشتې ولسوالۍ کې ۲۵۰ کورونه او شاوخوا درې زره جریبه کرنیزه ځمکه له منځه وړي دي. په لعلپورې ولسوالۍ کې هم نږدې دوه زره جریبه کرنیزه ځمکه تخریب شوې ده. په نازيانو ولسوالۍ کې لس کورونه ویجاړ شوي دي.

همداراز، د ګوشتې، لعلپورې، مومندرې، کامې، شینوارو، بټي کوټ او یو شمېر نورو ولسوالیو اوسېدونکو ته هم د سېلابونو له امله مالي زیانونه اوښتي دي. د ننګرهار سېلاب‌ځپلو ته تر اوسه د طالبانو او مرسته‌‌رسوونکو بنسټونو له‌خوا مرسته نه ده رسېدلې.

د یادونې ده چې د افغانستان یو شمېر ولایتونه له تېرو څو ورځو راهیسې د سختو ورښتونو او سېلابونو شاهدان دي.

د یادې پروژې هوکړه وړاندې د دواړو هېوادونو د اړوند ادارو ترمنځ شوې وه. که څه هم د دغه ادارې په دې اړه نور زیات جزییات نه ديورکړي، خو تمه ده چې د برېښنا د لیږد د یادې پروژې په لړ کې به ۸۰۰ میګاواټه برېښنا کابل او ختیځو ولایتونو ته ورسول شي.

که څه افغانستان دا مهال له څلورو ګاونډیو هېوادونو برېښنا پیري، خو بیا هم د کابل په ګډون د بېلابېلو ولایتونو ځینو اوسېدونکو وخت ناوختله رسنیو سره په خبرو کې د برېښنا د زیاتې پرچاوۍ په اړه شکایتونه کړي دي.

هم مهاله د طالبانو په برېښنا شرکت کې د‌ پراخ اداري فساد د شتون ادعاوې هم شته.

سرچینې وایي، یوازې د ځینو مخابراتي شبکو وایفای انټرنیټي خدمتونه کار کوي خو هغه هم ډېرکمزوري دي.

د کابل ښار اوسېدونکې نرګس په دې اړه وویل: «نه‌پوهیږم له نن سهاره مخابراتي شبکې کار نه کوي، موږ کور کې وایفای لرو هغه کارکوي خو د نورو ورځو پرتله یې سرعت ډیر کمزوری دی».

د کابل ښار یو بل اوسېدونکی چې نه غواړي نوم یې یاد شي هم ورته ستونزه تاییدوي او وايي د مخابراتي شبکو پرې کېدو له ستونزو سرهمخامخ کړي دي. د طالبانو رسمي سرچینو په دې اړه څه نه دي ویلي، خو څو څو ځله یې تر دې وړاندې هم د اختر او عاشورا په ورځو کېد امنیتي تدابیرو په پلمه مخابراتي شبکې بندې کړي

سرچینو زیاته کړې چې د دغو سېلابونو له کبله په یادو ولسوالیو کې زرګونه جریبه کرنیزې ځکمې زیانمنې شوي او همدا راز یو شمېر څاروي هم لاهو شوي دي. ځایو اوسېدونکو خبر ورکړی چې یو شمېر کورونه هم د دغو سېلابونو له کبله نړېدلي دي، خو لا تر اوسه پورې د انساني مرګ ژوبلې معلومات نه‌شته.

خواله رسنیو کې د ننګرهار یو شمېر اوسېدونکو نیوکې کړي چې تر اوسه پورې د طالبانو ژغورونکې ډلې سېلاب ځپلو سیمو ته نه دي رسېدلي‌ او نه هم د خلکو لاسنېوی شوی دی.

د یادې ادارې د ادارې په وینا، د اسلام‌اباد په جي-۸ سیمه کې د یو لړ عملیاتو په ترڅ کې دوه افغانان نیول شوي او د شپږو نورو پر وړاندې قضیه ثبت شوې ده. دغه اداره وايي چې د پاتې کسانو د نیولو لپاره عملیات روان دي.

د پاکستان د څېړنو ادارې زیاته کړې چې دغې شبکې د اسلام‌اباد په جي ۸ سیمه کې د موټرو په نندارتونونو کې فعالیت کاوه او هغو افغانانو ته چې امنیتي ارزونې یې نه وې ترسره شوې، له قانوني بهیر له تېرېدو پرته یې له ۲۴نه تر ۴۸ ساعتونو پورې د پاکستان برېښنايي ویزې صادرولې. دا کار د امنیتي ادارو له خبرتیا پرته د جعلي ملاتړکوونکو اسنادو او معلوماتو په کارونې سره ترسره کېده.

د دغې ادارې د معلوماتو پر بنسټ، د دې شبکې مشري د سمېع‌الله افریدي په نوم د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت یوه کارکوونکي کوله. د پاکستان اېکسپرېس ټربیون وېب‌پاڼې په راپور کې راغلي چې له نوموړي کس سره د مطبوعاتو د معلوماتو افسر او څو نور کسا هم په دې کار کې ښکېل وو.

د پاکستان د فدرالي څېړنو ادارې زیاته کړې، د دې عملیاتو په ترڅ کې څرګنده شوې چې د سمېع‌الله افریدي په بانکي حساب کې ۴۰ مېلیونه پاکستاني روپۍ ثبت شوي او ګومان کېږي د ویزې درغلۍ له شبکې یې ترلاسه کړې دي.

په راپور کې راغلي چې د نیول شویو کسانو په منځ کې د افغانستان د ننګرهار ولایت اصلي اوسېدونکی عاطف احمدزی هم ښکېل دی او نوموړي د یوه سیاحتي شرکت مشري پر غاړه لرله. ویل کېږي هغه د جعلي اسنادو له لارې د افغانانو لپاره د پاکستان ویزې صادرولې.

دې شبکې د بېړنۍ سیاحتي ویزې لپاره ۷۵۰ډالر او د طبي او سوداګریزو ویزو لپاره شاوخوا ۳۵۰ډالر اخیستل. راپورونه وايي چې د دې پیسو ۸۰ سلنه د استخباراتو ادارې یا ای‌اېس‌ای کارکوونکو جیبونو ته تللي دي. نوموړې ادارې ټینګار کړی چې او د دې شبکې د ټولو غړو د نیولو هڅې روانې دي.

د پاکستان د څېړنو اداره داسې مهال د یادو کسانو د نیولو خبر ورکوي چې د دغه هېواد سیاحتي او بېړنۍ ویزې لا هم په تور بازار کې له ۸۰۰ تر ۱۲ ډالرو پلورل کېږي. همداراز د نوم‌لیکنې بهیر په ترڅ کې د ډېریو افغانانو ویزې کنسل کېږي او په دې سره د دغه بهیر د لګښت روپۍ هم د پاکستان دولت ته ځي.

د یادونې ده چې په پاکستان مېشت افغانان هم د دغه هېواد د ویزو له تمدید نه شکایتونه کوي او دوی اړ دي چې هره میاشت د زرګونو کلدارو په بدل کې ویزې تمدید کړي. د ویزو د تمدید پرمهال د ویزو نه صادرېدل او د پاکستاني پولیسو ځورول او اقتصادي وس نه لرل، نورې هغه ستونزې دي چې افغان کډوال ورسره لاس او ګرېوان دي.